IP Adresleme ve Alt Alar subnets IP Adresleme

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets)

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) • Ip Adres Sınıfları – farklı büyüklükte birçok ağ vardır. – ve bunlar farklı sayıda IP adresi gerektirir. • Bu nedenle IP adresleri Yönlendiriciler tüm yönlendirme işlemlerini ağ adreslerine bakarak gerçekleştirmektedir.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) • IP adreslerinin ağlara dağıtılmasını kolaylaştırmak amacı ile – Internet üzerinde kullanılan IP adresleri 5 adet alt sınıfa ayrılmıştır. • A, B, C, D ve E sınıfı – IP sınıfı doğrudan ağın büyüklüğü ile ilgili • İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN - Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) • Önemli Not: Ağ sınıflaması internet üzerinde kullanılan bir sınıflamadır. Internete bağlanmıyacak yerel bir ağda IP adresleri kendi içerisinde istediği gibi dağıtılabilir.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets)

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) A Sınıfı Adresler • 8 bit (oktet) Ağ adresi • 24 bit (3 oktet) host numarası • Ağ adres aralığı : 0. 0 – 127. 255 – Fakat 0. 0 ve 127. 0. 0. 0 adresler özel amaçlarla kullanılmaktadır ( • 0. 0 adresi varsayılan yönlendirme • 127. 0. 0. 0 adresi yerel çevrim. • A sınıfı ağlar 126 adet - Her bir ağda 16. 777. 216 bilgisayar – Fakat her bir ağ içerisinde ağı temsil eden bir ağ adres (X. 0. 0. 0) ve o ağdaki makinelerin broadcast mesaj gönderebileceği bir adres (X. 255) bilgisayar adreslemede kullanılmaktadır. – A sınıfı bir ağda toplam 224 -2 adet (16. 777. 214) bilgisayar adreslenebilmektedir. • A sınıfı adresler oldukça büyük firmalar tarafından kullanılmaktadır. (Örneğin IBM firması)

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) B Sınıfı Adresler • 16 bit ağ adresi • 16 bit bilgisayar numaraları • Ağ adres aralığı : 128. 0. 0. 0 – 191. 255 – B sınıfı adresler ile 214 -2 adet (16. 382) ağ – 216 -2 adet (65. 534) bilgisayar • Bu tür adresler büyük ve orta boyutlarda ağlar için kullanılmaktadır. – B sınıfı adresler genellikle ISS (İnternet Servis Sağlayıcı – ISP, Internet Service Provider) veya büyük üniversiteler tarafından kullanılmaktadır.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) C Sınıfı Adresler • 24 bit ağ adresi • Ağ adres aralığı : 192. 0. 0. 0 – 223. 255 – 8 bit bilgisayar numaraları – 221 -2 adet (2. 097. 150) ağ – 28 -2 adet (254) bilgisayar • C sınıfı adresleri genelde kamu kuruluşları kullanmaktadır.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) D Sınıfı Adresler • D sınıfı adresler özel amaçlı adresler olup bir datagramın birçok sisteme dağıtılması için kullanılır. • D sınıfı adresler multicast (çoklu yayım) adresleri olarak bilinirler. • Multicast adresleri kalıcı veya geçici olarak tanımlanmaktadır. – 224. 0. 0. 1 (yerel ağda bulunan tüm bilgisayar ve ağ cihazları), – 224. 0. 0. 2 (yerel ağda bulunan yönlendiriciler) – 224. 0. 0. 5 (yerel ağda yer alan OSPF yönlendiriciler) bu adreslere örnek olarak verilebilir. • Geçici adreslerin ise kullanılmadan önce ağ üzerinde tanıtılması gerekmektedir.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) E Sınıfı Adresler • E sınıfı adreslerin özelliği gizli tutulmakla beraber gelecekte kullanılmak üzere ayrılmışlardır.

IP Adresleme ve Alt Ağlar (subnets) Özel Adresler • IP adreslerinin ve IP sınıflarında bulunan bazı ağlar özel amaçlarla kullanılmaktadır. – Ağ adresi - Broadcast adresi • B sınıfı bir IP aralığına sahip ağda, 155. 101. 0. 0: ağ adresi, – – 155. 101. 255: broadcast adresi) 10. 0, 172. 16. 0. 0, 192. 168. 0. 0 Ayrıca test amaçlı kullanılan ve her makinenin kendisini belirttiği kabul edilen 127. 0. 0. 1 IP adresi de bulunmaktadır.

IPV 6 • IPv 6 (IP versiyon 6 veya IPNG - Yeni nesil IP), – Yeni geliştirilen bir protokol – adresleme 32 bitten 128 bite çıkarılmış • IPv 4 - 32 bitlik adres: – 232 = 4. 294. 967. 296 = 4, 3 109 adet • IPv 6 - 128 bitlik adres: – 2128 = 340. 282. 366. 920. 938. 463. 374. 607. 431. 768. 211. 456 = 3, 4 1038 adet

IPV 6 • Örnek IPv 6 Adresleri: – 1235: 0000: 2134: 0000: 0123: AB 56: A 8 CB: EFA 4 (Uzun Gösterim) – AC 04: 0000: BD 32: 2321: FE 56: 5465 (Uzun Gösterim) – AC 04: : BD 32: 2321: FE 56: 5465 (Kısa Gösterim) – 0: 0: 155. 101. 204. 123 (IPv 4 adresinin IPv 6 adres formatındaki gösterimi)

IPV 6 • Ayrıca IPv 6 ile – güvenlik artırılmış, – yeni IP başlık yapısı ile sadeleşme sağlanmış – bu sadeleşme ile seçimler (options) bölümü kaldırılarak yönlendiricilerin hızlanması sağlanmıştır.

Alt Ağlar • Alt ağ kavramı kurumların IP adres havuzlarını daha etkili kullanmaları için geliştirilmiştir. • Alt ağlara ayırma işlemi sahip olunan IP adreslerini daha küçük adres gruplarına parçalanması ile gerçekleştirilmektedir. • Bu işlem düğüm numarasından bazı bitlerin ağ numarası olarak atanması ile mümkün olmaktadır.

Alt Ağlar • Normal koşullar altında kuruma tahsis edilen ağ sınıfı adresleri tüm bilgisayarları tek bir ağ altında toplamaktadır. • Fakat kurum içerisinde kurumun yapısı ve ağın alt yapısı farklı tasarlanabilir. – Örneğin B sınıfı bir adres havuzuna sahip bir kurumda alt ağlar oluşturulmak istendiğinde bilgisayar numaraları için ayrılmış mevcut 16 bitin bir kısmı • alt ağların adreslenmesi • alt ağdaki bilgisayar numarasını belirlemek amacı ile yeniden düzenlenebilmektedir.

Alt Ağ Maskesi • Alt ağ maskesi (Subnet Mask), – bir IP adresinin hangi ağda olduğunun belirlenmesi için kullanılan bir yapıdır. • Bir bilgisayar başka bir bilgisayar ile doğrudan iletişime geçmesinin şartı aynı ağ üzerinde olmalarıdır. – Bu tip bir iletişim için yönlendiricilere ihtiyaç duyulmaktadır. • İki bilgisayarın aynı ağda olmalarını anlamak için sadece IP adreslerine bakmak yeterli olmamaktadır. – IP adresine ek olarak IP adresi içerisinde hangi bölümün ağı hangi bölümün bilgisayarı tanımladığı bilgisine de ihtiyaç duyulmaktadır. • Bu bilgi alt ağ maskesi kullanılarak elde edilmektedir.

Alt Ağ Maskesi • İki bilgisayar birbiri iletişime geçmeden önce – IP adresi ve hedef IP adresini alt ağ maskesi ile bit bazında “ve” (“and”) işlemine tabi tutmalıdır. – İşlem sonucunda kaynak ve hedef IP adresinin hangi ağda bulunduğu bilgisi elde edilir. • Karşılaştırılma sonucu aynı ise iki bilgisayar aynı ağda olduğundan veri yerel ağa • Değilse kaynak bilgisayar veriyi ağ geçidine (gateway) yollamaktadır.

Alt Ağ Maskesi

Alt Ağ Maskesi • Örnek olarak – IP adresi 155. 223. 101. 3 – IP adresi 155. 223. 101. 15 olan bilgisayara veri göndersin • Kaynak Bilgisayar IP adresi için, – 10011011111. 01100101. 00000011 (155. 223. 101. 3) - IP Adresi – 11111111. 0000 (255. 0) – Alt Ağ Maskesi – 10011011111. 01100101. 0000 (155. 223. 101. 0) - Ağ Adresi • Hedef Bilgisayar IP adresi için, – 10011011111. 01100101. 00001111 (155. 223. 101. 15) - IP Adresi – 11111111. 0000 (255. 0) – Alt Ağ Maskesi – 10011011111. 01100101. 0000 (155. 223. 101. 0) - Ağ Adresi • Sonuç olarak bilgisayarlar aynı ağda

Alt Ağ Maskesi • Bir başka örnekte ise – IP adresi 155. 223. 101. 3 – IP adresi 155. 223. 151. 21 olan bilgisayara veri göndersin • Kaynak Bilgisayar IP adresi için, – 10011011111. 01100101. 00000011 (155. 223. 101. 3) - IP Adresi – 11111111. 0000 (255. 0) – Alt Ağ Maskesi – 10011011111. 01100101. 0000 (155. 223. 101. 0) - Ağ Adresi • Hedef Bilgisayar IP adresi için, – 10011011111. 1001. 00010101 (155. 223. 151. 21) - IP Adresi – 11111111. 0000 (255. 0) – Alt Ağ Maskesi – 10011011111. 1001. 0000 (155. 223. 151. 0) - Ağ Adresi • Sonuç olarak bulunan aynı ağda değiller. – Bu tespit ile veri yönlendiriciye gönderilmektedir. • IP adres dağıtımının otomatik olarak yapıldığı bir ağda, bilgisayarlara IP adresinin yanında alt ağ adresi ve ağ geçidi adresi de DHCP sunucusu tarafından gönderilmektedir.

Alt Ağlara Bölme • Alt ağlara bölme işlemi verilen bir adres aralığının istenilen sayıda bölümleme işlemine verilen isimdir. – Bir ağı alt ağlara ayırırken ilk önce kaç tane alt ağ istendiğine karar verilmelidir. • 2 alt ağın kullanılamayacağı düşünülerek alt ağ belirlerken kaç adet bit kullanılacağı saptanmalıdır. • Bu bitler çıkarıldıktan sonra geriye kalan bitlerle de alt ağlardaki bilgisayarlar tanımlanmalıdır. – Bir sonraki işlemde yeni alt ağ maskesi belirlenmelidir. – En son olarak da oluşturulan sistemde kaç adet yönlendirici kullanılacağı belirlenmelidir.

Alt Ağlara Bölme • C sınıfı adresin (201. 33. 17. 0 -toplam 254 adet bilgisayar adreslenebilir. ) kurumun yapısına uygun olarak 4 alt ağa bölümlenmesinin istendiğini düşünelim. – Eğer bölümleme yapmaz isek C sınıfı bir adres için alt ağ maskemiz 255. 0 • • C sınıfı bir adres olduğundan dolayı ayırma işlemini son sekiz bit içerisinde gerçekleştirilir gerekmektedir. Bu işlemi yaparken ayıracağımız alt ağların ilki ve sonuncusunun özel amaçlar ile kullanıldığından aslında 6 (4+2) adet alt ağa ihtiyaç olacaktır. 6 ağı işaretlemek için ise toplam 3 bit ayırmamız gereklidir. Eğer ağımızı – 5’ e veya 6’ya bölmek isteseydik yine 3 bit – 7’ye bölmek isteseydik 4 bit kullanmamız gerekecekti.

Alt Ağlara Bölme

Alt Ağlara Bölme • Bu bölme işleminde – 0 ve 7 numaralı ağlar özel amaçlı olduğu için kullanılamamaktadır. • 6 tanesi kullanılabilir durumda – Ayrıca her bir alt ağ içerisinde 32 adet adres bulunmasına rağmen bunların ilki ve sonuncusu ağ içinde bilgisayar adresleme için kullanılamamaktadır. – Bu nedenle alt ağlara ayırma işleminde toplam 6 x 30 = 180 adet bilgisayar adreslenebilmektedir. – Buna ek olarak örneğimizde 4 alt ağa ihtiyacımız olduğundan ağ yapımızda iki ağ daha kullanılmayacaktır.

Alt Ağlara Bölme • Bu şekilde ayırma işlemi yapıldıktan sonra alt ağların kullanacağı alt ağ maskesi ise alt ağ için ayırdığımız 3 bitin 1 olması ile tespit edilmektedir. – 11111111. 11100000 (255. 224) • Bu adres bölümlediğimiz 7. ağda

Alt Ağlara Bölme • Test İçin – IP adresi 201. 33. 17. 35 – IP adresi 201. 33. 17. 40 olan bilgisayara veri göndersin • Kaynak bilgisayar ilk önce kendi IP adresini ve hedef IP adresini alt ağ maskesi ile “ve” işlemine tabi tutmaktadır. – Kaynak Bilgisayar IP adresi için, 201. 33. 17. 35 ve 255. 224 = 201. 33. 17. 32 – Hedef Bilgisayar IP adresi için, 201. 33. 17. 40 ve 255. 224 = 201. 33. 17. 32 • Sonuç olarak bulunan her iki alt ağ adresi de eşit olduğundan bilgisayarların aynı ağda olduğu bulunmaktadır.

Alt Ağlara Bölme • Test İçin – IP adresi 201. 33. 17. 35 – IP adresi 201. 33. 17. 101 olan bilgisayara veri göndersin – Kaynak Bilgisayar IP adresi için, 201. 33. 17. 35 ve 201. 33. 17. 224 = 201. 33. 17. 32 – Hedef Bilgisayar IP adresi için, 201. 33. 17. 101 ve 201. 33. 17. 224 = 201. 33. 17. 96 • Sonuç olarak bulunan ağ adresleri farklı olduğundan kaynak bilgisayar hedef bilgisayar ile aynı ağda olmadıklarını tespit etmektedir. Bu tespit ile veri yönlendiriciye gönderilmektedir.