INFORMATIEVAARDIGHEDEN SAW B Wydooghe L Gheysen C Neckebroeck

INFORMATIEVAARDIGHEDEN SAW B. Wydooghe L. Gheysen C. Neckebroeck

INFORMATIEVAARDIGHEDEN SOORTEN INFORMATIEBRONNEN

Soorten informatiebronnen 1. Wetenschappelijke informatiebronnen – Criteria – Wetenschappelijk vs. Populair wetenschappelijk vs. Beroepsgerichte literatuur 2. Primaire, secundaire en tertiaire bronnen 3. Types van informatiebronnen – Sociaal-wetenschappelijke bronnen – Juridische bronnen – Statistische bronnen

1. Wetenschappelijke Informatiebronnen • Criteria – VORM • Auteur – Deskundige in vakgebied – Verbonden aan wetenschappelijke instellingen • Referenties/verwijzingen naar andere bronnen – Tekstreferenties of voetnoten EN bibliografie/bronnenlijst • Taalgebruik – Zakelijk, wetenschappelijk taalgebruik – Vaktermen • Opbouw van tekst – inleiding, samenvatting (abstract), methode, resultaten (vaak tabellen, grafieken, …), discussie en conclusie

1. Wetenschappelijke Informatiebronnen • Criteria – INHOUD • Correct: inhoud wordt bewezen, logische argumentatie • Volledig: rekening houden met alle relevante gegevens • Controleerbaar: beschrijving van de gevolgde werkwijze/methodologie, nauwkeurige vermelding van de geraadpleegde bronnen • Onafhankelijk: geen informatie bewust verdraaien of verzwijgen met als doel de lezer tot de conclusie te brengen die de auteur voorstelt, de informatie is niet gekleurd door emotionele overwegingen of ingegeven door religieuze, nationalistische, commerciële of andere belangen • Betrouwbaar: de inhoud werd zorgvuldig gecontroleerd vóór publicatie door collega-wetenschappers (peer reviewed) • Actueel: focus op de recentste ontwikkelingen binnen een bepaald vakgebied.

1. Wetenschappelijke Informatiebronnen • Wetenschappelijke bronnen – Door wetenschappers voor wetenschappers (experten in een vakgebied/wetenschappelijke discipline) • Geen breed publiek voor ogen – systematische opbouw, gedetailleerde beschrijving van de onderzoeksmethoden en resultaten, de aanwezigheid van een bibliografie/bronnenlijst – gespecialiseerde wetenschappelijke uitgeverijen – Raadpleegbaar in vakbibliotheken

1. Wetenschappelijke Informatiebronnen • Populair wetenschappelijke bronnen – geschreven door journalisten – is bedoeld voor een groot publiek dat weinig of geen voorkennis heeft over het behandelde onderwerp, – uitgebreide algemene uitleg over het behandelde onderwerp, een verslag van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Hierbij worden wetenschappers geïnterviewd of worden wetenschappelijke bronnen samengevat, maar op zichzelf zijn dit geen wetenschappelijke bronnen. – beperkte literatuurlijst of het volledig ontbreken van bronvermeldingen. – vaak kopen in de krantenwinkel

1. Wetenschappelijke Informatiebronnen • Beroepsgerichte literatuur – Professionele doelgroep, gericht op mensen uit de beroepswereld – praktische benadering van het onderwerp – soms door een wetenschappelijke uitgeverij uitgegeven

2. Primaire, secundaire en tertiaire bronnen Primair Secundair tertiair origineel object of een document dat informatie uit de eerste hand bevat Publicaties waarin een onderzoeker voor het eerst zijn studie- en onderzoeksresultaten meedeelt bouwt verder op informatie uit een publicatie waarin een primaire bron. Door overzicht gegeven wordt van synthese, combinatie en secundaire bronnen interpretatie van, commentaar op en discussie over het originele materiaal kan nieuwe informatie ontstaan die in de primaire bronnen ontbrak Gedrukt: artikel in vaktijdschrift, dagboek, jaarverslag, blog, wettekst gesproken: opnames van interviews en toespraken, audiovisueel: opnames van televisieprogramma’s, filmpjes op een weblog materieel: archeologische voorwerpen: bv. munten, bijlen, kledij, fossielen, Kunstobjecten: bv. gebouwen, schilderijen, beeldhouwwerken, foto’s tijdschriftartikels die origineel onderzoek evalueren (= reviews), handboeken, vakwoordenboeken, encyclopedieën, historische overzichten literatuurgidsen Encyclopedieën internet-directories

3. Types van informatiebronnen • INHOUD – Sociaal-wetenschappelijke bronnen – Juridische bronnen/overheidsdocumenten (beleidsdocumenten) – Statistische bronnen • VORM – Fysiek/gedrukt – Elektronisch/digitaal/e-bronnen – Periodiciteit – Auteur en doelpubliek – Primair/secundair/tertiair

Sociaal-wetenschappelijke bronnen boeken periodieken SW-bronnen Onderzoeksliteratuur naslagwerken Grijze literatuur

Naslagwerken • Encyclopedieën – Wikipedia? • Woordenboeken • databanken/e-bronnen – Sociale kaart: overzicht van de voorzieningen in de welzijns- en gezondheidssector in Vlaanderen en Brussel

Boeken Readers of verzamelwerken Handboeken monografie

(hand-)boek titel auteurs uitgeverij

reader Redacteurs verzamelwerk Titel Verzamelwerk Titel bijdrage Auteurs bijdrage

monografie

Periodieken • Periodieken > artikels Kranten/dagbladen weekbladen periodieken Wetenschappelijke Tijdschriften Populair wetenschappelijke tijdschriften

Periodieken Ba. SW • • • Belgisch tijdschrift voor sociale zekerheid Maatwerk, vakblad voor maatschappelijk werk Ons Erfdeel Personeelsbeleid Sociale interventie (Journal of Social Intervention: theory and practice) Tijdschrift voor mediation en conflictmanagement Tijdschrift voor de sociale sector Tijdschrift voor welzijnswerk Tijdschrift voor sociologie …

Periodieken Ba. O • • • • Autisme Centraal Caleidoscoop: spiegel van eigentijdse begeleiding Didactief: opinie en onderzoek voor de schoolpraktijk Echo’s uit de gehandicaptenzorg Gedragstherapie Geron: tijdschrift voor ouder worden en maatschappij Gezinsbeleid in Vlaanderen Jeugd en Co Kind en adolescent Praktijk Kind en adolescent: tijdschrift voor pedagogiek, psychiatrie en psychologie Nederlands tijdschrift voor zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen Pedagogiek in Praktijk Magazine Talent: tijdschrift over hoogbegaafdheid Vlaams tijdschrift voor Orthopedagogiek …

Periodieken Ba. MV • Algemeen: Panopticon (full-text), De Orde van de Dag, Justitiële Verkenningen • Preventie: secondant (Centrum Criminaliteitspreventie Veiligheid NL) • Politie: Politiejournaal/Politieofficier, Magazine Federale Politie (Pol), Vigiles: tijdschrift voor politierecht • Strafuitvoering: Fatik • Welzijnswerk: Tijdschrift voor Welzijnswerk, Alert, Weliswaar, … • Tijdschrift voor veiligheid (Full-text) • Tijdschrift voor criminologie (Full-text) • Private veiligheid • Jongeren: Welwijs, Tijdschrift voor Jeugdrecht en Kinderrecht

Periodieken Ba. TP • • • Denkbeeld: tijdschrift voor psychogeriatrie Gedragstherapie Kind en adolescent: tijdschrift voor pedagogiek, psychiatrie en psychologie Maandblad geestelijke volksgezondheid Nederlands tijdschrift voor Zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen Psyche Psychopraktijk Rehabilitatie: tijdschrift voor rehabilitatie en herstel van mensen met psychische beperkingen Systeemtherapie, tijdschrift voor systeemtheoretische psychotherapie Talent: tijdschrift over hoogbegaafdheid Tijdschrift Klinische Psychologie Tijdschrift voor Psychotherapie

Onderzoeksliteratuur rapporten doctoraten Onderzoeksliteratuur Congressen/studiedagen

Grijze literatuur • Niet uitgegeven/gepubliceerd Brochures, folders, Nieuwsbrieven, … Eindwerken, papers, bachelorproeven Grijze literatuur syllabus …

Juridische bronnen regelgeving rechtspraak Juridische bronnen Rechtsleer (boeken/TS)

Juridische bronnen: regelgeving Wetten, decreten, ordonnanties, KB, MB, Internationale verdragen CAO, omzendbrieven regelgeving Parlementaire documenten

Statistische bronnen • Kwantitatieve gegevens (cijfermateriaal) – Ruwe data (primaire bron) – Bewerkte data (secundaire bron) • Geen onsluitingsmiddelen – Cijfers zoeken = weten waar deze zich bevinden!

Statistische bronnen Lokale statistieken Regionale statistieken Federale statistieken

Statistische bronnen: lokale statistieken cultuur arbeidsmarkt demografie Lokale statistieken onderwijs wonen mobiliteit Welzijn en kansarmoede

Statistische bronnen: regionale statistieken • … Studiedienst Vlaamse Regering jongeren regionale statistieken Personen met een handicap gezondheid

Federale statistieken Statistics Belgium Federale overheidsdiensten Jongeren NICC JOP Federale statistieken justitie politie

Bronnen: cursusmateriaal • Vademecum bronnen • PPT bij vademecum Via http: //saw-informatievaardigheden. wikidot. com/