Karmienie piersi i problemy z laktacj Katarzyna Drgowska

Karmienie piersią i problemy z laktacją Katarzyna Drągowska

• Dlaczego warto karmić piersią • Jak wygląda prawidłowe karmienie • Podstawowe problemy i mity dotyczące karmienia piersią

Pokarm kobiecy jest gatunkowo specyficzny

Polska 1995

Postępowanie w szpitalu zalecenia WHO · zasady postępowania · znieczulenie okołoporodowe · odśluzowanie i zgłębnikowanie przełyku noworodka · kontakt ciało-do-ciała · pierwsze karmienie

Postępowanie w szpitalu zalecenia WHO · rooming-in · system matka z dzieckiem (nie oznacza, że matka bez pomocy opiekuje się noworodkiem) · nauka zasad dobrego przystawiania dziecka do piersi i ręcznego odciągania pokarmu · karmienie wg potrzeb (nie mniej niż 8 razy na dobę)

Postępowanie w szpitalu zalecenia WHO · dokarmianie i dopajanie noworodków (wyłącznie w przypadkach uzasadnionych) · dokarmianie bez użycia smoczka i butelki · szkodliwość smoczków oraz kapturków “ochronnych” na brodawki sutkowe · zakaz marketingu produktów zastępujących karmienie piersią (szczególnie poprzez rozdawnictwo paczek wypisowych)

Ryzyko dokarmiania noworodka

Podstawowe zasady

Podstawowe zasady • Ilość produkowanego pokarmu zależy od częstości, długości i prawidłowości ssania piersi przez dziecko według zasady dostosowania podaży do popytu.

Podstawowe zasady • Przybytek masy ciała dziecka 20 g/doba (25 -30) 150 g/tydzień 600 g/miesiąc

Podstawowe zasady • Umiejętność oceny prawidłowego przystawienia dziecka do piersi

Podstawowe zasady • Nie można leczyć samej piersi !

Zasady prawidłowego przystawienia dziecka do piersi • wygodna pozycja matki i dziecka • wygodne i luźne ubranie matki i dziecka • dziecko zwrócone przodem do matki • kręgosłup dziecka wyprostowany • głowa dziecka nie obraca i nie zgina się na boki

Podstawowe problemy

Nawał pokarmu • fizjologiczna nadprodukcja pokarmu • nagłe rozpoczęcie laktacji i małe zapotrzebowanie noworodka • 3 -4 doba • piersi twarde, nabrzmiałe, bolesne • przy prawidłowo zainicjowanym karmieniu - minimalny • po 1 -2 dniach ustępuje samoistnie • ocena i skorygowanie pozycji • częste karmienie - na żądanie dziecka i matki • nie odciągać pokarmu • nie masować piersi

Zastój pokarmu Pierś jest twarda, bolesna, obrzęknięta, nierzadko zaczerwieniona i bardziej ucieplona. Może temu towarzyszyć stan podgorączkowy lub gorączka.

Zastój pokarmu • Nagromadzenie nadmiernej ilości pokarmu – nieprawidłowe postępowanie w nawale pokarmu – dodatkowe, oprócz karmienia, odciąganie pokarmu • Trudność w odpływie pokarmu – nieprawidłowa pozycja matki lub dziecka – stres, zdenerwowanie matki – uciskanie piersi palcami, podczas karmienia – stosowanie smoczka lub kapturka – zbyt długa przerwa między karmieniami – dopajanie, dokarmianie dziecka

Zastój pokarmu • Skorygować pozycję i technikę karmienia • Bardzo częste karmienia, zwłaszcza z chorej piersi • Zimne okłady pomiędzy karmieniami • (Stopniowo ograniczyć ilość i częstość odciąganego pokarmu) • Odciąganie pokarmu - ostateczność

Zastój pokarmu • • NIE antybiotyk NIE ograniczać płynów NIE odciągać pokarmu NIE masować piersi • KONTROLA za 2 dni

Połogowe zapalenie sutka • Infekcja bakteryjna • Nieprawidłowe (Staph. Aureus) leczenie zastoju pokarmu • Wysoka gorączka • Objawy grypopodobne • Następstwo uszkodzonych • Pierś jak w zastoju brodawek pokarmu • Utrudniony odpływ pokarmu

Połogowe zapalenie sutka • Skorygować pozycję i technikę karmienia • Bardzo częste karmienia, zwłaszcza z chorej piersi • Odciąganie pokarmu- ostateczność • Objawowo NLP • Ewentualnie antybiotyk

Połogowe zapalenie sutka • NIE masować brutalnie piersi • NIE ograniczać płynów • NIE odstawiać dziecka od piersi • Kontrola

Inny podział. (Thomsen AC, Espersen T, Maigaard S. Course and treatment of milk stasis, noninfectious inflammation of the breast, and infectious mastitis in nursing women. Am J Obstet Gynecol 1984; 149: 492 -495)

Dziecko nie potrafi ssać piersi • Nie potrafi ssać piersi • Dotychczas było karmione butelką • • • Skorygować technikę • Odstawienie od butelki i smoczka, ćwiczenia • ćwiczenia, odciąganie pokarmu Dziecko chore • Skorygować technikę Nie potrafi złapać • Późniejsze przystawienia pod Nie było przystawione opieką położnej, do momentu bezpośrednio po porodzie prawidłowego przystawienia Zmęczone po porodzie odciąganie pokarmu i karmienie Brutalnie odśluzowane po porodziecka kieliszkiem Dostaje smoczek (mylenie wzorca) • Zaprzestanie podawania smoczka, ćwiczenia, kieliszek • Odciągnięcie niewielkiej ilości Pierś bardzo napięta pokarmu Stres matki lub dziecka (głodne dziecko)

Poranione brodawki • szybki efekt nieprawidłowego przystawiania dziecka do piersi • długotrwałe leczenie • ocena i skorygowanie pozycji • ocena i skorygowanie techniki • nie smarować brodawek kremem

Za mało pokarmu • • • „Kryzysy laktacyjne” Dopajane, dokarmiane dziecko Smoczek, kapturek Chore dziecko Stres matki

Za mało pokarmu • Czy rzeczywiście za mało ? • Skorygować technikę • Odciąganie pokarmu

Odciąganie pokarmu • Oddzielenie matki od dziecka • Niedobór pokarmu • Zapalenie piersi, zastój (niekiedy) Odciąganie pokarmu nie powinno być bolesne

Zasady udanego karmienia piersią • Karmić na żądanie – według potrzeb dziecka i matki. • Przerwy między karmieniami nie dłuższe niż 5 godzin a w pierwszych dobach nie dłuższe niż 3 godziny. • Ilość pokarmu dostosowuje się do potrzeb dziecka, ile dziecko zjada, tyle się produkuje. • Jedno karmienie w sumie nie dłuższe niż 30 minut, raczej z jednej piersi. • Przynajmniej 8 karmień w ciągu doby. • Nie dopajać, nie dokarmiać dziecka, nie stosować smoczków i kapturków. • Dziecko samo kończy karmienie wypuszczając pierś lub zasypiając przy niej i po zakończeniu karmienia dziecko jest spokojne lub śpi.