KMYA DENEYLER 1 OTURUM 1 Yapan Bardaklar 2

KİMYA DENEYLERİ

1. OTURUM 1. Yapışan Bardaklar 2. Yumurta Yutan Şişe 3. Bardakta Su Isıtma 4. Buzla Su Kaynatma 5. Dans Eden Buz 6. Suyu Donduracak Kadar Soğuk 7. Ateşin Sanatı 8. Yangın Söndürücü Yapma 9. Trafik Işıkları-Mavi Şişe 10. Mayalanma

1. Deney: Yapışan bardaklar Deney Amacı: İç basınç ve dış basıncın etkisi Deney Malzemeleri: İki tane özdeş bardak, ince kağıt, mum Deneyin Yapılışı: n Bardağın birisinin içinde mum yakalım. n Kağıdı ıslatarak ortasından delelim ve bardağın ağzına kapatalım. n İkinci bardağı birinci bardağın ağzına kapatalım ve biraz bastırarak iki bardağın birbirini tutmasını sağlayalım ve 20 -30 sn sonra üstteki bardağı tutarak yukarı kaldıralım.

Bardaklar neden yapıştı Yanma olayı sonucunda bardakların iç basınç azalır. Dış basınç fazla olduğundan bardaklar birbirinden ayrılmazlar.

2. Deney: Yumurta yutan şişe Deney Amacı: Açık hava basıncının gözlenmesi Deney Malzemeleri: Süt şişesi, haşlanmış yumurta, kibrit, kağıt parçaları Deneyin Yapılışı: n Boş süt şişesi içerisine yanan kağıt parçalarını atalım. n Pişmiş yumurtayı soyup şişenin ağzına iyice kapatıp biraz bastıralım.

Yumurta Yutan Şişe

Balon erlene neden düştü Süt şişesinin içindeki yanma sonucunda iç basınç azalacağından, dış basınç nedeniyle yumurta balonun içine düşer. .

3. Deney: Bardakta su ısıtma Deneyin Amacı: Suyun özısı ve kağıdın özısı farkını anlama Deney Malzemeleri: İki tane kağıt bardak, su, ısıtıcı, termometre Deneyin Yapılışı: n Kağıt bardaklardan birisine su koyarak diğerine boş tel amyant üzerinde ısıtılır. n Bardaklardaki değişim gözlenir.

Yanmayan Bardak

Bardak neden yanmadı? Özısı maddenin 1 gramının sıcaklığı 1 C artırmak için gereken ısı miktarıdır. Suyun özısısı kağıdın özısısından daha düşük olduğu için ısı alışverişi gerçekleşir. Su kaynarken bardak yanmaz.

4. Deney: Buzla su kaynatma Deneyin Amacı: Basınç ve kaynama noktası ilişkisini incelemek Deney Malzemeleri: Erlen, tıpa, su, buz, ısıtıcı Deneyin Yapılışı: n Erlende su kaynatılır. n Erlene tıpa kapatılıp ters çevrilir. n Erlenin tabanına buz dolu poşet konur. n Sudaki değişim gözlenir. (Kaynama olması)

Buzla su kaynatma

Su buzla nasıl kaynadı? Kaynama noktası sıvı buhar basıncının atmosfer basıncına eşit olduğu sıcaklıktır. Su kaynadıktan sonra tıpa ile ağzı kapatıldığında yoğunlaşma olur. Ters çevrildiğinde soğuyan gaz tanecikleri yoğunlaşarak sıvı hale geçer sıvı yüzeyine etkiyen basıncın düşmesine yol açar. Su tekrar kaynar

5. Deney: Trafik Işıkları- Mavi şişe Deneyin Amacı: Yükseltgenme indirgenme tepkimelerinin incelenmesi Deney Malzemeleri: Glikoz, Na. OH çözeltisi, indigokarmen çözeltisi, balon jojeler Deneyin Yapılışı: n Glikoz, Na. OH çözeltisi ile indigokarmin çözeltisi balon jojede karıştırılır. n Sulu çözelti bir süre bekletilir, sarı renkli çözelti oluşur. n Çözelti kapak açılarak ve oksijen alması sağlanır, kırmızı renkli çözelti oluşturur. n Çözelti çalkalanırsa iyice oksijene doyar ve yeşil renkli çözelti elde edilir.

Aynı deneyi glikoz, Na. OH ve metilen mavisi ile yaptığımızda eflatun-mavi renk indikatörün yükseltgenme rengi olarak gözlenir. n n Deney Adı: Mavi Şişe Kullanılan Malzemeler: 250 m. L`lik bir erlen (yada deney balonu), 5 gram Na. OH veya KOH, 3 gram Glikoz, birkaç damla Metilen Mavisi, tıpa

Çözeltinin çalkalanması nasıl bir etki yapar Çözeltiyi çalkaladığınızda, havadaki oksijenle metilen mavisi tekrar yükseltgenir ve mavi renkli halini alır. Beklediğiniz zaman, glikozit tekrar devreye girer ve metilen mavisini indirger. Bu işlem, glikozun tükenmesine kadar devam eder. Bu da bir saatten az olmayan bir süredir.

6. Deney: Suyu Donduracak Kadar Soğuk Deneyin Amacı: Endotermik tepkimelerin incelenmesi Deney Malzemeleri: Amonyum asetat ve baryum hidroksit katıları Deneyin Yapılışı: n Amonyum asetat ve baryum hidroksit bir beherde karıştırılır. n Bagetle karıştırıldığında ortamda su oluşur. Beher soğur. n Beheri, üzerine su damlatılmış tahtaya koyarsanız yapışır.

Suyu donduracak kadar soğuk

Beher tahtaya neden yapıştı n Endotermik tepkimeler dışarıdan ısı alarak gerçekleşir. Deneyde tepkime sırasında soğuma olması ve beherin tahtaya yapışması ısı alan tepkime olduğunu gösterir. Ayrıca katı iki maddenin tepkimeye giremeyeceğiyle ilgili yanlış kavramanın giderilmesinde de örnek verilebilir.

7. Deney: Dans eden buz Deneyin Amacı: Sıvıların kaldırma kuvvetinin incelenmesi Deney Malzemeler: Cam veya plastik bardak, sıvı yağ, buz Deneyin Yapılışı: n Bardak sıvı yağ doldurulur. n Yağ içine buz atılır ve gözlem yapılır.

Buz neden batmaz Sıvı içine nesne atıldığı zaman yerçekimi etkisiyle batarken sıvının kaldırma kuvveti onu yukarı doğru iter. Sıvının kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir. Atılan cismin yoğunluğu sıvınınkinden daha düşükse sıvıda yüzer, daha büyükse batar. Sıvıya eşitse dengede kalır. Su, yağdan daha yoğundur. Buzun yoğunluğu ise sudan düşüktür ve neredeyse yağın yoğunluğuna eşittir (0, 920 kg/m 3) bu nedenle yağ üzerinde askıda kalır batmaz.

8. Deney: Ateşin sanatı Deneyin Amacı: Ekzotermik tepkimelerin incelenmesi Deney Malzemeleri: Kağıt, kibrit, potasyum nitrat çözeltisi Deneyin Yapılışı: n Potasyum nitrat çözeltisi ile kağıt üzerine yazılar yazılır. n Kurutulan kağıtta bir noktaya kibrit yaklaştırılır ve yanma başlatılır. n İçten ve alevsiz yanma gözlenir.

Ateşin sanatı

Kağıdın yanmasını nasıl açıklarız Potasyum nitrat çözeltisi potasyum nitrite dönüşür bu sırada oksijen gazı açığa çıkar. Kibritle tutuşturduğumuzda yanma olayı başlar. Kibrit katalizör görevi görerek aktivasyon enerjisini düşürür tutuşma başlar. Dışarı ısı verilir.

9. Deney: Yangın söndürücü Deneyin Amacı: Kimyasal tepkime Deney Malzemeleri: Cam şişe, 5 çorba kaşığı sirke, yarım çorba kaşığı karbonat, Mum Deneyin Yapılışı: n Bir cam şişe içerine beş çorba kaşığı sirke ve yarım çorba kaşığı karbonat konulur. n Bu esnada karışım köpürecek ve karbondioksit gazı ortaya çıkacaktır. Şişeden çıkan gaz yanan bir mum üzerine tutularak mumu söndürdüğü gözlenir.

Mum neden söner Asitlerle bazlar tekime verdiği zaman karbondioksit gazı ve tuz oluşacaktır. Ortaya çıkan bu gaz yanma olayı için gerekli oksijeni ortamdan uzaklaştıracak (karbondioksitin yoğunluğu oksijenin yoğunluğundan daha büyüktür) ve yanma olayı son bulacaktır.

10. Deney: Mayalanma Deneyin Amacı: Kimyasal değişimin incelenmesi Deney Malzemeleri: Cam şişe, bira mayası, şeker, su, plastik balon Deneyin Yapılışı: n Şişe içine bir-iki kaşık maya, bir kaşık şeker konur. n Karışım üzerine şişenin yarısına kadar su konur. n Şişenin ağzına plastik balon geçirilip gözlenir.

Balon neden şişti Kimyasal değişimler maddenin iç yapısında değişime neden olur. Gaz çıkışı kimyasal deişimin kanıtıdır. Şeker ve su varlığında bira mayasını oluşturan bakteriler (besi ortamında) çoğalırlar, mayalanma sonucu oluşan CO 2 gazı balonu şişirir.

2. OTURUM 1. Limon/Portakal Pili Yapma 2. Gümüş Kaplama 3. Mor Bulut 4. Kağıt Kromotografisi 5. Tuz Köprüsü 6. Kristal Ağacı 7. Elektroliz 8. Sabun Köpüğü 9. Bozuk Para

1. Deney: Limon/ portakal pili Deneyin Amacı: Asitlerin elektrik akımını iletmesi Deney Malzemeleri: Bir limon, iki tane elektrot, iletken tel, voltmetre, ampül Deneyin Yapılışı: n Elektrotlar limonun iki ucundan batıralım. n Elektrotlara iletken telleri ve voltmetreyi bağlayalım. Voltmetre yerine ampül de olabilir. n Deneyi gözlemleyerek sonuçları tartışalım. Deneyin Yorumu: n Limonda sitrik asit bulunur. Asitler elektrik akımını iletirler. Elektrotlar yardımıyla basit bir elektrik devresi kurulmuş olur.

Aynı deney portakal ile yapılabilir. n n Deney Adı : Portakal pili Kullanılan Malzemeler: Portakal (2 adet), Elektronik Saat, Bakır ve Çinko Levhalar, Bağlantı Kabloları (4 adet)

2. Deney: Gümüş kaplama Deneyin Amacı: Metallerin aktiflik farklarını inceleme Deneyin Malzemeleri: Gümüş nitrat çözeltisi, bakır teller, beher Deneyin Yapılışı: n Bakır teller hazırlanır. n Ag. NO 3 çözeltisi içerisine daldırılarak kaplama yapılır. Deneyin Yorumu: n Bakır (0, 34 V)ve gümüş (0, 80 V) farklı indirgenme potansiyellerine sahiptir. Çözeltideki Ag+ iyonları elektron alıp indirgenirken bakır teli kaplamış olacaktır. Bakır yükseltgenerek çözeltiye geçecektir.

3. Deney: Mor bulut Deneyin Amacı: Süblimleşme olayının gözlenmesi Deney Malzemeleri: Zn parçaları, iyot, saat camı Deneyin Yapılışı: n Zn parçaları ve katı iyot çok küçük parçacıklar halinde saat camında karıştırılır. n Saat camındaki karışıma su damlatılır. Gözlenir. Deneyin Yorumu: n Karışıma su damlattığımızda Zn ve iyot arasında elektron alışverişi olur. O sırada süblimleşen iyot mor renkli buhar halinde görülür

Mor bulut

4. Deney: Tuz köprüsü Deneyin Amacı: Sarkıt ve dikitlerin nasıl oluştuğunu gözlemek Deney Malzemeleri: İki adet beher, kalın pamuklu ip, magnezyun sülfat, mukavva, su Deneyin Yapılışı: n İki beher 2/3ü kadar su doldurulur ve mukavva zemin üzerine konur. n Beherlere Mg. SO 4 katılarak karıştırılır. Aşırı doymuş çözelti elde edilir. n İpin iki ucu beherlere daldırılır ve beherler arasında kalan kısmı v şeklinde sarkıtılır. n Birkaç gün bekletilir, gözlem yapılır. Deneyin Yorumu: n Beherlerden sarkan ipten aşağıya ve mukavvadan yukarı doğru oluşan sarkıtlar görülür. Bir mağarada kireç taşı çözünmüş olan su damlaları yere düşer ve su buharlaşırken suyun içindeki Ca. CO 3 zerrecikleri birikir. Zamanla bu süreç sarkıt ve dikitleri oluşturur.

5. Deney: Kristal ağacı Deneyin Amacı: Aşırı doymuş çözeltide şekerin kristallenmesini incelemek Deney Malzemeleri: Beher, şeker, su, baget, ip, Deneyin Yapılışı: n Beher 3/4ü kadar su ile doldurulur. Kaynatılır. n İçine bol miktarda şeker atılarak karıştırılır. Şekerin aşırı doygun çözeltisi elde edilir. n İpin bir ucu bagete tutturulur diğer ucuna bir küp şeker veya ufak bir ağırlık bağlanarak beher içine daldırılır. n Beherin üst tarafını kapatmak için kullanılan kartondan ip geçirilerek behere daldırılır. n Beher fazla hareket ettirilmeden soğuyacağı bir yerde bekletilir. Gözlenir. Deneyin Yorumu: n Çözebileceğinden fazlası çözünmüşse çözelti aşırı doymuştur. Çözelti bekletildiğinde kristaller oluşur. Karton buharlaşma hızını düşürmek için kullanılır. Çözelti çok hızlı buharlaştırılırsa kristaller gelişigüzel oluşacaktır. Yavaş buharlaşma ile şeker molekülleri daha büyük kristaller oluşturur.

Şeker kristali

6. Deney: Kağıt kromotografisi Deneyin Amacı: Klorofilin ayrışmasını gözlemek Deney Malzemeleri: Süzgeç kağıdı, beher, etil alkol, su, benzen, yaprak, limon kabuğu, damlalık Deneyin Yapılışı: n Yaprak ve limon kabuğu alkolle ezilir. n Kağıt üzerinde 2 cm içerden çizilir. n Damlalıkla ezilmiş yaprak sıvısından alınarak kağıtta çizilen çizgiye damlatılır. n Beher içine çözelti karışımı hazırlanarak (su, etil alkol, benzen) kağıdın uç kısmı behere daldırılır. Beherin üstü kapatılarak gözlenir. Deneyin Yorumu: n Kromatografi, bir karışımdaki iki yada daha fazla bileşenin, hareketli(taşıyıcı) bir faz yardımıyla, sabit(durgun) bir faz arasından değişik hızlarda hareket etmeleri esasına dayanır. Limon ve yaprak içindeki renk veren maddeler farklıdır. Çözücü karışımı içinde maddelerin hareket hızlarının farkından yararlanarak renklerin ayrıldığı görülür.

7. Deney: Sabun Köpüğü Deneyin Amacı: Redoks tepkimelerini incelemek Deney Malzemeleri: Sıvı sabun, hidrojen peroksit, potasyum iyodür Deneyin Yapılışı: n Bir kaba bir miktar sıvı sabun koyunuz. Üzerine bir miktar hidrojen peroksit ilave ediniz. n Karışımı hafif çalkalayarak karıştırınız. n Karışımın üzerine spatül ile bir miktar potasyum iyodür ilave ediniz. Gözlemleyiniz. Deneyin Yorumu: n Hidrojenperoksit üzerine potasyum iyodür ilave edildiğinde oksijen gazı açığa çıkar. KI burada katalizör vazifesi görür. Açığa çıkan oksijen ise sabunun köpük olarak çıkmasına sebep olur.

8. Deney: Elektroliz (Suyu Parçalayalım) Deneyin Amacı: Suyun elektik enerjisi ile parçalanması Deney Malzemeleri: İki ucu açık iki kurşun kalem, 9 voltluk pil, elektrik teli, kavanoz, makas, karton, cetvel, tuz Deneyin Yapılışı: n İki tane kurşun kalemin tahta kısımları soyularak uçları açılır. n Kalemler timsah ağızlı elektrik kabloları ile doğru akım güç kaynağı veya pile bağlanır. n Bir miktar tuz su içinde çözünerek beherde tuzlu su hazırlanır. n Kurşun kalemler tuzlu suya daldırılıp akım verilir, gözlenir.

9. Deney: Bozuk para Deneyin Amacı: Yüzey geriliminin incelenmesi Deney Malzemeleri: Metal para, damlalık, su Deneyin Yapılışı: n Metal para üzerinde kaç damla suyun durabileceği sorulur. n Para üstüne damlalıkla su damlatılarak sayılır. Deneyin Yorumu: n Su molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri kohezyon vardır. Birçok su molekülü bir arada tutunabilir.

3. OTURUM 1. Asit Belirteci - İndikatör Kağıdı 2. Turuncu Rengin Sırrı Beyaz+Beyaz=Sarı 3. Sodyum Patlaması 4. Magnezyum Şerit Yanması 5. Şaşırtıcı Deney 6. Karabiber Deneyi 7. Renkli Alevler 8. Alevdeki Para 9. Görünmez Mürekkep 10. Volkan 11. Kimyacının Kibriti 12. Bukalemun Sıvı

1. Deney: Asit belirteci – indikatör kağıdı Deneyin Amacı: Kırmızı lahanadan indikatör hazırlama Deneyin Malzemeleri: Kırmızı lahana, beher, su, süzgeç kağıdı, ısıtıcı, huni, limon, Na 2 CO 3 Deneyin Yapılışı: n Kırmızı lahana ince doğranarak kaynar suya atılır ve kaynatılır. n Kaynatma sonrası suyu süzülerek şişelerde saklanabilir veya süzgeç kağıdına emdirilerek kurutulur. n Deney tüplerine lahana suyundan alınarak limon ve karbonat damlatılır. Renk değişimleri gözlenir. Deneyin Yorumu: n İndikatörler ortamın asidik ve bazik olmasına göre renk değiştiren maddelerdir. Lahana suyu emdirilmiş kağıtlar turnusol kağıdı yerine kullanılırsa asitte kırmızı bazda mavi renk verdiği gözlenir.

İndikatör yapımı

2. Deney: Turuncu rengin sırrı / Beyaz + Beyaz=Sarı Deneyin Amacı: Kompleksleşme tepkimelerinin incelenmesi Deney Malzemeleri: Civa(II) klorür (Hg. Cl 2) çözeltisi, KI çözeltisi, beher Deneyin Yapılışı: n Renksiz iki çözelti Hg. Cl 2 ve KI çözeltileri azar karıştırılır. n Turuncu renkli Hg. I 2 katı oluşur. KI fazlası ilave edilir karıştırılır. n Turuncu renkli çökelek kompleks oluşturarak KI 2 - çözünür renksiz hale gelir. Deneyin Yorumu: n Kompleksleşme tepkimesi incelendiğinde renkli çözünür bileşiklerin oluştuğu görülür.

Aynı deney kurşun nitrat Pb(NO 3)2 ile de yapılırsa sarı renkli çökelek çözünür kompleks verir. Deney Adı : Beyaz+Beyaz= Sarı (Çöktürme) Kullanılan Malzemeler: 3 gr Pb(NO 3)2 veya Pb(CH 3 COO)2, 3 gr KI, 250 ml’lik beher (2 tane), cam çubuk, tel amyant, Seyreltik HNO 3 , bunzen beki, tel amyant, üç ayak, su, tartım takımı.

3. Deney: Sodyum Patlaması Deneyin Amacı: Metallerin özelliklerinin incelenmesi Deney Malzemeler: Sodyum, fenoftalein, su , beher Deneyin Yapılışı: n Güvenlik önlemleri alınarak su içerisine fenolftalein damlatarak Na parçası atılır. n Renk değişimi gözlenir. Deneyin Yorumu: n Metaller sulu çözeltide bazik özellik gösterir. Na metali hidratasyon enerjisi yüksek olduğu için Na miktarına bağlı olarak sesli reaksiyona girer. Sulu çözeltiyi maviye çevirir.

4. Deney: Magnezyumun yanması Deneyin Amacı: Metallerin özelliklerinin incelenmesi Deney Malzemeler: Magnezyum şerit, fenoftalein, su , beher Deneyin Yapılışı: n Magnezyum şerit yakılır. Su içerisine fenolftalein damlatarak yanan Mg külleri suya atılır. n Renk değişimi gözlenir. Deneyin Yorumu: n Metaller sulu çözeltide bazik özellik gösterir. Mg metali sulu çözeltiyi maviye çevirir.

5. Deney: Şaşırtıcı deterjan Deneyin Amacı: Yüzey geriliminin incelenmesi Deney Malzemeleri: Boyar maddeler, süt, deterjan, tabak Deneyin Yapılışı: n Tabak sütle doldurulur. n Tabağın kenarından süte birer damla besin boyası eklenir. n Tabağın merkezine bir damla deterjan damlatılır, gözlem yapılır. Deneyin Yorumu: n Süt dolu tabağa boyalar damlatıldığında yüzeyinde dağılır. Deterjanlı çubuk dokundurulursa deterjan ve suyun yüzey gerilimleri farklı olduğundan boya tabağın dışına doğru hareket eder.

Şaşırtıcı deney

6. Deney: Karabiber deneyi Deneyin Amacı: Yüzey geriliminin incelenmesi Deney Malzemeleri: Tabak, su, karabiber, deterjan Deneyin Yapılışı: n Su dolu tabak üzerine karabiber dökülür. n Deterjanlı çubuk suya dokundurulur, gözlemlenir. Deneyin Yorumu: n Suyun ve deterjanın yüzey gerilim farkından dolayı karabiberler tabağın kenarlarına hareket eder.

Karabiber deneyi

7. Deney: Renkli alevler Deneyin Amacı: Farklı metallerin alevdeki renklerini görme Deney Malzemeleri: 4 adet sprey şişesi veya enjektör, etil alkol, Cu. SO 4, Na. Cl, KCl, Ca. Cl 2 Deneyin Yapılışı: n 1. 10 ml etil alkol + Na. Cl n 2. 10 ml etil alkol + KCl n 3. 10 ml etil alkol + bir miktar Cu. SO 4 n 4. 10 ml etil alkol + Ca. Cl 2 çözülür. n Bek alevinde sprey ile bu karışımlar ayrı sıkılarak renkleri gözlenir. Deneyin Yorumu: n Metaller enerji aldıklarında değerlik elektronları üst enerji seviyesine uyarılırlar. Geri dönerken aldıkları kadar enerjiyi geri yayarlar biz bunu alev spektroskopisinde farklı renkler olarak gözleriz. Aynı deneyi çözeltilere platin tel daldırıp aleve tutarak yapabiliriz.

8. Deney: Alevdeki para Deneyin Amacı: Yanmayı görme Deneyin Malzemeleri: Kağıt, tuz, etil alkol, su Deneyin Yapılışı: n Tuzlu su hazırlanır. n Kağıt önce tuzlu suya batırılır. Sonra etil alkole batırılır. n Kağıt yakılır, gözlemlenir. Deneyin Yorumu: n Saman kağıt kullanılması gözenekli yapının olması tuzlu suyu çabuk emmesini sağlar. Tuzlu su kağıdın tutuşma sıcaklığını düşüreceğinden etil alkole batırdığımızda üstteki alkol tabakası yanar ve kağıt tutuşmaz, söner.

9. Deney: Görünmez mürekkep Deneyin Amacı: Kimyasal değişimi(tepkime) inceleme Deney Malzemeleri: Limon suyu, kağıt, kürdan, pamuk, ütü Deneyin Yapılışı: n Kürdan ucuna pamuk sararak limon suyuna batıralım. n Kağıt üzerine yazı yazarak kurutalım. n Ütü ile kağıdı ütüleyelim ve değişimi gözlemleyelim. Deneyin Yorumu: n Kimyasal değişimde maddenin rengi değişir, ısı açığa çıkar, gaz çıkışı olur veya çökme olabilir. Limon suyu kuruduktan sonra ısıtıldığında kimyasal tepkime gerçekleşir ve kağıttaki limon suyunun rengi kahverengine dönüşür. Aynı deneyi Na. OH çözeltisi ile yapıp kuruttuktan sonra üzerine fenolftalein püskürtülürse pembe renkli yazı oluşacaktır. Burada pembe renk indikatörün baz rengidir.

Görünmeyen yazı

10. Deney: Volkan Deneyin Amacı: Asit-baz tepkimesini inceleme Deney Malzemeleri: 2 kaşık karbonat, sirke, gıda boyası, sıvı deterjan, erlen veya şişe, dış dolgu maddesi toprak veya un Deneyin Yapılışı: n Karbonat, gıda boyası ve deterjan erlende karıştırılır. n Erlen toprak veya un gibi bir dolgu maddesi içine gömülür. n Erlene sirke dökülür ve gözlenir. Deneyin Yorumu: Karbonat Na. HCO 3 içerir bu bazik özelliktedir, sirke asetik asit içerir. Birleştirildiklerinde yani tepkime verdiğinde gaz çıkışı olur deterjan ortamında köpük oluşur.

11. Deney: KİMYACININ KİBRİTİ Deneyin Amacı: Potasyum permanganat, sülfürik asit ve etil alkol kullanarak kibrit kullanmadan ateş yakılabildiğini göstermek Kullanılan Malzemeler: Potasyum permanganat, 5 g Sülfürik asit, 2 -3 damla, Alkol Pamuk Kâğıt Saat camı Maşa Deneyin Yorumu: Potasyum permanganat, sülfürik asid ve etil alkol ekzotermik reaksiyon veriyor. Çıkan enerji etil alkolü yakabiliyor.

12. Deney: Bukalemun Sıvı AMAÇ Denge reaksiyonlarına sıcaklığın etkisinin gözlenmesi. KULLANILAN MALZEMELER 2 adet beher, 1 adet test tüp, 2 g Cu(NO 3) ve 2 g Na. Cl tuzu, Isıtıcı, 3 ayak, Amyantlı tel. ÖN BİLGİLER Kimyasal denge reaksiyonlarında sisteme dışarıdan bir etki uygulandığında reaksiyon etkiyi bertaraf edecek yöne doğru gerçekleşir. Cu(H 2 O)42+ ve Cu. Cl 4– 2 kompleks iyonlarını içeren aşağıdaki denge reaksiyonu endotermik bir reaksiyondur. Cu(H 2 O)42+ + 4 Cl– <-----> Cu. Cl 4– 2 + 4 H 2 O Sistem soğutulduğunda denge Cu(H 2 O)42+ ya koyacağı için çözelti mavi, sistem ısıtıldığında denge Cu. Cl 4– 2 ye koyacağından çözelti yeşil renk kazanır. UYGULAMA Cu(NO 3)2 ve Na. Cl tuzları bir test tüp içindeki suda çözülür. Test tüp buzlu su içeren behere konduğunda çözelti mavi, test tüp sıcak su içeren behere konulduğunda çözelti yeşile döner.

13. Deney: Su altında yangın Bir miktar potasyum permanganat (KMn. O 4) • Bir miktar sülfürik asit (H 2 SO 4) • Bir miktar etil alkol (C 2 H 5 OH) Su Altında Yangın Bir beher içerisine önce sülfürik asit konulur. Bunun üzerine etil alkol ilave edilir. Bir miktar potasyum permanganat atılarak beher bir su banyosunun içerisine yerleştirilir. Önce sülfürik asit ile potasyum permanganat reaksiyona girer. Burada ekzotermik bir reaksiyon gerçekleşir açığa çıkan enerji etil alkolü yakarak su altında güzel bir görüntü meydana getirir. 2 KMn. O 4 + H 2 SO 4 -----> K 2 SO 4 + Mn 2 O 7 + H 2 O Mn 2 O 7 -----> 2 Mn. O 2 + 3/2 O 2

ETKİNLİKLERE KATILIMINIZDAN ve İLGİNİZDEN DOLAYI TEŞEKKÜR EDERİZ.