Intrahospitalne infekcije Nastaju u bolnici ili drugoj zdravstvenoj

Intrahospitalne infekcije § Nastaju u bolnici ili drugoj zdravstvenoj ustanovi § Manifestuju se tokom hospitalizacije, ili do 48 h nakon izlaska iz bolnice Značaj bolničkih infekcija - Mogu biti teške i uzrokovati smrt - Mogu se preneti na osobe van bolnice - Povećavaju troškove lečenja

Infekcija se smatra bolničkom - ako je nastala u bolnici i postala evidentna 48 h posle prijema u bolnicu ili kasnije - ako se utvrdi da je povezana sa hirurškom intervencijom, a ispolji se u toku 30 dana posle hirurške intervencije u slučaju ako nije bilo ugradnje implantata, ili u toku jedne godine ako je ugradjen implantat - ako se ispoljila pose otpusta pacijenta iz bolnice, a epidemiološki podaci ukazuju da je nastala u bolnici - ako je nastala kod novorodjenčeta kao rezultat prolaza kroz porodjajni kanal majke

Epidemija bolničke infekcije predstavlja pojavu bolničkih infekcija izazvanih istim uzročnikom, u broju obolelih koji prevazilazi uobičajenu učestalost u odredjenoj grupi pacijenata u datom vremenskom periodu. Bolničke infekcije koje čine epidemiju epidemiološki su povezane, ne samo po mestu i vremenu nastanka, već i po preduzetim postupcima u dijagnostici, nezi, ili lečenju pacijenata.

Bolničke infekcije Uzročnici : bakterije (Clostridium difficile), virusi, rikecije, gljivice, paraziti Rezervoari : bolesnici, osoblje, posetioci, neživa sredina (ventilacioni sistemi) Putevi širenja: direktni i indirektni kontakt, vazduh, fekalno-oralni put, vektori Klinička slika: urinarne, crevne, respiratorne, infekcije operativnog mesta, lokalne. . . (sve anatomske lokalizacije) Prognoza zavisi od vrste uzročnika, osnovne bolesti, uzrasta i imunološkog stanja pacijenta

Mere za sprečavanje i suzbijanje bolničkih infekcija • otkrivanje rezervoara zaraze • sprečavanje prenošenja uzročnika Mere od posebne važnosti - redovno pranje i dezinfekcija ruku - nošenje zaštitne odeće i obuće - upotreba sredstava za ličnu higijenu jednokratno - čistoća bolesničkih soba - pranje i dezinfekcija bolesničkog rublja i posteljine - dezinfekcija i sterilizacija instrumenata i zavojnog materijala - pravilno odlaganje krvi i kontaminiranog materijala

- izolacija bolesnika - izolacija imunokompromitovanog bolesnika - obeskličavanje bolesničkog osoblja - imunizacija bolesničkog osoblja i pacijenata pod visokim rizikom - sprovodjenje antibiotske profilakse - kontrolisanje krvi i krvnih produkata - racionalna primena antibiotika - stroga indikacija invazivnih dijagnostičkih i terapeutskih procedura - postojanje tima za praćenje bolničkih infekcija

Simptomi infektivnih bolesti Opšti simptomi - malaksalost, gubitak apetita, mijalgije, glavobolja, gubitak raspoloženja, zamor, povišena telesna T. . Specifični simptomi - specifični za odredjenu bolest (Koplikove mrlje, hidrofobija, aerofobija. . . ) Sindrom – skup simptoma koji ukazuju na leziju nekog organa ili organskog sistema bez obzira na vrstu uzročnika - opšti, respiratorni, gastroenterokolitični, meningealni. .

Povišena telesna temperatura 37 C-37. 5 C subfebrilno stanje iznad 39 C visoko febrilno stanje Nastanak febrilnosti - naglo - postepeno Temperaturne krivulje dnevne: febris continua, remitens, intermitens višednevne: febris undulans, recurens Pad temperature - kritički - litički

Stadijumi infektivnih bolesti: -inkubacija (vreme od ulaska uzročnika u organizam domaćina do ispoljavanja prvih tegoba) - početni stadijum (opšti simptomi) - stadijum razvijene bolesti (opšti i specifični simptomi) - stadijum regresije - stadijum rekonvalescencije

Klinički oblici infektivnih bolesti - inaparentna infekcija (asimptomatska) - latentna (bez simptoma, infektivni proces postoji) - abortivna (naglo prekidanje bolesti) - atenuirana (ublaženi simptomi) - fudroajantna, fulminantna (nagli početak, teška)

Postavljanje dijagnoze infektivnih oboljenja Anamneza - glavne tegobe - sadašnja bolest (po sistemima organa, hronološki) - lična anamneza (prethodne i druge bolesti, operacije, alergije, vakcinacije, konzumiranje alkohola, duvana, narkotika, porodjaji, pobačaji, menstrualni ciklus. . . ) - porodična anamneza (za osobe u krvnom srodstvu) - socijalno-epidemiološka anketa (uslovi stanovanja, ishrana, putovanja, profesija. . . )

Objektivni pregled bolesnika po organskim sistemima Hematološke i biohemijske analize Ostale pretrage (EKG, rtg, EEG, EMG, ECHO, CT, skopije, punkcije, . . . )

Potvrda dijagnoze infektivnih bolesti (identifikacija mikroorganizma – uzročnika) Bakterijske - zasejavanje bolesničkog materijala na odgovarajuće podloge (hemokultura, urinokultura, kultura sputuma, brisa, aspirata, punktata. . . ) - serološke reakcije (Ag-At) - molekularne metode (PCR) Virusne - serološke reakcije - molekularne metode (PCR) Rikecijske - serološke reakcije

Potvrda dijagnoze infektivnih bolesti Parazitarne (protozoe) - mikroskopski pregled preparata (krvi, punktata koštane srži, limfne žlezde) - serološke reakcije Parazitarne (metazoe) - Makroskopski i mikroskopski pregled stolice - serološke reakcije Gljivične - zasejavanje bolesničkog materijala na odgovarajuće podloge Prijonske - Obdukcioni nalaz (post mortem)

Odbrana organizma Nespecifična anatomske i fiziološke barijere, efektorske ćelije, cirkulišući proteini, citokini, intraepitelne T i B ćelije) Specifična - efektorske ćelije specifičnog imuniteta – T i B limfociti - cirkulišući efektorski proteini – sistem komplementa

Odbrana organizma Organi i tkiva imunskog sistema Primarni – timus i koštana srž Sekundarni – slezina, limfne žlezde, tkiva asocirana sa sluznicama Celularni imunitet Humoralni imunitet

Odbrana organizma Celularni imunitet T limfociti CD 4 – „helper“ (pomoćnički) CD 8 – „killer“ (citotoksični) Humoralni imunitet B limfociti – antitela Klase antitela: Ig. M (akutna faza bolesti) Ig. G (dugotrajna zaštita) Ig. D – prepoznavanje antigena Ig. A – sekretorna antitela Ig. E – kod parazitarnih infekcija

Terapija infektivnih bolesti Specifična terapija - kauzalna § antibiotici (bakterije, rikecije) § antivirusni lekovi § antigljivični lekovi § antiparazitarni lekovi

Antibiotici Ø Ne uzimati bez saveta lekara Ø Odabrati antibiotik prema uzročniku i njegovoj rezistenciji (najbolje prema antibiogramu) Ø Odrediti optimalni način primene Ø Odrediti optimalnu dozu Ø Odrediti potrebnu dužinu lečenja Ø Voditi računa o alergijskim reakcijama

Specifična terapija infektivnih bolesti Serumi -Antibakterijski (Clostridium tetani, Clostridium perfrigens, Clostridium botulinum, Corynebacterium diphteriae) - antivirusni (HBV, virus besnila, virus rubele, CMV, VZV)

Opšta i simptomatska terapija infektivnih bolesti Nadoknada tečnosti, elektrolita, krvi, krvnih derivata, vitamina, kiseonična terapija, kortikosteroidi. . . Antipiretici Antitusici Analgetici Antiemetici Antidijarealni lekovi Sedativi

Higijensko-dijetetski režim u lečenju infektivnih bolesti Mirovanje - usporava metabolizam i štedi snagu (u kućnim uslovima, bolničkim uslovima, jedinici intenzivne nege) Ishrana - u većoj meri belančevine, ugljeni hidrati, vitamini (preko usta ili nazogastrične sonde)