Inleiding tot het recht Test november Johan Kerremans

Inleiding tot het recht Test november ● Johan Kerremans Antwerpen 7 november 2013 1

1. Een Europese Verordening Verdrag (a) is rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten (b) moet nog geratificeerd worden door de bevoegde Belgische parlementaire vergaderingen (c) laat de lidstaten de vrijheid om zelf te bepalen welke regels in de lidstaat van toepassing zullen zijn dan wel om nationale regels uit te werken naar analogie met het Europees verdrag Richtlijn 2

2. De consumentenbescherming is van dwingend recht. Wat betekent dwingend recht ? Contractuele vrijheid van verbintenissenrecht (a) Dat deze regels van toepassing zijn, maar dat men kan afwijken bij contract (b) Dat men bij contract niet van deze regels kan afwijken (c) Het betreft regels die de grondslagen betreft waarop de economische of morele orde van de maatschappij rust Openbare orde 3

3. BVBA Drankencentrale Adams zit in slechte papieren en is mij nog 18. 000 EUR verschuldigd ondanks een eerdere veroordeling door de Rechtbank van Koophandel. Ik begrijp dat de BVBA verwikkeld is in een procedure tot gerechtelijke reorganisatie. Wat kan ik nog ondernemen ? a) Uitvoerend beslag laten leggen aangezien een vonnis een uitvoerbare titel is Uitvoerbaar bij voorraad ? b) Dagvaarden voor de Rechtbank van Koophandel en een dwangsom vragen Er is al een uitspraak ? c) Aangifte doen van de schuldvordering met het verzoek dit op te nemen in het reorganisatieplan. 4

4. De Hoge Raad voor Justitie Hof van Cassatie ? Hoge Raad is geen rechtscollege (a)Is een onafhankelijke overheidsinstantie die bevoegd is in diverse aangelegenheden die de werking van de rechterlijke orde aanbelangen (b) Is het hoogste onafhankelijke Belgische rechtscollege dat toezicht uitoefent op de Belgische rechtbanken (c) Is een parlementaire commissie, opgericht na de affaire Dutroux om toezicht uit te oefenen op de rechterlijke orde Was er wel maar oefent geen toezicht uit op rechterlijke orde. Is onderzoeksorgaan van parlement 5

5. Club Brugge wenst een nieuw voetbalstadion te bouwen. U woont in de nabijheid van de plaats waar het stadion zal worden gebouwd en u bent van oordeel dat bij de totstandkoming van het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan onvoeldoende rekening werd gehouden met het milieueffectenrapport (MER). Tot welke rechtbank dient u zich te wenden ? (a)Raad van State, afdeling bestuursrechtspraak (b) Grondwettelijk Hof (c) De Voorzitter van de rechtbank van Koophandel, zetelend in kortgeding 6

6. Wat is een volmachtenwet ? (a)Hierbij krijgt de Koning (regering) de opdacht een aantal taken te verrichten ter uitvoering van een wet. Kaderwet (b) Hierbij krijgt de Koning (regering) de opdracht een taak te verrichten die strikt genomen niet tot de bevoegdheid behoort van de Koning. Opdrachtwet (c) Hierbij krijgt de Koning (regering) de macht om wetten te wijzingen of op te heffen bij KB 7

7. De Raad van State heeft twee afdelingen, m. n. de afdeling bestuursrechtspraak en de afdeling wetgeving. Welke is de bevoegdheid van laatstgenoemde afdeling ? (a)Vernietiging van decreten en wetten wegens strijdigheid met de grondwet Grondwettelijk Hof (b)Annulatie van administratieve rechtshandelingen zoals o. a. K. B. ’s en M. B. ’s Rv. S afdeling Bestuursrechtspraak (c) Adviezen over ontwerpen van koninklijk besluiten of besluiten van de gemeenschappen en gewesten 8

8. De gerechtsdeurwaarder heeft mij een bewarend beslag onder derden betekend ten verzoeke van de BVBA Rust betreffende alle bedragen die ik aan de NV Rem verschuldigd zou zijn. De NV Rem zou € 200. 000 verschuldigd zijn aan de BVBA Rust. Wat nu? a) Ik dien een verklaring te doen van derde beslagene; b) Ik ben verplicht tussen te komen in de procedure tussen de BVBA Rust en NV Rem. Geen verplichting c) Ik moet de gelden kantonneren in handen van de gerechtsdeurwaarder. 9

9. De vzw wil een procedure aanspannen tegen een milieuvergunning. Kan zij dergelijke procedure starten ? (a) Ja, indien de vzw geldig is opgericht (statuten en organen zijn bekendgemaakt) Impliceert nog geen belang (b) Neen, want een vzw heeft daarbij geen belang en kan geen procedures voeren EEN vzw is te algemeen Waarom geen procedures? c) Dit kan, indien de vzw bestaat en het belang blijkt uit het eigen maatschappelijk doel van de vzw 10

10. Op woensdag 24 oktober heeft bediende B geld ontvreemd uit de kassa. De werkgever wil de bediende om dringende reden ontslagen. Hij herinnert zich dat hij dit dient te doen binnen de 3 werkdagen nadat hij een afdoende kennis van de feiten heeft verkregen. De termijn wordt berekend volgens het algemene principe dies a quo/dies a quem. Wanneer is de laatste nuttige dag om tot ontslag over te gaan ? a) 27 oktober 2012; b) 26 oktober 2012; Dies a quo c) 29 oktober 2012. Zaterdag = werkdag 11

11. Vormt een uitzondering op de regel dat er geen bindende precedenten zijn in de Belgische rechtspraak: (a) Een arrest van het Hof van Beroep in gezag van gewijsde getreden (b) Een beslissing van de voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg zetelend in kortgeding (c) De uitspraak van een strafrechter. - een tweede cassatiearrest in dezelfde zaak - een prejudiciële vraag - de vernietigingsarresten - de uitspraak van de strafrechter 12

12. De Rechtbank van Eerste Aanleg heeft volheid van bevoegdheid. Wat betekent dit ? (a)De Rechtbank is bevoegd om in alle gevallen uitspraak Omgekeerd ! te doen (b) De Rechtbank is bevoegd om in alle gevallen uitspraak te doen tenzij een ander rechtscollege krachtens de wet bevoegd is (c) De Rechtbank is ook bevoegd om in kortgeding op te treden Niet correct; voorzitter zetelt wel in kortgeding 13

13. Het kantonnement is: iet N (a)de indeling van het land in gerechtelijke kantons. ct e r r co (b) de mogelijkheid om door het aanbieden van een zekerheid de tenuitvoerlegging van een vonnis te schorsen (c) de bijkomende veroordeling tot de betaling van een geldsom die een rechter kan uitspreken om een veroordeelde te dwingen om het vonnis uit te voeren Dwangsom 14

14. De inhoud van een onderhandse akte kan door derden worden aangevochten: (a)door een geschreven tegenbewijs Tussen partijen tegenbrief (b) door alle wettelijk toegestane bewijsmiddelen (c) door het instellen van een valsheidsprocedure Authentieke akte 15

15. De factuur van 920, 38 € voor een houten trap wordt niet betaald. De klant zegt dat hij nooit iets gekocht of gekregen heeft. Hoe levert U het bewijs ? (a)Het gaat om een rechtshandeling. Alleen met schriftelijk bewijs, dus minstens met begin van schriftelijk bewijs (b) Het gaat om een rechtshandeling. Getuigenbewijs is > € 375 => schriftelijk bewijs toegelaten Zou wel bvb wel kunnen tussen handelaars (c) Het gaat om het bewijs van feit. Deskundigenonderzoek is toegelaten Neen het is een rechtshandeling 16

16. In een vonnis heeft een vrederechter u veroordeeld tot betaling van een onbetaalde factuur van 900 €. Kan u nog in beroep gaan ? (a)Ja, bij de rechtbank van eerste aanleg Drempel ? (b) Ja, bij de rechtbank van koophandel Handelaar ? (c) Neen. Want beneden 1. 240 € is geen beroep meer mogelijk Drempel = € 1. 240 € 900 < € 1. 240 17

17. Bakker Janssen heeft van BVBA De Korrel een factuur ontvangen voor de aankoop van 350 slachtkippen. Bakker Janssen heeft meteen na de levering een e-mail gestuurd met de vraag of deze levering geen vergissing betrof. Op de aanmaning en de finale ingebrekestelling van BVBA De Korrel werd nooit gereageerd. Dient hij deze factuur te betalen? Wat is de waarde van een niet-geprotesteerde factuur in het burgerlijk recht ? (a) Bakker Janssen beweert niet gehouden te zijn tot betaling aangezien hij reeds meteen na de levering een e-mail heeft verstuurd en e-mail sinds het arrest van het Hof van Beroep te Gent 22. 9. 2010 een afdoende bewijs uitmaakt (b) Helaas, Bakker Janssen diende gebruik te maken van een aangetekende brief. (c) De vraag die Bakker Janssen per e-mail heeft verstuurd kan niet beschouwd worden als een protest van de ontvangen factuur. 18

18. De Minister van Financiën heeft een Dubbelbelastingverdrag gesloten met Singapore. Hij heeft getekend namens België. Kunnen Belgische ondernemingen zich hierop beroepen om minder belastingen te betalen ? (a) Ja, het gaat immers over een Verdrag dat beide Staten bindt. Dit heeft directe werking. (b) Neen, het federale parlement moet het eerst goedkeuren (c) Neen, ook de regeringen van de gemeenschappen en gewesten moeten dit Verdrag ook nog goedkeuren 19

19. NV B is een bedrag verschuldigd aan NV Kern. Zoals voorzien in de overeenkomst werd het geschil voorgelegd aan een arbiter die de vordering van de NV Kern gegrond heeft verklaard. NV B. weigert echter te betalen. Wat nu ? a) NV Kern kan uitvoerend beslag leggen b) NV Kern kan met een dwangsom gedwongen worden gedwongen het verschuldigde bedrag te kantonneren. c) NV Kern moet nog een exequatur vragen 20

20. Het Europees Verdrag en het Handvest voorzien in een verbod op geslachtsdiscriminatie. De wet van 21/12/2007 tot wijziging van de wet van 10/5/2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen wat betreft het geslacht in verzekeringsaangelegenheden voorziet in een uitzondering voor levensverzekeringsovereenkomsten. Wat heeft het Hof van Justitie hierover geoordeeld? 21

a) Op het fundamenteel beginsel van gelijkheid tussen geslachten zijn onder geen omstandigheden uitzonderingen mogelijk b) De wet van 21/12/07 is een implementatie van Richtlijn 2004/113. Een uitzondering is bijgevolg rechtsgeldig c) Op het fundamenteel beginsel van gelijkheid tussen geslachten zijn uitzonderingen mogelijk tijdens een overgangsperiode. Indien het onderscheid gerechtvaardigd is door een gewettigd doel voor zover dit hiervoor relevant is. 22

Inleiding tot het recht Repetitie 2 ● Johan Kerremans Antwerpen 7 november 2013 23

Praktijkvragen: Casus 11 Twee buren hebben naast elkaar gebouwd. Nadien blijkt dat de ene 10 cm te ver heeft gebouwd op het stuk van de andere. Die eist voor de rechter de afbraak van de muur. - Schending van eigendomsrecht : Hoe genoegdoening ? - Welke rechtbank ? Gewone ? Administrief rechtscollege ? 24

Rechtsmisbruik ? ef i t c e j sub um i r e t i r c objectief criterium - De uitoefening van het recht ertoe strekt iemand schade te berokkenen - De uitoefening van het recht op een wijze gebeurt die buiten iedere redelijke verhouding schade toebrengt aan de andere terwijl andere oplossingen mogelijk zijn (objectief criterium) Rechtsmisbruik 25

Praktijkvragen: Casus 12 Het echtpaar V is eigenaar van een kavel. De eigenaar van een kavel in dezelfde straat, blijkt te hebben gebouwd op de kavel van het echtpaar V. Het echtpaar V heeft het aanbod om de kavels te ruilen en een bijkomende schadevergoeding geweigerd. Kunnen zij eisen dat de woning wordt afgebroken ? Rechtbank ? Genoegdoening 26

Kortgeding - Spoedeisend (dringend) - Voorlopig (niet ten gronde) - Korte termijnen Beschikking Bevoegdheid: - Onderzoeksmaatregelen - Bewarende maatregelen - Dwangsom 27

Praktijkvragen: Casus 13 Er staat op een mooie dag een bulldozer in uw tuin om er een huis te bouwen. De aannemer beweert dat zijn opdrachtgever uw tuin aangekocht heeft en wil verder werken. Wat moet u doen ? Welke rechtbank ? Ten gronde ? Kortgeding ? Welke rechtbank ? 28

Praktijkvragen: Casus 14 U hebt als handelaar een arbitrageovereenkomst gesloten. In geval van betwisting met uw Duitse handelspartner zou een Duitse scheidsrechter uitspraak doen. Deze zou Belgisch recht toepassen. De procedure verliep vlot, maar de uitspraak was vernietigend voor u. U bent veroordeeld tot een fikse schadevergoeding. Wat nu ? 29

ARBITRAGE = vonnis Voor uitvoering: - exequatur (formele controle) - vordering tot nietigverklaring (geen inhoudelijke controle) 30

- Bindende beslissing Vereist een uitvoerbare titel Voorzitter Rb 1 A. heeft controlebevoegdheid Slechts exequatur indien geen beroepsmogelijkheden Vernietigingsgronden: - Miskenning van het recht op verdediging - Gebrek aan motivering (geen opportuniteitsoordeel) 31

Bewijsmiddelen -Schriftelijk bewijs Autentieke akte Onderhandse akte Begin van schriftelijk bewijs - Getuigenbewijs - Vermoedens - Wettelijke vermoedens - Feitelijke vermoedens - Bekentenis - Deskundigenonderzoek - Verhoor van Partijen / Gedingbeslissende eed - Plaatsopneming 32

• BW: Regel = schriftelijk bewijs Geen getuigenbewijs tegen of boven de inhoud van akten • < € 375 niet vereist • ≥ € 375 steeds vereist • Voor verzekeringsovereenkomsten STEEDS vereist • Koophandel & Arbeidsovereenk. ALLE bewijsmiddelen toegelaten • Morele onmogelijkheid (familieleden) of door overmacht teniet gegaan: andere bewijsmiddelen 33

Authentieke akte Onderhandse akte Vormvereisten Openbare ambtenaar Ondertekend + kopies “goed voor” & cijfers Nietigheid // begin schrift. bewijs Tussen contractanten - Volle bewijswaarde - Authentieke vermelding: - Enkel via tegenbrief absoluut bewijs tenzij inschrijving wegens valsheid - Niet-authentieke vermelding tegenbewijs (geschrift ? ) 3 den - Absoluut bewijs - Authentieke vermelding: valsheid - Niet-authentieke: alle bewijsmiddelen Tegenstelbaar indien bewezen Bestrijden met alle mogelijke bewijsmiddelen 34

Authentieke akte Onderhandse akte Vaste datum In principe geen vaste datum Uitzonderingen - registratie - overlijden - opname in een authentieke akte - publiciteit 35

BEGIN VAN SCHRIFTELIJK BEWIJS Vorm: handtekening vb. bestelbon, leveringsbon Bewijswaarde: Geen volledig bewijs aanvulling mogelijk door : - getuigen - vermoedens Afgedrukte e-mail 36

NIET ONDERTEKENDE DOCUMENTEN - BURGERLIJK RECHT: Geen bijzondere waarde - HANDELSRECHT: Wel waarde Factuur: - Niet-handelaar: geen bewijs. Geen protest ≠ toestemming - Handelaars: bewijs en protest noodzakelijk Regelmatig gevoerde boekhouding 37

Casus 15 U bent garagist en hebt een herstelling verricht. Uw facturen worden niet betaald. Wat nu ? De bezitter van het autovoertuig beweert echter dat het voertuig slecht hersteld is. Er is een olielek geweest en de motor is verbrand. Wat nu ? 38

- Wie beweert, moet bewijzen - Onderhoud = contract => schriftelijk bewijs - Bekentenis => bewezen - Herstelling is slecht uitgevoerd = feitelijk gegeven - Deskundigenonderzoek - Vermoedens: leeftijd, gebruik, duur 39

Casus 16 De factuur van € 920, 38 voor een houten trap wordt niet betaald. De klant zegt dat hij nooit iets gekocht of gekregen heeft. Hoe levert u het bewijs ? 40

1. Onbetaalde factuur € 920. 38 schriftelijk bewijs Handelaar ? 2. Grief: handelaar toegelaten het bewijs te leveren door alle middelen, getuigenissen inbegrepen dat particulier bestelling plaatste Geen overeenkomst, geen bestelbon Geen begin van geschreven bewijs => geen getuigenverhoor Bewijs van bestelling ? Prijs gevraagd 41

Gent 22 september 2010, RW 2011 -12, 232 Tussen BVBA V en BVBA De B werd een bestelbon ondertekend met vermelding: “Leveringsdatum of termijn: januari 2007” Levering: 13 juni 2007 Vordering tot schadevergoeding Art. 1146 BW: schadevergoeding contractuele wanprestatie na ingebrekestelling Pas dan in gebreke: respijt Ondubbelzinnige en dwingende aanmaning aan schuldenaar om de door schuldeiser aangewezen verbintenis in natura te verkrijgen 42

- Brief raadsman SE op 24. 5. 2007 -e-mail: - SE informeerde enkel naar tijdstip & stand van zaken - geen in mora stelling Geen protest van brief onvoldoende om bestaan verbintenis te bewijzen i. c. aanvaarding schadevergoeding Art. 1331 BW: geschrift kan geen bewijs opleveren ten voordele van auteur Handelsrecht ? 43

- Boeken bewijs tegen kooplieden - Koop/verkoop bewezen door aanvaarde factuur E-mail kan wel als ingebrekestelling 44