Jak si uczy jzyka obcego AUTOR jzykoznawca dowiadczony

Jak się uczyć języka obcego

� AUTOR językoznawca, doświadczony dydaktyk, lektor języka niemieckiego z ponad 20 -letnim stażem, autor książek.

30 lat temu…. . Dawno temu, dominował pogląd, że nauczyciel to ktoś, kto wlewa do głów uczniów wiedzę. Jeśli uczeń jej nie przyswoił, to należy mu postawić kilka jedynek, aż wreszcie się nauczy.

Bad news! � Nikogo nie można niczego nauczyć! � Dopóki sam uczący nie skoryguje swojej wiedzy, my nauczyciele możemy tylko stwarzać sytuacje pomocne w przebudowywaniu wiedzy ucznia.

Jak się uczymy ? Uczenie ma wymiar społeczny. Najlepiej uczymy się będąc w interakcji z drugim człowiekiem Można na to też spojrzeć z innej strony, najlepiej uczę się ucząc innych

Wiem, że się nauczyłam wtedy, gdy uda mi się powiązać z inna treścią. Jak wpasuję nową wiedzę w znane mi informacje i będą razem stanowić całość? � Nie mogę powiązać z tym, czego nie znam, wiec wiąże „ do tyłu” z tym, co wiem. �

Języka obcego możemy nauczyć się tak naprawdę tylko MY SAMI Zadaniem nauczyciela jest jedynie � organizowanie i kierowanie procesem edukacyjnym oraz � kontrola jego efektów.

Podział ról w interakcji NAUCZYCIEL - UCZEŃ przedstawia się zatem podobnie jak w przypadku leczenia. � Lekarz bada chorego, stawia diagnozę i przedstawia plan terapii, ale to pacjent odpowiada ze swój powrót do zdrowia poprzez regularne przyjmowanie leków, stosowanie diety, odpowiedni tryb życia itd. �

Kto jest ważniejszy? Uczeń czy nauczyciel? Pacjent czy lekarz? Oczywiście obie strony są ważne, jednak po pierwsze nikt tu nikogo nie wyręczy w jego powinnościach, a po drugie to pacjentowi musi bardziej zależeć na jego własnym zdrowiu niż lekarzowi!

Przejmij odpowiedzialność! Również uczeń musi mieć świadomość, że odpowiedzialność za efekty nauki spoczywa głównie na nim, bo to jemu powinno zależeć na opanowaniu języka, a sam udział w zajęciach, analogicznie do wizyty u lekarza, po prostu nie wystarczy.

Warunki wpierające uczenie się � Aktywny udział uczącego się w procesie uczenia – praca na lekcji � Świadomość uczenia się � Wiara we własną zdolność uczenia się � Stawianie nowych wyzwań � Możliwość popełniania błędów � Powiązanie ze znaną i ważną w życiu rzeczywistością

Jak wobec tego najskuteczniej zabrać się za naukę języka, by odnieść upragniony sukces? Sukces zawdzięczamy: § § § zdolnościom wrodzonym, czynnikom zewnętrznym jak np. pomoc innych, szczęściu , własnej pracy.

Sukces odniesiemy, jeśli będziemy zaangażowani, systematyczni i cierpliwi, bo na efekty trzeba zaczekać nawet parę lat.

Praca na lekcji I w domu � Wykonujmy systematycznie i sumiennie zadania i ćwiczenia w trakcie zajęć oraz pracę domową. Może nie zawsze są one interesujące, ale ich znaczenie w nauce języka jest ogromne.

Reality

a w domu …

Realistyczne oczekiwania

Jak się uczyć języka obcego?

Listen up � podcasts, You. Tube videos, films, music,

Kontakt z językiem Najlepiej uczymy się poprzez działanie, dlatego powinniśmy dążyć do kontaktu z językiem: rozmowy z cudzoziemcami, korespondencji z nimi, � oglądać filmy w oryginale (z podpisami lub nie), � słuchać piosenek, � czytać prasę, książki i inne teksty obcojęzyczne (np. w Internecie), �

Tool box � What’s that? � How do you say ……it…… in English? � I don’t understand/ � Repeat that, please. � What does it mean?

Context cues � Definition � Example � Synonym � Antonym (opposite)

Visual clues

Mów sami do siebie w języku obcym ; )

Search the net � Wyszukujmy tematy, które odpowiadają naszym potrzebom i zainteresowaniom. Jeśli na przykład chcemy dowiedzieć się czegoś w Internecie o jakimś polityku, artyście, wydarzeniu, filmie, kosmetyku, leku czy celu naszego wyjazdu na urlop, szukajmy informacji na ten temat na obcojęzycznych stronach internetowych.

Komunikuj się Względne porozumienie z cudzoziemcami jest możliwe nawet przy bardzo ograniczonym zasobie słów czy niskiej poprawności gramatycznej.

� Ludzie potrafią się dogadać nawet bez znajomości języka, bywa to czasochłonne, ale możliwe, ponieważ aż 55 % odbieranych informacji uzyskujemy z mowy ciała (komunikacja niewerbalna)

Nauka języka obcego polega z jednej strony na przyswajaniu słownictwa i gramatyki, z drugiej zaś na rozwijaniu czterech sprawności językowych: ~rozumienia tekstu słyszanego, rozumienia ~tekstu czytanego, ~pisania ~i mówienia.

Na lekcji tylko w języku obcym! Pozytywny wpływ na umiejętności uczniów ma intensywność komunikacji w języku obcym podczas lekcji. � Dlatego im częściej nauczyciel mówi w obcym języku podczas lekcji, im częściej również uczniowie mają okazję mówić w obcym języku, tym szybciej i skuteczniej się tego języka uczą. �

Przyswajanie słownictwa Zapisz słówka na małych karteczkach (fiszkach). Podzielmy je na trzy grupy: 1 – Pamiętam, 2 – Słabo pamiętam, 3 – Nie mogę zapamiętać. Umieść je w trzech kopertach. Karteczki z koperty trzeciej wyciągajmy najczęściej, nawet codziennie. Fiszki Słabo pamiętam musimy losować raz na dwa lub trzy dni. Zawartość koperty Pamiętam raz na dwa tygodnie. Gotowe fiszki można kupić w księgarniach językowych, ale ponieważ ich przygotowanie jest także świetnym ćwiczeniem, radzę sporządzić je samodzielnie.

Widzę i pamiętam � Przyklej kareczki z napisami w swoim pokoju. � Oznakuj w ten sposób sprzęty, meble.

Filmy bez polskich napisów? Czytając przetłumaczone napisy, nie skupiamy się na wymowie aktorów i większość dialogów nam ucieka, tymczasem poprzez uważne słuchanie jesteśmy w stanie zapamiętać wiele pożytecznych zwrotów oraz przywyknąć do intuicyjnego rozumienia sensu dłuższych wypowiedzi. Wartość filmów bez napisów polega także na tym, że mamy okazję usłyszeć interesujące, codzienne zwroty językowe, których trudno byłoby się spodziewać na lekcjach. W efekcie, uczeń oswaja się z bardziej potocznym, naturalnym słownictwem.

Metoda dla wzrokowców � NAPISY PO ANGIELSKU: � Grunt to nie przejmować się trudnościami z odbiorem, zwłaszcza na początku. Nawet jeśli widz przyswaja tylko 20 -30% treści filmu, stopień zrozumienia będzie systematycznie się podnosił i przekładał na lepszą znajomość języka obcego.

Zapamiętywać słowa � Niesłychanie ważne jest, by ucząc się obcych wyrazów, kojarzyć je nie z polskimi słowami, ale z ich znaczeniem. Musimy mianowicie uczyć się MYŚLEĆ W JĘZYKU OBCYM, � a to znaczy, że powinniśmy jak najmniej wspierać się � językiem ojczystym w trakcie procesu recepcji � (tzn. przy odbiorze ustnego lub pisemnego komunikatu obcojęzycznego) oraz podczas produkcji językowej (formułowaniu ustnej bądź pisemnej wypowiedzi w języku obcym). �

Zamiast tłumaczenia słówek W tym celu wyobrażajmy sobie dany przedmiot, czynność lub cechę. � Budujmy zdania z nowymi słówkami, które stanowić będą typowy kontekst ich użycia oraz będą nawiązywać do naszego życia, naszych obserwacji, opinii, tego, co nas zachwyca, wzrusza, złości lub boli. � Wówczas dojdzie do powiązania wyrazu z emocjami, co pomoże go trwalej zapamiętać. �

Wewnętrzny monolog Prowadźmy też tzw. obcojęzyczne wewnętrzne monologi, to znaczy mówmy do siebie w myślach o tym, co widzimy, co czujemy. � Przejdźmy się po mieszkaniu, pokażmy i nazwijmy przedmioty znajdujące się w nim. Opiszmy ich wygląd, kolor, położenie, do czego służą, czy je lubimy, czy nam się podobają, gdzie je kupiliśmy, kto nam je podarował, kiedy, z jakiej okazji itd. � Idąc przez miasto, jadąc autobusem, mówmy w myślach, co widzimy, obok czego przejeżdżamy, dokąd właśnie podróżujemy, co chcemy załatwić, z kim się spotkać, jaka jest pogoda, data, pora roku i dnia, co już dziś robiliśmy i jak planujemy spędzić resztę dnia. �

Write Diary � Możemy prowadzić dziennik i opisywać w nim najważniejsze zdarzenia z naszego życia.

Rozmawiaj z obcokrajowcami

What do you do for your English?

Zamiast tłumaczenia na polski… Zamiast tłumaczenia na język ojczysty, narysujmy, co dane słowo oznacza. � Jednostki leksykalne dadzą się także łatwiej zapamiętać, gdy je zagramy jak aktor, poprzez gest, mimikę, podobnie jak w kalamburach. �

Role-plays � Warte polecenia jest odgrywanie ról w parach. Umawiamy się, że jednak osoba gra np. urzędnika pocztowego, a druga klienta i odgrywamy wtedy spontanicznie scenki z wykorzystaniem określonego słownictwa.

Writing � W tekstach pisanych zaznaczajmy nowe słowa kolorowymi markerami. Znajomość materiału leksykalnego możemy sprawdzać i ćwiczyć, zakrywając górną połowę linijki. Próbujmy wtedy czytać słowa, zdania, a nawet cały tekst, widząc tylko dolną część wyrazów.

Listening Ważne jest wielokrotne słuchanie tekstów obcojęzycznych, także tych, które już znamy (czytanki z podręcznika, piosenki, filmy). � Ćwiczymy w ten sposób tzw. słuch fonematyczny, czyli umiejętność różnicowania dźwięków mowy danego języka, od czego zależy zdolność rozumienia cudzoziemców. � Ponadto nasz mózg będzie coraz lepiej chłonął cechy intonacyjne języka: melodię, akcentowanie, rytm, pauzy i tempo. �

Słowniki jednojęzyczne � Używajmy jak najczęściej słowników jednojęzycznych, zwłaszcza wtedy, gdy umiemy już trochę język obcy. Wyjaśniają one znaczenia słów i zwrotów nie poprzez tłumaczenie, ale poprzez opis i przykłady, a zatem język obcy staje się nie tylko celem, ale także narzędziem nauki.

English only � Wymienione wyżej strategie i techniki samodzielnej nauki nie tylko pomogą nam zapamiętać znaczenie słów i wyrażeń. Poprzez marginalizację użycia języka ojczystego uczą myśleć w języku obcym.

Gramatyka - wizualicje � Ucząc się gramatyki pamiętajmy, że służy ona skutecznej realizacji intencji komunikacyjnych. � Powinniśmy zatem wiedzieć, w jakim praktycznym celu poznajemy określoną strukturę. � Przy nauce reguł formalnojęzykowych przydatne są pomoce wizualne, czyli tzw. wizualizacje: kolorowe strzałki, wyróżnienia, podkreślenia, tabelki itp.

Autentyczny material językowy � Dążmy również do kontaktu z autentycznymi obcojęzycznymi tekstami. W tym celu słuchajmy piosenek, oglądajmy filmy, czytajmy zagraniczną prasę i literaturę, gotujmy według obcojęzycznych przepisów kulinarnych, śledźmy zagraniczne serwisy informacyjne i komunikaty o pogodzie.

Inne sposoby W telefonie komórkowym ustawmy menu na język obcy. � Kupując krem, szampon lub nawet telewizor, przeczytajmy najpierw obcojęzyczną część instrukcji. � Zwiedzajmy kraje, których języki nas interesują, nawiązujmy kontakty, � uczestniczmy w różnych dodatkowych formach nauki jak kursy, lekcje prywatne, kursy językowe za granicą. �

Reading � Tekst (przede wszystkim autentyczny, którego liczne źródła i rodzaje wymienione zostały powyżej) ma być podstawowym materiałem naszej pracy, bo stanowi naturalną syntezę struktury, funkcji i znaczenia, przez co jednocześnie spełnia funkcję edukacyjną i komunikacyjną, ponieważ ludzie porozumiewają się ze sobą właśnie poprzez tekst.

Najpierw starajmy się zorientować ogólnie w temacie tekstu (tzw. recepcja globalna). Nie musimy rozumieć wszystkiego! Nauczmy się koncentrować na tym, co rozumiemy, a nie na tym, co jest nowe i niejasne. Wcześniej czy później na pewno uchwycimy najważniejsze przesłanie tekstu i to się liczy najbardziej. � Komunikaty językowe odbieramy na co dzień nie tylko globalnie, ale też wybiórczo (selektywnie), czyli słuchamy lub czytamy w jakimś określonym celu, szukając wybranych informacji. Właśnie dlatego zawsze najpierw musimy wiedzieć, jakie mamy zadanie, tzn. w jakim celu czytamy lub słuchamy. � Przy globalnym lub selektywnym odbiorze komunikatu językowego nie musimy rozumieć wszystkiego. Znaczenie wielu słów można wywnioskować z kontekstu. Niektóre wyrazy to tzw. internacjonalizmy, czyli wyrażenia obecne w różnych językach co bardzo pomaga w rozumieniu. �

Mówienie

Pisanie i mówienie Nauka pisania i mówienia powinna przebiegać w trzech etapach. � Rozpoczynamy od „kopiowania”, czyli odwzorowywania gotowych tekstów. Ważna jest tu poprawna pisownia lub wymowa i budowa zdań. Do tego celu nadają się znakomicie dyktanda, porządkowanie kolejności pisemnych dialogów z wymieszaną kolejnością wypowiedzi, ćwiczenia polegające na odpowiadaniu na pytania lub na wybieraniu właściwej odpowiedzi z kilku podanych. �

Pisanie i mówienie c. d. Drugi etap to budowanie własnych wypowiedzi pisemnych i ustnych na podstawie podanych haseł i wyrażeń, nie będących gotowymi zdaniami. � Środki leksykalne są wprawdzie zasugerowane, jednak ich poprawne użycie zależy już od naszych umiejętności, zdobytych na poprzednim etapie. �

Płynność lub poprawność ? Na koniec możemy przystąpić do samodzielnego kreowania swobodnych wypowiedzi. � Piszmy listy, sms-y, życiorys własny lub innych osób, listy motywacyjne, opisujmy obejrzane książki, filmy, wystawy i sztuki teatralne, sporządzajmy pisemne relacje z wycieczek, spotkań towarzyskich, piszmy pamiętniki, referaty itp. � Czasem będziemy musieli wymyślić odbiorcę naszych pism i listów albo na przykład ofertę pracy, o którą zamierzamy się ubiegać. �

Najtrudniejsza sprawność ?

To naturalne, że mówienie jest sprawnością, którą opanujemy w ostatniej kolejności.

Mądre powtórki Powtórki służą utrwalaniu wiedzy jezykowej: Bez nich już następnego dnia nie będziemy pamiętać 80% materiału.

Kiedy powtarzać? zaraz po 10 minutach po lekcji (kilkakrotnie powiększy się ilość zapamiętanego materiału) � po godzinie � następnego dnia � po 3 dniach � po tygodniu � po roku �

Aby przenieść nowopoznane słówko z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej, należy przetworzyć je od 7 do 16 razy w zależności od indywidualnych cech uczącego się. 7 -16 razy

Jaka pora dnia jest dla naszej nauki najefektywniejsza. Czy i kiedy potrzebujemy przerwy? Wolimy uczyć się częściej i krócej czy może rzadziej i dłużej? Siadając do pracy nad językiem, ustalmy, czego konkretnie chcemy się tym razem nauczyć i jak zaplanujemy tę naukę? A po zakończeniu pracy należy się nam nagroda! Zaplanujmy więc dla siebie jakąś atrakcję, jakąś przyjemność na zakończenie nauki danego dnia Jaka pora dnia?

SUKCES W NAUCE JĘZYKÓW Jak się okazuje, o sukcesie w nauce języka obcego decyduje najczęściej nie metoda nauczania, wybór szkoły językowej, wyjazd za granicę, wiek czy tzw. talent do języków. Decyduje o nim głównie: nasza postawa, � cierpliwość, zaangażowanie, � i pracowitość. �

Nie wszyscy uczymy się tak samo! Czy wszyscy jesteśmy tacy sami? � Wszyscy posiadamy taką samą wiedzę i. I doświadczenia? � Czy wszyscy jesteśmy tak samo uzdolnieni, mamy podobne zainteresowania, umiejętności i taki sam system nerwowy? �

Nowoczesne uczenie się

Motywować? Entuzjazm nauczyciela prezentowany dla nauczanego przedmiotu, może „zapalić“ tylko do tych uczniów, którzy również są bardziej zainteresowani tym przedmiotem. Skończmy z "motywowaniem" uczniów do działania – usłyszeli od Boba Sullo, prowadzącego sesję poświęconą angażowaniu uczniów proces uczenia się, uczestnicy dorocznej konferencji amerykańskiego stowarzyszenia ASCD, jednej z największych organizacji edukacyjnych w Stanach Zjednoczonych. Pozwólmy uczniom odkryć entuzjazm uczenia się - zachęcał Sullo.

Zasad neurodydaktyki Prof. Marzena Żylińska, neurodydaktyk � Jak podkreślała badaczka, na efektywność procesu zapamiętywania wpływ ma głębokość przetwarzania informacji. Im głębsze przetwarzanie, tym lepsze zapisanie nowych informacji w strukturach pamięci.

Listy słówek w repetytorium Uczeń dysponujący martwą, wyuczoną na pamięć wiedzą potrafi ją wprawdzie reprodukować, ale nie potrafi stosować jej w praktyce. � Można tu posłużyć się przykładem słówek zebranych w formie list przez autorów repetytoriów. � Uczniowie, ucząc się ich na pamięć, potrafili je zastosować w teście wielokrotnego wyboru, ale nie potrafili ich używać w praktyce, bo ich mózgi nie stworzyły niezbędnej sieci połączeń neuronalnych z odpowiednio silnymi synapsami. Słabość synaps oznacza, że słowa szybko zostaną zapomniane. �

Jak uczy się mózg? Efektywna nauka możliwa jest tylko wtedy, gdy mózg uzna zaproponowany temat za potrzebny, intrygujący. Mózgu nie da się przekonać, że określone zwroty mogą być przydatne w jakiejś niesprecyzowanej przyszłości. Dla uczniów liczy się głównie tu i teraz, ich mózgi gotowe są przetwarzać tylko te informacje, które uznają za przydatne.

Trwałe zapamiętywanie � Neurobiolodzy udowodnili też, że szanse na trwałe zapisanie w strukturach pamięci mają rzeczy, które wywołują reakcję emocjonalną. Niestety, jak podkreśliła Żylińska, teksty zawarte w podręcznikach do nauki języków obcych najczęściej nie są zbyt poruszające.

Żylińska zauważyła też, że przyjęty sposób nauczania gramatyki języków obcych przez przedstawianie uczniom regułek jest pod wieloma względami sabotowaniem pracy mózgu w procesie uczenia się. Gramatyka

Wiele z zadań gramatycznych nie tylko nie przynosi żadnych korzyści, ale wprost generuje błędy. Nawet najlepsza znajomość reguł gramatycznych nie przekłada się na łatwość posługiwania się językiem.

Osłuchuj się z językiem! Tak naprawdę gramatykę danego języka najłatwiej przyswoić nieświadomie, osłuchując się z językiem - dodała Żylińska.

Gestykuluj ! Niemieccy naukowcy przeprowadzili badanie mające na celu sprawdzenie, jaki wpływ mają gesty na naukę języka obcego. Wyniki eksperymentu są jednoznaczne – ruchy ciała można wykorzystać, by osiągnąć szybsze efekty nauki.

Brain friendly teaching/learning Analizy skanów f. MRI (funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy), doprowadziły parę naukowców do wniosku, że wykonywanie przemyślanych gestów w trakcie nauki aktywizuje naszą korę mózgową i pomaga stworzyć wizualizację danego słowa, które później jest nam łatwiej odtworzyć w komunikacji.

Learning Language Never Stops !!!!