Kerkimi shkencor ne psikologji Cshtje q do t































- Slides: 31
Kerkimi shkencor ne psikologji
Cështje që do të trajtohen I. Njohje me qëllimin e modulit II. Paradigmat e filozofisë së kërkimit III. IV. shkencor Teoritë e kërkimit shkencor Maredhenia mes teorisë dhe kërkimit LLojet e kërkimit
I. Njohja me modulin A. Objektiva mbi modulin B. Pritshmëritë ndaj studentëve
II. Ndryshimi I paradigmave ne filozofine e kerkimit shkencor Thomas Kuhn's: “ The Structure of Scientific Revolutions (1962) § Cfarë është paradigma? · Paradigma është një model I pranuar i paqëndrueshëm · Në shkencë është kryerja e eksperimenteve dhe testimit të teorive. · Paradigmat kanë shpjeguar sukseshëm pyetje të kërkimit shkencor.
C’është ‘shkenca normale’? § Qëllimi I një shkence normale nuk është shpikja e fenomeneve te reja por analizimi I tyre. § Qëllimi I shencetareve nuk eshte shpikja e teorive te paaplikueshme. Megjithate § Paradigmat u shërbejnë shkencëtareve të prodhojnë objektiva dhe qëllime § Një shkencë normale e avancuar përgatit analizimin e problemeve të jashtëzakonshme.
Revolucioni I ndryshimit të botës · Ndërimi I paradigmave solli mendimin divers mbi konceptin e kërkimit. · Ne shohim të njëjtin fenomen por interpretimi I vëzhgimit tonë mund të jetë I ndryshëm. · Interpretimi ndryshon në varësi të eksperiencave
III. Teoritë e Kërkimit social § Debati ekzistues: C’eshtë shkenca dhe c’është sociale në kërkimin shkencor? § Të gjitha kërkimet shkencore karakterizohen nga: · Perspektiva të ndryshme mbi të njëtin fenomen. · Metoda alternative në mbledhjen e informacionit · Analiza e të dhënave
C’është e vërteta? Ka ndonjë objektiv specifik për të përcaktuar të vërtetën ? § Kërkimi shkencor në vitet 1970 s zhvilloi një model vlerash në modelin e kërkimit të fenomenit social. § § Ideja e vlerave. Si përcaktohet racionaliteti, e vërteta, realiteti, e mira apo e keqja? Objektivi madhor Objektiviteti/Subjektiviteti/ Debati
Modeli objektiv drejt ‘Njohjes’ · Pozitivismi · Empiricizmi · Realizmi
Pozitivizmi · · · Kerkimi per ligjet e qenies njerezore Testimi I teorive. Kërkimi pozitivist alternon mjedisin social me matjen e reagimit të njerëzve ndaj ndryhimeve të ambjentin social · Jeta sociale mund të shpjegohet në të njëjtën mënyrë si fenoment natyrore: shkak/pasojë. · Ska nevojë të pyeten njerëzit për shpjegime dhe interpretime individuale § Skinner ishte partizan I këtij modeli
Empiricizmi · “faktet flasin vetë” · Kërkimi empirik ka për qëllim të dizenjojë instrumenta neutral për të regjistruar të dhëna · Përsëri, ska nevojë të pyeten njerëzit për interpretimet e tyre
Realizmi: Ura drejt modeleve interpretative · Investigimi I mekanizmave të jetës sociale të përditshme · Ndryshon nga pozitivizmi në sensin që njohuritë e njerëzve mbi jetën sociale ndikojnë sjelljen e tyre · Freud dhe Marx janë partizan të këtij modeli
Modeli interpretues drej “ njohjes” § Subjektiviteti § Idealizimi § Postmodernizmi
Subjektivizmi § Kërkimi fokusohet në kuptimin që njerëzit I japin ambjentit ku ata jetojnë. § Njihet si modeli fenomenologjik I kërkimit shkencor
Idealizmi · Ne krijojmë botën tonë sociale më shumë se sa bota · · sociale na krijon ne. Marëdhënia shkak-pasojë thjeshtëzon kuptimin e jetës sociale Njerëzit I thyejnë regullat: ne nuk mund të parashikojmë sjelljen njerëzore Por, njerëzit ndjekin regullat: ne mund të vëzhgojmë si njerëzit I përzgjedhin dhe I interpretojnë ato Sfidohet ideja e një universi staik dhe realiteti statik.
Postmodernizmi · Nuk ka regulla standarte: e vërteta, e mira, e drejta, janë koncepte relative në varësi të kohës dhe vendit · Ndryshojnë nga kultura të ndryshme · Ka vështirësi për të formuluar programe kërkimi praktike
Feminizmi dhe kërkimi § Supozime se shumca e studimeve kanë këndvështrim maskilist § Theksimi I diferencave gjinore si( meshkujt janë racionale, femrat janë më emocionale), eshte pikepamje perëndimore. § Baza e mendimi: burat drejtojnë, femrat në rolin e nënës
Raca, Etniciteti dhe kërkimi § Kritika mbi përgjithësimin e rezultateve të studimeve pavarësisht racës, etnisë. § Jo-të bardhët, jo pjesëmarës në studime.
IV. Marëdhënia mes teorisë dhe këkimit § Studime deduktive § Studime induktive
Deduksioni § Procesi kërkimit starton me një teori e cila përdoret për të shpjeguar vëzhgime të ndryshme. § Deduktive (teoria- hipoteza- mbledhja e të dhënave- gjetjet- konfirmimi: refuzimi apo konfirmimi I hipotezës) Teoritë § Teoria është ‘një shpjegim I vëzhgimit të regullt
Induksioni § Teoritë janë përfundime të kërkimit dhe induksioni përfshin krijimi e teorive në bazë të të dhënave të gjetura.
V. Llojet e kërkimit § Kerkimi bazë dhe kërkimi I aplikuar § shpjegues § përshkrues § Analitik/shpjegues § Dizenjimi I programeve dhe menaxhimi, vleresimi paraprak, monitorimi, vleresimi I pergjithshëm § Kërkimi I orientuar drejt aksionit
Llojet e kërkimit § Kërkimi bazë: tenton të zhvillojë një grup njohurish për kuptimin e botës sociale. § Ky proces realizohet nga kombinimi kërkimit empirik dhe aplikimit të teorive § Ndrëtimi, testimi, dhe qartësimi I teorisë është elementi më bazikë në kërkim
Kërkimi I aplikuar § Nuk lidhet shumë me ndërtimin e teorive, sesa me dhënien e një informacioni të qartë i cili iluminon politikat sociale dh ofron një insight të ri mbi ceshtje kontemporane.
Kërkimi eksplorues § Kërkimi I detajuar reth nje fenomeni specifik. § Të dhenat përdoren për krijimin e një ideje funksionale të re.
Kërkimi përshkrues § Pershkruan karakteristikat e nje popullate dhe kërkon marëdhënien ( jo shkakore) ndërmejt variablave (e. g. censusi dhe vëzhgimi),
Kërkimi analitik § Kërkimi I cili ka për qëllim të modelojë fenomenin social në mënyrë empirike. § Qartëson marëdhënien shka-pasojë. § Orientohet drejt iluminimit të ideve se si mund të veprohet për të ndryshuar situatën sociale
Hartimi I programe he kerkimi menaxherial § Vleresimi I nevojave § Procesi I identifikimit dhe kuptimit të problemit. § Planifikimi I veprimeve që do ndërmeren për të.
Monitorimi § Vlerësimi sistematik dhe I vazhdueshëm I progresit të një aktiviteti.
Vleresimi § Vleresimi I impaktit të një programi specifik dhe shikimit të përmbushjes së objektivave
Kerkimi I orientuar drejt veprimit § Forme vete reflektimi që ndërmeren nga pjesemaresit në në situata sociale me qëllim përmirësimin e racionalitetit dhe drejtësisë së: § Praktikës së tyre sociale dhe edukative. § Kuptimit të këtyre praktikave. § Praktikave të situatave dhe institucioneve