Integrimet ekonomike Evropiane Prof Dr Besim BEQAJ Objektivat

Integrimet ekonomike Evropiane Prof. Dr. Besim BEQAJ

Objektivat e mësimit o o Të kuptojmë arsyet dhe nivelet e integrimit ekonomik Të analizojmë koston dhe përfitimet nga integrimet ekonomike Të kuptojmë strukturën e Unionit Evropian dhe implikimet e tij në zhvillimin ekonomik të ekonomive rajonale. Të sygjerojmë qasjen e vendeve të vogla drejt integrimit ekonomik.

Sferat e biznesit ndërkombëtar

Hyrje në Integrimet Ekonomike Evropiane o o Integrimi ekonomik është term ekonomik që shpreh sa janë aspektet e ndryshme në mes të dy ekonomive të integruara. Bazat e kësaj teorie janë shkruar nga Ekonomisti Hungarian Béla Balassa në vitin 1960. o Me rritjen e integrimit ekonomik barrierat tregtare në mes te tregjeve zvogëlohen. o Ekonomia më e integruar sot konsiderohet Unioni Evropian dhe Euro Zona e tij.

Hyrje Ø Ø Procesi i integrimeve ekonomike ndërkombëtare - një ndër fenomenet më të rëndësishme të ekonomisë bashkëkohore botërore Tendenca e integrimit ekonomik ndërkombëtar dhe rindërtimi i vendeve të shkatërruara nga lufta § domosdoshmëri në zhvillimin e ekonomisë botërore bashkëkohore Organizatat ekonomike ndërkombëtare me karakter universal dhe rajonal Qëllimi kryesor: shtimi i bashkëpunimit ekonomik

Hyrje Ø Tendencat e integrimeve ekonomike më të shprehura në kontinentin evropian § § § Ø kundërthënia mes potencialit të forcave prodhuese dhe tregut të ngushtë nacional të shkohet në mënyrë më të guximshme në lidhjen ekonomike të shteteve evropiane zhvillimi dinamik tekniko-teknologjik Në këto themele u formua Bashkësia Ekonomike Evropian (BEE) § qëllimi afatgjatë krijimi i një unioni të vërtetë ekonomik

Çka ofron UE – n Aquis Communautaire Përparësitë Tregti e lire e mallrave o Tregti e lire me shërbime o Lëvizje e lirë e njerëzve o Lëvizje e lirë e kapitalit o Legjislacioni i ndërmarrjeve o Fondet strukturale o

INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE o o Në shumicën e formave të limituara të integrimit ekonomik iu mundëson vendeve tregtimin e mallërave pa diskriminim tarifor (zona e tregtisë së lirë). Në shumicën e formave ekstenzive, faktorët e prodhimit janë të lirë për levizje ndërkufitare, dhe ndërmerret një shkallë e harmonizimit social, politik dhe ekonomik (integrimi i plotë ekonomik).

INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE o o o Efektet e qendrueshme të integrimit ekonomik përmirësojnë efikasitetin e alokimit të resurseve dhe ndikojnë në prodhim dhe konsum. Efektet dinamike kanë karakter intern dhe ekstern dhe ato rrisin efikasitetin për shkak të rritjës së madhësisë së tregut. Kthesa tregtare në integrime shkaktohet atëherë kur furnizimi me produkte leviz nga vendet që nuk janë anëtare të paktit ekonomik në ato vende të cilat janë. Integrimi rajonal është më i lehtë se integrimi global, sepse është me i lehtë promovimi i bashkëpunimit në madhësi rajonale më të vogla.

INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE o Përfitimet nga tregtia e lirë dhe nga integrimet ekonomike arrihet vetëm nese vendet janë të gatshme të lëshojnë diçka nga pavarësia dhe nga autonomia e tyre. Vendet demokratike me ekonomi të hapur (SHBA, UE) dhe vendet me ekonomi të mbyllur (Shqipëria e para 90 -tave, Korea e Veriut, Kina etj. )

Nivelet e integrimit ekonomik o o o Zona e Preferencave tregtare Zona e Tregtisë së Lirë Unioni apo Bashkimi Doganor Tregu i Përbashkët Unioni Ekonomik dhe Monetar Integrimi ekonomik i plotë

Zona e tregtisë së lirë – ZTL o Nuk lejon asnjë lloj takse diskriminuese, bariera tarifore apo jotarifore në raport me antarët e ZTL. Me vendet joantare shtetet mbajnë kufizimet e ndryshme tarifore dhe jotarifore.

Zona e tregtisë së lirë – ZTL o o o EFTA. Zona Evropiane e Tregtisë së Lirë, është zona me e njohur e cila u krijua me 1960. Humb domethenien e saj pas krijimit të UE. NAFTA – Zona e Tregtisë së Lirë të Amerikës Veriore është formuar në vitin 1987 si përgjigje ndaj EFTA-s dhe përfshinë SHBA dhe Kanaden. Marrëveshja e Tregtisë së Lirë në Amerikën Veriore (NAFTA – North American Free Trade Agreement), është e dizajnuar të eliminon barierat tarifore dhe të liberalizon mundësitë për investime në tregti dhe sherbime. Elemente kyqe të NAFTA-së janë fuqia punëtore dhe marrëveshjet për ambientin. MERCOSUR – Marrëveshje në mes të Brazilit dhe Argjentinës e nënshkruar në vitet 60 -ta dhe e jetësuar në vitet 90 -ta.

BASHKIMI DOGANOR o Është një hap më tej në spektrin e integrimit ekonomik. Hiqen barierat tregtare për tregtinë e mallrave dhe shërbimeve, por gjithashtu parashikon një politikë tregtare të përbashkët në raport me joantarët. Parimisht hiqen te gjitha doganat ne mes të vendeve nënshkruese të bashkimit doganor.

TREGU I PËRBASHKËT o Krahas të gjitha elementeve të integrimit në ZTL dhe në bashkim doganor, parashef edhe levizjen e lirë të faktorëve të prodhimit midis antarëve ku përfshihen: puna kapitali, teknologjia. Kufizimet në integrim dhe investime janë hequr. Tentohet të behët një politikë e përbashkët monetare, ku vendet do ta ndihmonin njera tjetren ne raste krizash. Rasti më i mirë i TP i cili fillimisht ka qenë një iluzion është UE.

Argumentet për integrim Ekonomik o o Një numër argumentesh për integrim ekonomik Këto argumente fokusohen në: n Krijimi dhe divertimi i tregëtsië n Reduktimi i çmimeve të importit n Rritje e konkurentshmërisë së ekonomisë së shkallës n Faktorët e produktivitetit më të lartë n Regjinalizimi vs. Nacionalizmit

PSE NEVOJITET INTEGRIMI EKONOMIK? o o o Përfitimet nga integrimi në formë të uljes së shpenzimeve të tregtimit në mes të vendeve antare. Barierat e nevojshme me vendet tjera jane të përbashkëta. Efektet në çmime, import, konkurrencë dhe ngritje të produktivitetit. Përfitimi nga rajonizimi kundrejt nacionalizimit.

KOMUNITETI EVROPIAN o o 1920 -1930 periudha e depresionit të madh, Lufta e dytë botërore: izolimi, protekcionizmi dhe nacionalizmi i egër, Traktati i Romës 1957 formon ligjerisht Komunitetin Ekonomik Evropian: F, D, I, B, H, Luks. Me 1968 u shëndrrua në Union doganor, ndërsa nga 1970 fillon heqja graduale e barierave për levizjen e lirë të kapitali dhe punës. Organizim i Komunitetit Evropian: Parlamenti Evropian, Këshillin e Evropës, Komisioni Evropian – komisionerët si shefa të departamenteve, Gjykata e drejtësisë së KE, Këshilli i Ministrave – secili vend delegon ministrat e vet.

Rruga drejt UE Ø Pyetjet e reja me karakter strategjik të botës së zhvilluar Ø Ø Ø Inkuadrimi në Unionin Evropian- një ndër qëllimet strategjike të çdo vendi në Evropë Shkatërrimi i sistemit komunist në Evropën Juglindore dhe tranzicioni i filluar Gatishmëria e Unionit për ndihmën në rrugën drejt demokracisë, ekonomisë së tregut dhe ristrukturimit të ekonomisë Përgatitjet e Unionit Evropian të për sfidën më të madhe në historinë e saj- Zgjerimin Njohja më e mirë e problematikës së BEE dhe Unionit Evropian

Unioni Evropian o o Disa nga objektivat kryesore të UE janë: eliminimi i restriksioneve intrazonale në levizjen e produkteve, kapitalit, sherbimeve dhe fuqisë punëtore; vendosja e tarifave të përbashkëta eksterne, arritja e politikave të përbashkëta të agrobiznesit, harmonizimi i sistemit të taxave dhe atij legal, krijimi i politikave uniforme të antitrusteve, vendosja e valutës së përbashkët dhe politikës së përbashkët monetare. UE ka disa marrëveshje të tregtisë së lirë me vende dhe grupe të vendeve, duke formuar blokun tregtar më të madh dhe më të pasur në botë.

ALEANCA TË TJERA EKONOMIKE o o o ASEAN ( Shoqata e Vendeve të Azisë Juglindore) : Indonezia, malajzia, Filipine, Singapuri, Tajlanda, Brunei. OPEC (Organizata e Vendeve exportuese të Naftës): Algjeria, Ekuadori, Indonezia, Irani, Iraku, Katar, Emiratet e Bashkuara, Venezuela, Gaboni, Arabia Saudite. Kartelet dhe marrëveshjet mbi çmimet e mallrave: përcaktojnë çmimet e mallrave ne vendet në zhvillim dhe në ato të zhvilluara. Vendet e zhvilluara eksportojnë produkte finale, ndërsa ato në zhvillim eksportojnë produkte parësore ose gjysmëfinale. Kartelet definojnë çmimin për të eliminuar konkurimin në çmime nga vendet e ndryshme: psh OPEC tenton të definojë çmimin e naftës. Etj

QASJA E RE NDAJ INTEGRIMEVE EKONOMIKE o o Kalimi nga gjeopolitika e ngurtë e blloqeve në një fleksibilitet të theksuar ekonomik. Dinamika e madhe afariste karakterizohet me demokratizim, liberalizim i shkëmbimeve, forma të reja të integrimeve, dialog i hapur në mes të vendeve. Kjo shkon nganjeher në ekstremitëm duke i ngritur prapë ndjenjat e vjetra për ndarje të teritoreve ekonomike Tranzicioni në vendet e EJL ka një rendësi të posaqme në ketë proces. Aspekti i zgjerimit të UE ndikon në ekonomitë e vendeve. Globalizimi i ekonomisë krijon ndërvarshmëri. Ekonomia e re është ekonomia e informacionit (të pasur nuk janë më ata që kanë kapitale fizike por ata që kanë informacione)

Pyetje për diskutim! o o Cilat janë përfitimet e Kosovës nga integrimi ekonomik? Sa janë arritur objektivat e mësimit?

Burimi o www. Menaxherat. com