Inwazje pasoytnicze wystpujce w Polsce Etiologia inwazji Pierwotniaki

Inwazje pasożytnicze występujące w Polsce

Etiologia inwazji Pierwotniaki - Giardia, Toxoplasma, Pneumocystis, Trichomonas, Naegleria n Robaki obłe (nicienie) - Enterobius, Ascaris, Trichuris, Anisakis, Strongyloides, Trichinella, Toxocara n Robaki płaskie (tasiemce) - Taenia, Echinococcus, Hymenolepis n

Wrota inwazji Drogi oddechowe: pokarmowy: Przewód enterobius oralna pneumocystis toxoplasma naegleria droga fekalno- ziemi, wodzie trichuris Skóra: strongyloides Anisakis echinococcus, enterobius, giardia, jaja w jarzynach, ascaris, surowe ryby: jaja w kale psa:

Inwazje przewodu pokarmowego n Pierwotniaki Giardia intestinalis n Nicienie Enterobius, Ascaris, Trichuris, Strongyloides, Trichinella, Anisakis, Toxocara n Tasiemce

Inwazje układu nerwowego Pierwotniaki - Toxoplazmoza nabyta i wrodzona - Pełzakowica mózgu (Naegleria) n Nicienie - Strongyloidoza (rzadko) - Trichinelloza - Toksokaroza n Tasiemce - wagrzyca Taenia solium - bąblowica (torbiele larwalne) Echinococcus granulosus i multilocularis n

Inwazje innych narządów (1) Pierwotniaki - Toxoplazmoza oczna, węzłowa, uogólniona - Pneumocystoza płuc - Trichomonoza nn. płciowych n Nicienie - Ascarioza (drogi żółciowe, trzustkowe, oskrzela, płuca) - Strongyloidoza (wątroba, płuca, serce) n

n Inwazje innych narządów (2) Nicienie - włośnica (mm. szkieletowe, m. serca, płuca, nerki) - toksokaroza (wątroba, gałka oczna, płuca) n Tasiemce - wągrzyca (oko, mm. szkieletowe, m. serca, płuca, j. otrzewnej) - bąblowica (wątroba, płuca, m. serca, śledziona, nerki, kości i in. )

Giardioza (lamblioza) (lamblioza E: lamblia (Giardia intestinalis) n I: cysta przenoszona z wodą lub żywnością n K: - bóle brzucha, biegunka, stolce tłuszczowe, wzdęcia, nudności, wymioty, utrata masy ciała - obj. pozajelitowe: przewlekła pokrzywka, zap. jagodówki oka, zap. stawów n z. wątrobowo-trzustkowy n z. dyspeptyczny n z. rzekomowrzodowy n z. alergiczny n

Giardioza n Diagnostyka: - poszukiwanie cyst w kale - badanie treści XII-czej na obecność trofozoitów - wykrycie antygenów G. lamblia w kale

Leczenie: - Metronidazol 250 mg p. o. 3 xdz przez 5 -10 dni dzieci 10 -15 mg/kg. m. c/dobę - Tynidazol 600 mg/dobę w dwóch dawkach przez 3 -5 dni dzieci 10 -15 mg/kg/dobę 2 x dz - Ornidazol 500 mg 2 xdz - Furazolidon 6 mg/kg/dobę 4 x dz przez 7 -10 dni

Rzęsistkowica E: rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis) n I: trofozoit przenoszony z człowieka najczęściej drogą kontaktów płciowych n

Rzęsistkowica K: - zakażenie pochwy, sromu, dróg moczowych - zapalenie żołędzi, cewki moczowej

Rzęsistkowica n Powikłania - zapalenie miednicy małej, niepłodność - zapalenie najądrzy, gruczołu krokowego n Leczenie (jednoczesne obu partnerów) - Metronidazol 250 mg 3 xdz-7 dni - Tinidazol 2000 mg jednorazowo - Ornidazol 500 mg 2 xdz-5 dni

Owsica (enterobiosis) n E: owsik ludzki (Enterobius vermicularis) n I: jajo inwazyjne: droga fekalno – oralna (ręce) lub wziewna (kurz), larwa inwazyjna – retroinwazja

Owsica (enterobiosis) K: - dyspepsja, nadpobudliwość, świąd odbytu

Owsica n Powikłania: - zakażenie dróg moczowo-płciowych - zakażenia bakteryjne skóry i śluzówki odbytu n Leczenie: 2 -4 cykle - pyrantel (Combantrin) 10 mg/kg -co 2 tygodnie - albendazol (Zentel) 200 mg dzieci do 5 r. ż. 400 mg dzieci> 5 r. ż. - co 1 m-c - mebendazol (Vermox) 100 mg 1 x- co 1 m-c

Owsica

Glistnica (ascariosis) E: glista ludzka (Ascaris lumbricoides) n I: jajo inwazyjne-ręce, woda, warzywa zanieczyszczone ziemią n K: - postać jelitowa (f. dorosłe) - postać narządowa (f. larwalne) – hepatomegalia, suchy kaszel, stany spastyczne oskrzeli, krwioplucie, zesp. Loefflera - objawy ogólne: gorączka, alergia skórna, zaburzenia snu, stany pobudzenia, eozynofilia n

Glistnica n Powikłania: - niedrożność jelit, dróg żółciowych - zapalenie trzustki - niedrożność dróg oddechowych

Leczenie: - pyrantel 10 mg/kg jednorazowo - mebendazol (Vermox)100 mg 2 x dz przez 3 dni - albendazol (Zentel) 200 -400 mg 1 x

Włosogłówczyca (trichurioza) E: włosogłówka ludzka (Trichuris trichiura) n I: jajo inwazyjne przenoszone przez brudne ręce, wodę, warzywa, owoce n K: bóle brzucha, przewlekła biegunka (czasami z dom. krwi), alergia, nerwica n

Włosogłówczyca n Powikłania: - niedokrwistość - zaburzenia elektrolitowe - wyniszczenie n Leczenie: - mebendazol(Vermox)100 mg 2 x dz-3 dni - albendazol(Zentel) 400 mg 1 x dz-3 dni

Toksokaroza (zespół larwy wędrującej trzewnej) E: glista psia, kocia (Toxocara canis et cati) n I: jaja inwazyjne wydalane z kałem psów i kotów n K: - postać bezobjawowa - postać trzewna: ogólne osłabienie, stany podgorączkowe, wysypki skórne, limfadenopatia, bóle głowy, kaszel, krwioplucie, bóle brzucha, hepatomegalia - postać oczna (ziarniniaki w tylnym biegunie lub obwodowo w gałce ocznej): jednostronne pogorszenie widzenia - neurotoksokaroza (meningitis, encephalitis, epilepsja) n

Toksokaroza n Rozpoznanie: - morfologia z rozmazem, eozynofilia (BLE), ocena aktywności aminotransferaz, USG j. brzusznej, badanie dna oka, bad. serologiczne (Ig. G) Leczenie: ü p/pasożytnicze: - rekomendowane u dzieci– dietylokarbamazyna (Hetrazan, Notezyna) 6 mg/kg/dobę-21 dni - alternatywne - albendazol (Zentel) -15 mg/kg/dobę-7 dni ü p/zapalne: steroidy ogólnie i miejscowo ü rozważyć leczenie chirurgiczne, koagulację laserem lub krioterapię n

Włośnica (trichinelloza) E: włosień kręty (Trichinella spiralis) n I: larwa inwazyjna w mięsie świni i dzika n K: - zespół biegunkowy - zespół włośnicowy (penetracja larw do mięśni): gorączka, bóle mięśni kończyn, zapalenie spojówek, obrzęki powiek, zaburzenia mówienia, połykania, oddychania n

Włośnica K: - alergiczne zapalenie naczyń (vasculitis): wylewy dospojówkowe, podpaznokciowe, pokrzywka - faza zaburzeń metabolicznych - hipoalbuminemia, hipoglikemia, hipokaliemia n n Powikłania: - zapalenie opon i mózgu - zapalenie płuc - uszkodzenie mięśnia sercowego

Włośnica n Diagnostyka: - leukocytoza, eozynofilia - badania serologiczne (ELISA) -↑CPK, LDH - biopsja mięśni n Leczenie: - mebendazol lub albendazol 5 mg/kg m. c. /dobę przez 7 dni - salicylany - steroidy: prednizon 0, 5 -1 mg/kg m. c. /dobę przez 3 -14 dni

Tasiemczyca (T. nieuzbrojony) E: tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata) n I: wągier bydlęcy n K: - bóle brzucha - nudności - wzmożone lub upośledzone łaknienie - biegunki lub zaparcia - osłabienie, zaburzenia snu, n

Tasiemczyca (T. nieuzbrojony) n Rozpoznanie: - czynne wypełzanie członów macicznych przez odbyt (ocena morfologiczna) - jaja w kale - antygeny tasiemca w kale n Leczenie: - prazykwantel (Cesol) 5 -10 mg/kg-jednorazowo - alt. : niklozamid (Yomesan) 2 g (dzieci 50 mg/kg m. c)

Tasiemczyca (T. uzbrojony) E: tasiemiec uzbrojony (Taenia solium) n I: wągier świński n K: - postać jelitowa często bezobjawowa - wągrzyca: tk. podskórnej, mm. szkieletowych, płuc, oka, jamy otrzewnej, mózgu n R: - ocena morfologiczna członów macicznych n

Leczenie: - prazykwantel (Cesol) - postać jelitowa 5 -10 mg/kg 1 x - wągrzyca mięśni 25 mg/kg-4 dni - wągrzyca mózgu 50 mg/kg/dobę-14 dni - wągrzyca oka -chirurgiczne

Echinokokoza (bąblowica jednojamowa) E: Echinococus granulosus n I: jaja przenoszone z sierści lub kału psa n K: postać pęcherzowa (torbiel) zawierająca protoskoleksy umiejscawia się w tkankach: wątroba (60%), płuca (20%), mózg (2%), mięsień sercowy, nerki, kości, śledziona n Powikłania: pęknięcie torbieli, wstrząs, wtórne zakażenie bakteryjne n

Echinokokoza n Rozpoznanie: - badania obrazowe –USG, TK, RM - testy immunoenzymatyczne ELISA+ Western Blot - biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana - śródoperacyjne badanie histopatologiczne n Leczenie: - operacyjne - farmakologiczne: albendazol (Zentel) 10 -15 mg/kg/24 h –przez 30 dni, kurację powtórzyć 1 -2 razy po 14 dniach przerwy

Alweokokoza bąblowica wielojamowa) E: Echinococcus multilocularis n I: jajo obecne w owocach, grzybach leśnych skażonych kałem lisa n K: postać larwalna (torbiel wielokomorowa) rozrasta się naciekając tkanki: - wątroba, płuca, mózg n

Alweokokoza (bąblowica wielojamowa) n Rozpoznanie: - badania obrazowe (obraz „kwiatu lilii” i/lub „plastra miodu”) - badania serologiczne + Western - Blot - bad. PCR w bioptatach wątroby - badanie histopatologiczne n Leczenie: - operacyjne-radykalny zabieg chirurgiczny - farmakologiczne – albendazol (Zentel) 10 -15 mg/kg/24 h -30 dni, powtarzana wielokrotnie (po każdym cyklu 14 dni przerwy) nawet całe życie n Rokowanie: złe (33% zgonów)

Hymenolepioza (tasiemiec karłowaty) E: tasiemiec karłowaty (Hymenolepis nana) n I: jaja inwazyjne w pokarmach zanieczyszczonych kałem myszy n K: bóle brzucha, wymioty, utrata apetytu i masy ciała, nerwica, zaburzenia snu, świąd skóry okolicy odbytu n L: prazykwantel (Cesol) 25 mg/kg 1 x, ew. powtórzenie kuracji n

Pomyśl o inwazji w przypadku: n n n n n dziecka osoby z upośledzoną odpornością niepokoju, pobudzenia ruchowego, zaburzeń snu utraty masy ciała przewlekłej biegunki przewlekłych, nawracających stanów obturacji oskrzeli nawracających wysypek skórnych eozynofilii gdy nie wiesz o czym masz myśleć

Profilaktyka inwazji n n n n n mycie rąk przed posiłkami mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami mycie warzyw i owoców odrobaczanie zwierząt domowych oznaczanie miejsc defekacji psów i kotów zabezpieczanie piaskownic przed zwierzętami ogradzanie placów zabaw siatką 1, 5 m sprzątanie miejsc zabaw dzieci prawidłowa obróbka termiczna mięsa i ryb unikanie mięsa niebadanego

Dziękuję