Invloed van visuele stoornissen op het slaapwaakritme Eindproef

“Invloed van visuele stoornissen op het slaap-waakritme” Eindproef Sarah Strobbe Promotoren: Robert Marquet en Loes Pihlajamaa

Waarom dit onderwerp? Slaapstoornissen - biologisch aspect - interesse voor dit voorgestelde onderwerp - actueel: • recent ontdekt: cellen in het oog die de biologische klok reguleren • slaapproblemen: maatschappelijk aspect veel mensen kampen ermee

Fotoreceptoren staafjes kegeltjes 3 de fotoreceptor ?

Fotoreceptoren staafjes kegeltjes lichtgevoelige ganglioncellen 2002

Lichtgevoelige retinale ganglioncellen Slaapstoornissen

Lichtgevoelige retinale ganglioncellen Slaapstoornissen • • lichtgevoelig pigment melanopsine; signaleren veranderingen in lichtsterkte regelen o. a. pupilreflex, circadiaan ritme, … niet betrokken bij de beeldvorming (NIF)

Hersenen

Hypothalamus

Nucleus Slaapstoornissen suprachiasmaticus (SCN) • interne biologische klok • ontvangt signalen van de lichtgevoelige retinale ganglioncellen • ‘zeitgebers’ zorgen voor synchronisatie http: //www. well. ox. ac. uk/foster/sekaran. shtml

Melatonine Slaapstoornissen • geproduceerd door de epifyse • licht remt de productie af

Melatonine Slaapstoornissen • “het slaaphormoon” • kan extern toegediend worden (medicijn) • concentratie melatonine kan gemeten worden via het speeksel

Praktijkconcept Enquête bij blinden en slechtzienden: - oorzaak blindheid of slechtziendheid? - prevalentie slaapproblemen? - soorten slaapklachten? verband met visuele beperking? Zijn er opmerkelijke verschillen met de controlegroep? En met het resultaat van wetenschappelijke onderzoeken?

Studiegroepen Slaapstoornissen 102 respondenten 32 % 47 % blinden slechtzienden 21% controlegroep

Prevalentie slaapproblemen Slaapstoornissen bij alle respondenten ja bij blinden 32 14 nee ja nee 22 9 16 8 13 11 8 2 blinden slechtzienden controlegroep lichtperceptie geen lichtperceptie

Periodisch? Slaapstoornissen ja 19 nee 9 7 5 3 blind 3 slechtziend controlegroep

Algemeen onderzoeksbesluit Slaapstoornissen 67 % blinden (visus < 1/20) tegenover 33 % mensen zonder ernstige visuele beperkingen

BESCHADIGING LICHTGEVOELIGE RETINALE GANGLIONCELLEN beïnvloedt CIRCADIAAN RITME beïnvloedt SLAAP- en WAAKRITME Gebrekkig gezichtsvermogen kan slapeloosheid veroorzaken

Bedankt!