KAS SKELET SSTEM SORUNU OLAN OCUK VE ALE

KAS İSKELET SİSTEMİ SORUNU OLAN ÇOCUK VE AİLE MERKEZLİ BAKIMI

KAS İSKELET SİSTEMİ Embriyoloji Kas iskelet sistemi embriyonik yaşamın 2. Haftasında oluşan mezoderm tabakasından gelişir. İskelet sistemi kemik ve onları birbirine bağlayan eklem ve tendonlardan oluşur.

KAS İSKELET SİSTEMİ Embriyoloji gelişerek kemik yapılara dönüşür. Bu değişim 18 -21 yaşına kadar devam eder. Osteoblast Myoblastlar Osteosit Myofibril

KAS İSKELET SİSTEMİ Vertabra ve kostalar 4 -6. haftalar arasında ilk kemikleşen yapılardır. 5. haftada alt ve üst ekstremitelere ait tomurcuklar, 10. haftaya kadar primitif eklem kaviteleri oluşur. Kaslarda mezodermden gelişir. 3. ayın ortalarında fetüs uterus içinde dönebilir.

KAS İSKELET SİSTEMİ Fizyoloji Kemiklerin 3 temel fonksiyonu vardır 1. Spinal kord, ekstremiteler ve hareket edebilen eklemleri desteklemek 2. Kaslara bağlanma yeri sağlamak 3. İç organları, nöral yapıları ve kan elementlerini yapan kemik iliğini korumak

KAS İSKELET SİSTEMİ Fizyoloji Kemik gelişimi, Hormonlar, minareller ve kemik üzerindeki fiziksel stres ile düzenlenir.

KAS İSKELET SİSTEMİ Fizyoloji Kemik iyileşmesi; travma ya da kırık sonucu hematom oluşur. Hematom yavaş absorbe olur ve iki kemik ucu arasında osteoblastların aktivasyonu ile konnektif bir doku köprüsü meydana gelir (callus). Birkaç hafta ya da ay içinde callus kemik dokuya dönüşür

Kas İskelet Sistemine İlişkin Sorunların Klinik Belirtileri

Kas İskelet Sistemine İlişkin Sorunları Değerlendirilmesi-1 Fiziksel Değerlendirme • Ne şikayeti var? (Ağrı, hareket kısıtlılığı, şişlik, morarma vb) • Ne oldu? (Düşme, yüksekten düşme, kaza vb) • Nasıl oldu ? (Nereden düştü? , ne kazası? , nasıl yaralandı? , neyle yaralandı? ) • Ne zaman olduğu? (Yaralanmadan sonra geçen zaman!) • Nerede oldu ? (Yolda, evde, işte vb) • Ne yapıldı? (Bilinçsizce yapılmış bir müdahale var mı? )

Kas İskelet Sistemine İlişkin Sorunları Değerlendirilmesi-2 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Nörovasküler durumun değerlendirilmesi; Renk Isı Duyu Hareket Ağrı Nabız Kapillerin yeniden dolma süresi Ödem

Kas İskelet Sistemine İlişkin Sorunları Değerlendirilmesinde Tanı Yöntemleri X-ray Kemik scan Kemik ya da kas biopsisi Artrogram Artroskopi Eklem aspirasyonu Elektromiyografi

Kas İskelet Sistemi Hastalıklarının Tedavisi Alçı

Alçıdaki çocuğun bakımı

anne-babanın eğitimi

Açık redüksiyon Spinal kırıklar ya da hem ön kol hem de bacaklarda kırık varsa, kemikleri stabilize etmek için uygulanır.

Traksiyon Kırıkların anlık redüksiyonu, geçici tespiti veya yavaş kademeli redüksiyonu amaçlarıyla yapılır. Bunlardan birincisi; redüksiyon gerektiren bir kırık kapalı yöntemlerle redükte edilecekse, burada karşılıklı iki kişi kırığa traksiyon uygular ve bazı kırıklar sadece traksiyonla yerine getirilebilirler.

Traksiyon Bazen traksiyonla beraber kırığı redükte edecek kişi değişik manevralar ve manüplasyonlar da yapabilir. Bu şekilde kapalı redüksiyon başarıya ulaşmış ise kırığa derhal sirküler alçı uygulanır ve bu şekilde kırık tedavisine başlanmış olur.

Traksiyon İkinci amaç kırığı nispeten hareketsiz hale getirmek ve ağrıyı , yumuşak doku hasarını azaltmakdır. Bunun için yapılan işlem cilt traksiyonudur (İndirekt traksiyon). Bunun için gerekli alet set olarak piyasada bulunmaktadır. Genellikle kalça bölgesi kırıklarında asıl tedavi yapılana kadarki bir kaç gün boyunca kullanılır. Tibia yan taraflarındaki cilde uygulanan traksiyon setinin ucuna 3 kg kadar ağırlık asılır ve kırık nispeten hareketsiz hale getirilir.

Traksiyon Üçüncü amaç yani kırıkların kademeli redüksiyonunun sağlanması iskelet traksiyonu (Direkt traksiyon) ile sağlanır. Bunun içinde kırıktan biraz uzak bir bölgeden kemikten geçirilen bir Steinman çivisinin dışta kalan uçlarına önce bir üzengi biçiminde çelik tel yerleştirilir ve bunun da ucuna takılan bir ip makaralı sistemden geçirilerek ucuna ağırlık bağlanır.

Traksiyon

Eksternal fiksasyon

İnternal fiksasyon

Traksiyondaki çocuğun hemşirelik bakımı Ağırlıkların belirtilen miktarda olması ve serbest şekilde asılması İpin doğru pozisyonda olması ve makaranın ortasından geçmesi Tüm traksiyon aletlerinin uygun pozisyonda bağlanmış olması

İmmobilizasyonun fizyolojik etkileri Kardiyavasküler sistem Solunum sistemi Gastrointestinal sistem Üriner sistem İskelet sistemi Kas sistemi Sinir sistemi Metabolizma Deri

Kemik gelişimi bozuklukları

Kemik gelişimi bozuklukları Torsiyon sorunları; etyoloji Genetik ve çevresel faktörler

Kemik gelişimi bozuklukları Torsiyon sorunları; Klinik Bulgular ve Tanı Crista iliakanın anteriorundan başlayan ve patellanın merkezinden geçen düz çizgi normalde ayağın 2. Parmağına ulaşır. Tibianın içe dönmesi halinde bu çizgi ayağın 4. ya da 5. parmağında sonlanır.

Torsiyon sorunları; Klinik Bulgular ve Tanı Femurun içe dönmesini belirlemek için çocuk yüzüstü yatırılır ve bacakları kalçadan içe ve dışa doğru döndürülür. Erken bebeklik döneminde iç rotasyon 30 dış rotasyon 90 derecedir. Çocuk yürümeye başlayınca bu iki açı yaklaşık olarak eşitlenir. Femurun içe dönmesi halinde iç rotasyon 90 dereceye kadar ulaşır.

İnternal tibial rotasyon (tibianın içe dönmesi) 1 -3 yaş döneminde belirlenir. 18 aya kadar kendiliğinden düzelebilir düzelmezse Denisbrown ateli kullanılır.

İnternal femoral rotasyon (femurun içe dönmesi) Okul öncesi dönemde ayak parmaklarının içe dönmesinin en yaygın nedenidir. Şiddetli olmadığı sürece tedavi önerilmez. Tedavinin başarılı olabilmesi için anne babanın katılımı şarttır.

Genu Varum (Eğri bacak/o bacak) Genu Valgum (Çarpık dizler/x bacak)

Osteokondrozis Büyüme çağındaki çocuklarda ve ergenlerde epifizi tutan bir grup hastalıktır. Epifizde vasküler nekroz vardır. Kemik yumuşar. Bir süre sonra yeni kemik oluşumu ve revaskülarizasyon görülür.

Osteogenezis İmperfacta 2 tiptir her iki tipte de kemik dokusunda immatür gelişim vardır.

Osteogenezis İmperfacta Konjenital Osteogenezis İmperfactada kırıklar intrauterin hayatta başlayabilir. Çocuklar yürümeyi öğrenemezler, skolyoz ve kifoz gelişebilir. Hastalığın Ressesif özellik göstediği düşünülmektedir.

Osteogenezis İmperfacta Trada dominant geçişli bir hastalıktır. Yaşamın ilk yılından sonra görülür.

Osteogenezis İmperfacta Klinik Bulgular; Deri şeffaf/saydam görünür ve çocuğa çok hassas bir görünüm verir. Çocuk büyüdükçe çeşitli kırıklar, kol ve bacaklarda ya da spinal kanalda deformitelere neden olur ve büyümeyi engeller.

Kemik ve eklemlerin ınflamatuar ve enfeksiyöz sorunları Osteomyelit; kemiğin ve iliğin hızla gelişen enfeksiyonudur.

Osteomyelit Etyoloji Primer kaynak deri ve solunum yolu enfeksiyonlarıdır Travma ya da cerrahi girişim sonrasıda görülebilir %80 -90 oranında stafilacaccus aureus Hemofilus influenza

Osteomyelit Klinik bulgular Lokal ağrı, Hassasiyet, Hiperemi, Ödem Sistemik rahatsızlık, Ateş, İrritabilite

Osteomyelit Öykü Tam hemogram Sedimentasyon Kan kültürü X-ray Kemik scan

Osteomyelit 1. 2. 3. Hemşirelik bakımı Komplikasyonların önlenmesi Ağrının azaltılması Aileye çocuğun evde bakımının anlatılması

Kalçanın Toksik Sinoviti Kalça ekleminin snovial membranının pürülan olmayan akut inflamasyonudur. 2 -12 yaşlarda daha çok erkeklerde görülür

Kalçanın Toksik Sinoviti Klinik Bulgular Kalça ve dizde topallama ve ağrı Yakın zamanda geçirilmiş solunum yolu enfeksiyonu hikayesi

Kalçanın Toksik Sinoviti Tedavi ve Bakım Yatak istirahati Cilt traksiyonu uygulanabilir Analjezik Aileye bilgi

Septik Artrit Acil cerrahi gerektirebilir Yaşam boyu sürecek yetersizliklere neden olabilir Şiddetli ağrı nedeniyle çocuk eklemini hareket ettirmek istemez Vücut ısısında artış Sedimentasyonda artış ve lökositoz

Septik Artrit Tedavi ve bakım Eklem cerrahi olarak açılarak drenajı sağlanır SF ile eklem irrigasyonu Kültür sonucuna göre antibiyotik tedavisi İnflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için salisilatlar Etkilenen eklem immobilizasyonu sağlamak için atele alınır

Nöromüsküler hastalıklar 1. Ön boynuz hücrelerinin hastalıkları Poliomyelit, Spinal Müsküler Atrofi 2. Nöropatiler Gullian Barre Sendromu 3. Nöromüsküler bağlantı hastalıkları Myasthenia Gravis 4. Kas hastalıkları Muskuler Distrofi

Müsküler distrofi (MD) ilerleyici atrofi ve iskeletsel kas zayıflığının mevcut olduğu bir grup kas hastalığıdır.

Müsküler distrofi (MD) Konjenital muskuler distrofi Fasiskapulohumeral muskuler distrofi Pseudohipertrofik muskuler distrofi

Konjenital muskuler distrofi Otozomal resesif geçişlidir Hastalık intrauterin dönemde başlar Bebek şiddetli myotoni ile doğabilir

Fasiskapulohumeral muskuler distrofi Dominant geçişlidir Semptomlar 10 yaşından önce başlar En belirgin semptom fasial zayıflıktır Çocuk alın derisini hareket ettiremez ıslık çalamaz Semptomlar yavaş ilerler

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) X’e bağlı resesif geçiş gösterir Hastalık genel olarak erkek çocuklarda görülür. Doğan her 3500 erkek çocuktan biri bu hastalığa yakalanmış olarak doğar.

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) DİSTROFİN, kaslarımızı kasılma sırasında yırtılmaya karşı koruyan maddelerden biridir. Dolayısıyla DİSTROFİN eksik olduğunda bu dayanıklılık sağlanamaz ve kas hücresi yırtılır, ölür. DİSTROFİN’ in eksikliği doğuştan beri olduğu halde şikayetler ancak çok sayıda kas hücresi öldükten sonra, belli bir yaşta ortaya çıkar

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Bu çocuklar genellikle 20 yaşından önce solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği sonucu kaybedilirler

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Klinik bulgular Kas zayıflığı genellikle 3 yaşında ortaya çıkar Önce alt ekstremite kasları etkilenir Motor gelişimde gecikme öyküsü vardır Çocuk düz zeminde anormal yürüme vardır 11 yaşında tekerlekli sandalyeye bağımlı hale gelir

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Hastalığın belirtileri, güç kaybı ve hareketlerde azalmadır.

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Baldır kaslarda pseudohiperrofi hastalığın klasik belirtisidir Gower belirtisi Eklemlerde kontraktürler ve iskelet deformiteleri 20 yaşlarında kaybedilirler

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Tanı Kas biopsisi EMG Serum Kreastinin fosfokinaz seviyesi yüksektir

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Tedavi Bakım Steroid tedavisi Egzersiz Kilo alımı önlenir Atel destekleyici aletler Cerrahi tedavi

Pseudohipertrofik muskuler distrofi (Duchenn’s Hastalığı) Bağımsızlığın desteklenmesi Aktif pasif egzersizler Solunum yolu enfeksiyonlarının önlenmesi Postural drenaj öksürük egzersizleri Aileye çocuğun evdeki bakımının önlenmesi

Myestenia Gravis Myastenia Gravis (MG), çizgili kasların asetilkolin reseptörlerine karşı otoantikorların geliştiği otoimmün bir hastalıktır.

Myestenia Gravis Erişkin hastalığı olan MG hastalığı, nadir olarak çocuklarda da görülmektedir. Sıklıkla 2 yaşından sonra ortaya çıkar.

ÇOCUKLUK ÇAGI DERMATOMYOZITI Çocukluk çagı dermatomiyoziti (ÇDM) otoimmün bir hastaliktir.

ÇOCUKLUK ÇAGI DERMATOMYOZITI Sıklığı 100. 000’de 4 dür. Kızlarda erkeklere göre iki kat daha sıktır.

Serebral Palsy SP doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrası bebeğin beyninde meydana gelen hasar sonucu oluşan, çocukta hareket bozukluklarının yanı sıra mental retardasyon, konvüzyon, görme, işitme, konuşma, algılama ve davranış bozukluklarına neden olabilen bir durumdur.

Serebral Palsy SP ilerleyici değildir, ancak çocuk sinir sistemindeki bir hasar ile gelişmek zorunda olduğu için belirtiler yaşantısıyla beraber değişiklik gösterir.

Serebral Palsy Etyoloji Prenatal faktörler 1. Rh uygunsuzluğu ABO uygunsuzluğu 2. İntrauterin enfeksiyonlar 3. Diyabetli anne 4. Annenin metabolik hastalıkları 5. Toksemi 6. Beyin gelişim anomalileri 7. İlaçlar

Serebral Palsy 1. 2. 3. 4. 5. Perinatal faktörler Prematüre bebek Anoksi Asfiksi Doğum travmaları Hiperbilüribinemi

Serebral Palsy 1. 2. 3. 4. Postnatal Faktörler Enfeksiyonlar Kafa travmaları Zehirlenmeler Serebrovasküler olay

Serebral Palsy 1. 2. 3. 4. Klinik sınıflandırma Spastik serebral palsy Athetoid (disknetik) serebral palsy Ataksik serebral palsy Atonik serebral palsy

Belirtiler-1 1 aylık bebekteki belirtiler; Devamlı sessiz ve uyuşuk olması Emme bozukluğu Israrlı kusma Etraftan gelen uyarılara cevap vermeme Havalelerin olması

Belirtiler-2 3 aylık bebekteki belirtiler; Sırtüstü, baş ve topuklar üzerinde yay gibi sert bir şekilde durma Normalde gülmeye başlayan yüz ifadesinin yokluğu

Belirtiler-3 4 aylık bebekteki belirtiler; Baş kontrolünün olmaması Parmakların bükülü durması Gözlerde şaşılık

Belirtiler-4 8 aylık bebekteki belirtiler; Dönme ve oturma aktivitelerinin olmaması Ellerini yeterli kullanamaması Tekme atarken iki bacağını birden düzleştirmesi Uzun oturma pozisyonunda bacakların ayrılmaması, çapraz durması

Belirtiler-5 • 10 aylık bebekteki belirtiler; : • Emeklemenin olmaması veya emeklerken iki ayağını birden çekerek sıçraması • Tutunarak ayağa kalkmada bozukluk • İsmi ile çağrılınca tepki göstermemesi • Ağızdan fazla miktarda salya akması • Verilen yiyeceği almaması veya ağzına götürmemesi

Belirtiler-6 1 yaşındaki bebekteki belirtiler; : Tutunarak yürüyememesi Parmak ucunda ya da bacaklarını çaprazlayarak yürümesi