itaoce treba zauditi ambatista Marino Baro k Hronologija

Čitaoce treba začuditi. Đambatista Marino

Baro k

Hronologija književnih epoha Barok Humanizam i renesansa Srednjovekovna književnost Književnost starog veka

Barok • port. barocco – nepravilan, kriv, iskrivljeni biser; kasnije – sve što je preterano, grubo • javlja se negde u drugoj polovini XVI veka i obrazuje umetničku i književnu epohu između 1570. i 1670. godine, prelazeći tokom i krajem XVII veka u epohu klasicizma. • kolevka baroka bila je Italija.

• prvo se javlja u slikarstvu, vajarstvu i arhitekturi, a zatim i u književnosti, krajem XVI veka. Karavađo, Rubens, Rembrant Mikelanđelo Karavađo, David sa Golijatovom glavom Bah, Vivaldi, Hendl crkva Santa Maria della Salute (Venecija), trg Sv. Petra (Rim, Vatikan), Jelisejska polja (Pariz)

Barokne forme se ogledaju u tzv. manirizmu (upotreba određenog manira, određenih stilskih postupaka). U književnosti manirizam je, zavisno od zemlje u kojoj se razvijao, dobijao različita imena: • u Italiji marinizam ( po pesniku Đambatistu Marinu) • u Španiji gongorizam ( po pesniku Luisu Gongori) • u Francuskoj precioznost (po nazivu „precioza“ koji su dobile dame iz salona gospođe de Rambuje, pariske markize, kod koje su se skupljali najveći predstavnici francuske književnosti i umetnosti prve polovine XVII veka, i čiji je stil ponašanja i izražavanja ismejao Molijer u svojim komedijama Smešne precioze 1659. i Učene žene 1672. godine) • u Engleskoj jufjuizam (po romanu Jufjuiz pisca Džona Lilia) • u Nemačkoj – šleska pesnička škola

Odlike baroka: • forma dobija veliki značaj, sklad sadržine i forme; • pisci u dela unose religioznost; • teme i motive za svoja dela uzimaju iz Biblije; • naglašena prolaznost života; • u baroknim delima slavi se sloboda i domovina; • javljaju se moralne pouke u delima; • gomilaju se epiteti, metafore, retorska pitanja, ali i nova izražajna sredstva: paradoks, kontrast, apsurd, anafora; • stil postaje kitnjast, preteran (uzvišeni stil).

Književne vrste: • ep u stihu, • viteški i pikarski romani (vrsta romana u kojem se opisuju životi doživljaji pustolova, probisveta, vragolana), • drama (tragikomedija) Predstavnici: • Đambatista Marino, • Lope de Vega, • Ivan Gundulić sa svojim velikim spevom Osman, religioznim spevom Suze sina razmetnoga, i pastoralom Dubravka.

Barok u srpskoj književnosti Srpski barok nastaje pod uticajem ruskog baroka (svetogoraca), ukrajinskog baroka i baroka sa Zapada koji u srpsku književnost dolazi preko Dubrovnika. Osobine: – – – – razuđenost izraza metaforičnost religioznost misli o prolaznosti i smrti pobožnost i opiranje čulnosti kitnjast stil pišu se molitve, besede, pohvalna slova, lamenti (tužbalice) Predstavnici: Gavril Stefanović Venclović, Zaharije Orfelin, Hristofor Žefarović, Jovan Rajić

Barok književnost starog veka → srednjovekovna književnost → humanizam i renesansa → barok → • 16. vek, Italija, traje i tokom 17. veka • barocco, port. – perle nepravilnog oblika; preterano, iskrivljeno • gomilanje izražajnih sredstava, preteranost u izrazu, mnogostruka simbolična značenja • predstavnici: u književnosti: Đ. Marino, L. Gongora, DŽ. Lili, I. Gundulić