Kafli 1 Hva er mannfri Anthropology Anthropos Maur

Kafli 1. Hvað er mannfræði? Anthropology Anthropos = Maður Logos = Fræði 1

2

Hvað er það sem sameinar mannfræðinga? Saga fagsins Aðferðarfræðin/etnógrafían Afstæðishyggja (relativism) Kenningar 3

Hvað er það sem skilgreinir mannfræði? 4

Upphaf mannfræðinnar? Frásagnir ferðalanga af framandi menningarheimum allt frá tímum forn-Grikkja. Sem dæmi má nefna sagnfræðinginn Herodotus (484 -425 f. Kr) sem ferðaðist víðsvegar um Asíu, Grikkland og Egyptaland og skrifaði lýsingar á ræktun, klæðnaði, siðum og venjum fólksins sem varð á vegi hans

Landafundirnir Kólumbus til Ameríku árið 1492 Sagnir af framandi þjóðflokkum Hvaðan komu þessir nýju menningarhópar? Af hverju var ekki minnst á þá í biblíunni? Hvernig pössuðu þessir nýju menningarheimar inn í sköpunarsöguna?

Sýnishorn af flóru mannkyns? Ota Benga Sara Baartman

Þróunarhyggja Upphaf þróunarhyggjuhugmynda Kenningar Charles Darwins og Herbert Spencers

Lewis Henry Morgan (1818 -1881) Iroquois Ancient Society (1877) “Maðurinn byrjaði neðst í skalanum og vann sig upp í núverandi sess”

L. H. Morgan framhald Savagery (villimennska) Lágt. Efsta – bogar og örvar Barbarismi Lágt – leirkeragerð Mið – húsdýrahald og ræktun Efsta – járn Siðmenning Ritmál Þróun Mið – uppgötvun elds

Dreifihyggja Uppgötvun á sér stað einungis einu sinni og henni er síðan dreift á milli menninga.

Sólmiðju-dreifihyggja (Heliocentric diffusionism) Sir Grafton Elliot Smith William James Perry Forn-Egyptar eru upphafspunktur allrar menningar!

Þróunarhyggju Einlínu þróun (e. Unilinear evolutionism) Að allar menningar heims þróist á eina vegu í gegnum sömu þrep Alheimsþróun (e. Universal evolutionism ) (snemma á 20. öld) Að það megi tala um sömu þróun í grófum dráttum, frá einföldu yfir í flókið

Franz Boas (1858 -1942) „Papa“ Boas • Hafnaði þróunarhyggju – umhverfishyggju • Lagði áherslu á rannsóknir og tungumál • „Fyrsti“ ameríski mannfræðingurinn Boas sýnir dans Kwakiutl indíána um aldamótin 1900

Bronislaw Malinowski (1884 -1942)

Radcliffe-Brown (1881 -1955) Hlutverk mannfræðinnar er að uppgötva náttúrulögmál samfélagsins Áhersla á að skoða mynstur samfélags-gerðarinnar og sjá hvernig mismunandi hlutar hennar virka saman