Keuze leerstofordening inductief of deductief Hoe leerlingen begrippen

Keuze leerstofordening : inductief of deductief? Hoe leerlingen begrippen laten verwerven?

Wat is een begrip? een aanduiding p voor een verzameling van voorwerpen, gebeurtenissen of situaties p die gemeenschappelijke wezenskenmerken bezitten p

Hoe leerlingen nieuwe begrippen laten verwerven? Gestructureerd p Inductief <-> deductief p Zelfontdekkend door leerlingen <-> geven van uitleg p

Begripsverwerving gestructureerd Rode draad p Hoofd- en bijzaken p Logische volgorde p Relaties / Overgangen p Doelgerichtheid p

Begripsverwerving - inductief Valkuilen en voorwaarden p Begripsomschrijving: inductieve lesopbouw p Motivering voor inductieve lesopbouw p

Leerstofordening: inductief p p Ordenen van leerstof in een les Leerstof = aantal concrete gevallen waaruit abstracte of algemene kennis wordt afgeleid Voorbeeld ----> Verschijnselen ----> Voorstelling ----> |______| concreet regel wet begrip |_____| abstract

Motivering voor inductieve lesopbouw? p Aansluiten bij de 3 fasen in het denken p Situeren in het ervaringsleren (leercirkel Kolb) p Aansluiten bij het “constructief” leren

Aansluiten bij de 3 fasen in het denken A: aanschouwelijke, concreet-zintuiglijk waarneembare S: schematische, het ontdoen van toevallige niet relevante aspecten A: abstracte: begrippen, symbolen, definities. . . <------> verbalisme

Ervaringsleren (Kolb) Ervaren Verwerken Reflecteren Conceptualiseren

Aansluiten bij het “constructief” leren p p p het leren als een actief gebeuren waarin de lerende voortdurend betekenis toekent aan nieuwe informatie vanuit reeds verworven kennis en ervaringen <------> leren als passief opnemen van kant en klare kennis

Voorwaarden voor een inductieve lesopbouw p p p Inductie = vorm van leerstofordening en geen werkvorm Voorstructureren in de motivatiefase Aansluiten op voorkennis en ervaringen van leerlingen (via vraagstelling) Individuele ervaringskennis ---> collectieve ervaringskennis Zoeken naar overeenkomst / het verschil in een aantal concrete antwoorden (abstraheren)

Valkuilen i. v. m. een inductieve lesopbouw p p p p Stellen van vragen = niet noodzakelijk inductieve lesopbouw! Onmiddellijk concepten laten vallen en vragen om ze uit te leggen Vragen teveel gericht op vinden van de specifieke concepten Te vlug doorstoten naar conceptualiseren Muizenvalinductie Blijven bij een individuele ervaring Eindeloos uitwisselen van ervaringskennis

Valkuilen i. v. m. een inductieve lesopbouw p p Leerlingen weten niet waar leerkracht naar toe wil Onduidelijkheid m. b. t. omschrijving van concepten en inboeking Antwoorden niet kunnen plaatsen in voorgestructureerde rubrieken Indruk laten ontstaan dat alleen de transparanten met de gestructureerde abstracte leerstof “echte” leerstof is en de rest (concrete leerstof) bijzaak

Voorwaarden voor een inductieve lesopbouw p p p Flexibel kunnen loskomen van specifieke concepten Duidelijk zijn m. b. t. omschrijving van concept en inboeking Integreren van concrete en abstracte leerstof (niet gewoon naast elkaar laten bestaan) Leerkracht moet vooraf nadenken over de structurering van de leerinhoud Intensiteit van de sturing afhankelijk van de specificiteit van de doelgroep

Begripsverwerving – zelfontdekkend versus het geven van uitleg Zelfontdekkend voor concrete begrippen p Geven van uitleg voor abstracte begrippen p