Je bent toch niet op je achterhoofd gevallen

Je bent toch niet op je achterhoofd gevallen? Hester Herweijer Revalidatiearts Heleen Stelwagen GZ-psycholoog

Inhoud workshop • Rondje verwachtingen inventariseren • Theoretische inleiding • Het verhaal van Fiona • Symptomen nader toegelicht ahv signaleringslijst • Casuïstiek

Verwachtingen

Theoretische inleiding: De onzichtbare NAH-er • Prevalentie • Oorzaken • Wat je van buitenaf niet ziet… • Growing into deficit

Prevalentie • 19. 000 kinderen en jongeren (1 -24 jaar) per jaar met nietaangeboren hersenletsel – 15. 000 Traumatisch – 4. 000 Niet-traumatisch • 90 % daarvan heeft licht hersenletsel = 17. 100 ! • Daarnaast: duizenden kinderen en jongeren die niet in de ziekenhuizen worden gezien! Dus in werkelijkheid aantal nog groter! Hersenz, Judith Zadoks, 2015

Oorzaken • Traumatisch (hoog energetisch trauma of trauma capitis) • Niet-traumatisch (CVA's, aneurysma's, vasculitis) • Post-oncologie

Wat je van buitenaf niet ziet. . .

MRI-beelden “Normaal brein” Jongen met ‘onzichtbare’ NAH

Growing into deficit • Brein ontwikkelt zich tot 24 e jaar • Nieuwe en snellere paden worden (normaliter) aangelegd • Meer eisen worden aan het kind gesteld • Vaak zichtbaar bij transitiemomenten De Kloet, 2014

Het verhaal van Fiona

De Signaleringslijst van Vilans nader bekeken (I)

De Signaleringslijst van Vilans nader bekeken (II) ● ● Geen diagnostisch instrument, maar screening om te kijken of je doorverwijst Voor: professionals die het kind goed in de kaart hebben en weten wat normale ontwikkeling is

Aandacht/concentratie ● Verdeelde aandacht ● Volgehouden aandacht ● Selectieve aandacht ● Switching en flexibiliteit ● Tempo van informatie verwerken

Geheugen ● Werkgeheugen ● Korte termijn ● Langere termijn ● Verschillende modaliteiten

Planning en organisatie (= Executieve functies) ● Initiatiefname ● Plannen of organiseren van taken ● Volgordes van handelingen ● Verminderd inzicht in eigen functioneren ● De eerdere aandachtsfuncties

Taal ● Begrijpen van taal ● Expressie van taal

Gedrag, emoties ● Somberheid ● Onverschilligheid ● Angst ● Emotioneel/huilerig ● Prikkelbaar

Sociaal gedrag ● Sociale contacten maken en onderhouden ● Inschatten van sociale situaties

Overig ● ● ● Moeheid Motoriek (coordinatie-problemen, onhandigheid, problemen met aansturing) Ander onverklaarbaar gedrag

Wanneer alarmbel? • Op >3 gebieden moeilijkheden, dan: • Bij 1 of 2 gebieden moeilijkheden? Eerst kijken of gerichte adviezen helpen, zo niet dan: • Er zijn problemen maar die staan ontwikkeling niet in de weg -> blijf het kind volgen!

Casuïstiek vanuit de zaal

Literatuurlijst • Participation of children and youth with acquired brain injury, proefschrift Arend de Kloet, Haagse Hogeschool, 2014. • Factsheet – Aantallen, oorzaken en gevolgen niet-aangeboren hersenletsel, Hersenz, Judith Zadoks, 2015. • Signaleringslijst Kinderen en Jongeren NAH, Vilans, 2008. • Neuropsychologische diagnostiek – De klinische praktijk, Hendriks ea (2006).

Bedankt voor jullie aandacht! Kom gerust nog even langs om te babbelen, of mail naar: k. h. stelwagen@revalidatie-friesland. nl of h. herweijer@revalidatie-friesland. nl