Juliusz Sowacki Balladyna Adam Setkowicz Balladyna Juliusz Sowacki

Juliusz Słowacki, Balladyna Adam Setkowicz, Balladyna

Juliusz Słowacki Urodził się w Krzemieńcu w 1809 r. , zmarł w Paryżu w 1849 r. Jest jednym z najwybitniejszych polskich poetów. Żył i tworzył, w epoce romantyzmu. W swoich utworach Słowacki poruszał między innymi problem walki o niepodległość. Poeta wiele podróżował. Podczas wypraw stworzył wiele utworów; pisał też listy do matki, z którą był bardzo związany. Na stałe osiadł w Paryżu.

Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu W Krzemieńcu - mieście leżącym obecnie w Ukrainie, w domu rodzinnym Słowackich mieści się muzeum poświęcone Juliuszowi Słowackiemu. W każdym pokoju znajdują się eksponaty związane z różnymi etapami życia poety i jego bliskich. Można tam zobaczyć między innymi dawny fortepian zwany żyrafą, makatkę haftowaną przez matkę pisarza, portret przedstawiający małego Juliusza Słowackiego.

Juliusz Słowacki, jako wybitny poeta - romantyk, jest patronem wielu instytucji, szkół. Na uwagę na pewno zasługuje znajdujący się w Krakowie Teatr im. Juliusza Słowackiego. https: //www. youtube. com/watch? v=w. Nqf. GOD 19 d 4

Juliusz Słowacki, Balladyna GENEZA Balladyna została napisana po upadku powstania listopadowego, w atmosferze klęski. We Francji kształtowało się środowisko polskiej emigracji, którego konflikty pogłębiały pesymizm po upadku zrywu niepodległościowego. Słowacki, jak większość romantyków, poszukiwał odpowiedzi na pytania o sens historii, czytał również filozofów niemieckich, interesował się teatrem europejskim - wszystkie te zainteresowania wpłynęły na ostateczny wydźwięk Balladyny oraz jej formę. Utwór został napisany w 1834 roku, opublikowany w 1839 roku.

Rodzaj literacki – dramat Gatunek literacki – tragedia, dramat • Tragedia Utwór dramatyczny, przeznaczony do wystawienia na scenie, w którym bohaterowie są skazani na życiową klęskę z powodu nierozwiązywalnego konfliktu pomiędzy dążeniami postaci a zasadami moralnymi, losem, prawami historii.

Juliusz Słowacki, Balladyna • GATUNEK Balladyna to utwór dramatyczny, tragedia, dramat romantyczny. Składa się z pięciu aktów, podzielonych na sceny, oraz epilogu. występuje tekst główny i poboczny - didaskalia. Nie występuje narrator. Jej treść i budowa przypomina dramat szekspirowski (dramat Williama Szekspira, szczególnie Makbet). W utworze elementy realistyczne łączą się z fantastycznymi, nastrój grozy przeplata się z humorem, motywy tragiczne współistnieją z groteską. Wojciech Gerson, Balladyna, 1900

Juliusz Słowacki, Balladyna – dramat romantyczny Cechy romantyczne: • ludowość (mieszkańcy wsi, symbolika ludowa); • obecność fantastycznych postaci (nimfa woda, rusałki, duchy); • przysłowia ludowe, aforyzmy kształtujące moralnie ludzi; • przyroda jako aktywny bohater i uczestnik wydarzeń (buduje nastrój grozy, ingeruje w świat człowieka, wymierza karę, chroni odwieczne prawa moralne); • język stylizowany na język ludowy; • brak jedności miejsca, czasu i akcji; • mieszanie w utworze elementów realistycznych i fantastycznych; • mieszanie komizmu i tragizmu; • otwarta kompozycja utworu.

Tragizm w Balladynie. Postacie tragiczne. • Balladyna nie jest skazana na popełnienie zbrodni, ma wolny wybór. W trakcie trwania akcji utworu jeszcze dwukrotnie zostaje jej ofiarowana możliwość cofnięcia morderstwa siostry, jednak odrzuca ją. O jej działaniu decyduje ambicja i żądza władzy. Zdaje sobie sprawę, że jeśli chce utrzymać władzę, nie może się już cofnąć, ale wyrzuty sumienia uświadamiają jej, że zło nie może pozostać bezkarne. Dlatego sama na siebie wydaje wyrok, gdyż nie może uniknąć Boskiej sprawiedliwości.

Tragizm w Balladynie. Postacie tragiczne. • Kirkor - walczy o przywrócenie na tron prawowitego króla. Jego tragizm polega na tym, że pragnie ożenić się ze skromną dziewczyną o czystym sercu, aby uniknąć zdrad i kłamstw. Wybór żony doprowadza jednak do szeregu zbrodni, w tym śmierci Pustelnika i własnej, w pojedynku z wybranką. • Wdowa - kocha córki i pragnie dla nich jak najlepszego losu, ale podszepnięty jej pomysł konkursu w zbieraniu malin doprowadza do śmierci Aliny, wejścia Balladyny na drogę zbrodni i śmierci samej Wdowy na torturach.

Juliusz Słowacki, Balladyna Miejsce i czas akcji Akcja rozgrywa się w okolicach jeziora Gopło w nieokreślonym czasie. Imiona Lech, Popiel oraz nazwy Gniezno i Gopło kojarzą się z legendarnymi i historycznymi początkami państwa polskiego (Gopło leży niedaleko Gniezna - pierwszej stolicy Polski). Czas akcji obejmuje zaledwie cztery dni z życia bohaterów, ale w ciągu nich rozegra się wiele wydarzeń. Czasy bajeczne odnoszą się do niesprecyzowanej historii pradawnej Polski.

Juliusz Słowacki, Balladyna BOHATEROWIE • POSTACIE REALISTYCZNE Bohaterowie główni: • Balladyna - tytułowa bohaterka utworu, córka biednej wieśniaczki, siostra i morderczyni Aliny, późniejsza żona hrabiego Kirkora; • Kirkor hrabia, właściciel zamku, późniejszy mąż Balladyny; szlachetny, szanuje prawo, nie jest żądny władzy, lecz chce przekazać ją w prawowite ręce (czyli posiadaczowi korony).

Juliusz Słowacki, Balladyna BOHATEROWIE • POSTACIE REALISTYCZNE Bohaterowie drugoplanowi: • Alina siostra Balladyny, zamordowana przez nią z zawiści, córka ubogiej wdowy, wesoła, uczciwa, szczera; • Wdowa - matka Aliny i Balladyny (nie wiadomo, kto jest ich ojcem), oddana córkom, marzy dla nich o dobrych małżeństwach, ale faworyzuje Balladynę; uboga, prosta wiejska kobieta; wypędzona przez córkę z zamku, nawet na torturach nie wydaje jej imienia i umiera milcząc; • Pustelnik - dawny król Popiel III, pozbawiony tronu przez swego brata Popiela IV; przywiązany do tradycji, patriota; miał trójkę dzieci, które zginęły podczas najazdu Popiela IV; obwinia się o sytuację kraju, gdyż zabrał ze sobą i ukrył koronę Popielów; • Kostryn - pomocnik Balladyny, początkowo sługa, a później współtowarzysz zbrodni; • Filon - pasterz zakochany W Alinie; • Gralon - posłaniec Kirkora, zabity przez Balladynę i Kostryna.

Juliusz Słowacki, Balladyna BOHATEROWIE • POSTACIE FANTASTYCZNE • Goplana - królowa jezioro Gopło, nimfa wodna zakochana w Grabcu, narzeczonym Balladyny aby usunąć rywalkę, wysyła Kirkora do chaty wdowy, co doprowadza do szeregu zbrodni; • Skierka i Chochlik – duszki leśne służące Goplanie; Skierka - oddany swej pani; Chochlik – leniwy i narzeka na nadmiar pracy. • Postać łącząca cechy realistyczne i fantastyczne - Grabiec narzeczony Balladyny zamienimy przez Goplanę w wierzbę za karę za niewierność (w tej postaci jest świadkiem zabicia Aliny) później w króla dzwonkowego, a w końcu zamordowany przez Balladynę: to leń, pijak, uwodziciel lubi się bawić, stroni od obowiązków.

Motyw winy i kary w Balladynie Rzeczywistość ukazana w utworze to świat, w którym rządzi Boska sprawiedliwość. Popełnione przez bohaterkę zbrodnie zostają ukarane. Morderstwo łamie porządek przyrody, a jednocześnie wyzwala kryjącą się w niej karzącą siłę. Podobnie jak biblijny Kain, który zabił brata, Balladyna ma na czole znak zabójczyni siostry - niezmywalne znamię. Krwawa plama przybrała kształt maliny. Balladyna boi się tego piętna, by je ukryć, nosi na czole czarną wstęgę. Tłumaczy, że to ślad owoców, jakie zbierała w lesie. Sumienie daje jej jednak spać spokojnie. Wizyta u Pustelnika uświadamia jej, że owo piętno jest zewnętrznym wyrazem jej wewnętrznego niepokoju. Aby uniknąć kary i pozbyć się wyrzutów sumienia, Balladyna zabija Pustelnika. Potem dopuszcza się kolejnych zbrodni. Pod koniec utworu Balladyna dojrzewa jednak do uznania konieczności ukarania każdej winy. Trzykrotnie wydaje wyrok śmierci na samą siebie - w konsekwencji czego razi ją piorun. Piorun jest symbolem kary. Okazuje się, że zasady moralne są silniejsze od najpotężniejszego króla, a nad władzą świecką jest jeszcze władza Boska. Śmierć Balladyny to zasłużona kara. Świadczy o sprawiedliwości Boga i natury, pokazuje, że taki los czeka każdego władcę, który im się przeciwstawi. Kara spotyka też Goplanę - za próbę kierowania losami ludzkimi, co doprowadziło do pierwszej zbrodni, musi opuścić swe jezioro.

Motyw przyrody w Balladynie Natura w utworze została przestawiona w sposób baśniowy. Przyroda jest istotą żyjącą, potrafi sprzyjać człowiekowi, ale kiedy zachodzi konieczność, wymierza karę; jeśli ktoś złamie jej prawa i naruszy równowagę między dobrem a złem (natura zbrodnią pogwałcona /mścić się będzie). Jest zatem bohaterem utworu. Podobnie dzieje się np. w Świteziance A. Mickiewicza. W Balladynie mamy do czynienia z baśniowymi przemianami. Zazdrosna Goplana zamienia Grabca w wierzbę, która staje się świadkiem zbrodni. Świat dramatu pełen jest okrucieństwa, ale tak jak w baśniowym świecie, ostatecznie zło zostaje napiętnowane - zbrodniarka Balladyna ponosi zasłużoną karę.

Motyw matki w Balladynie Uboga wdowa, która mieszkała w biednej chacie razem z dwiema córkami - Aliną i Balladyną - jest jedną z postaci tragicznych w utworze. Jest matką bezwzględnie kochającą swoje dzieci. Pragnie dla nich jak najlepiej. To ona zaproponowała zawody w zbieraniu malin, gdy w chacie pojawił się Kirkor. Uwierzyła wyjaśnienia Balladyny dotyczące zniknięcia siostry. Okrutnie potraktowana przez starszą córkę próbowała się zabić z rozpaczy, ale została tylko oślepiona piorunem. Skarżyła się na swój los, ale nikomu nie chciała wyznać imienia wyrodnej córki. Ani Pustelnikowi, ani podczas tortur. Zmarła w męczarniach. Kochała córkę nade wszystko i chciała ją chronić, nie mogła pozwolić na skrzywdzenie swojego dziecka. Matka symbolizuje tu cierpienie i miłość macierzyńską, bezinteresowną, często nielogiczną.

Motyw władzy w Balladynie W utworze ukazana jest żądza władzy oraz siła zła tkwiącego w ludzkiej naturze. Tytułowa bohaterka chce za wszelką cenę wyrwać się z nędzy. By zostać żoną księcia, nie zawaha się zabić siostry. Gdy to osiągnie, sięga po więcej. Pragnie nieograniczonej władzy i dlatego nie korzysta z możliwości wskrzeszenia siostry, choć dręczą ją wspomnienia popełnionej zbrodni. Sprzymierza się ze zdrajcą Kostrynem, wielokrotnie jeszcze popełnia zbrodnie, by usunąć wszystkich, którzy mogą jej przeszkodzić. Lawina tragicznych wydarzeń nie daje się łatwo zatrzymać. Symbolem prawowitej władzy jest w „Balladynie” złota korona - pobłogosławiona ręką Dzieciątka Jezus. Towarzyszyła ona narodzinom narodu i czasom jego rozkwitu. Kiedy brat Popiela III pozbawił go władzy i włożył na głowę fałszywą koronę, na kraj spadły nieszczęścia. Pozostawała w ukryciu, dopóki nie pojawił się szlachetny rycerz, mogący walczyć o utraconą władzę - książę Kirkor, który staje po stronie wygnanego króla i przysięga mu pomoc. Korony (symbol władzy) Lecha nie może nosić zbrodniarz, więc w Balladynę trafia piorun (symbol sprawiedliwej, nieuchronnej kary).

Motywy w Balladynie • córka • siostra • sprawiedliwość • zbrodnia • miłość • zdrada • fantastyka • ludowa moralność Leon Wyczółkowski, Alina, 1880