Infarkti akut i miokardit IAM Infarkti akut i








































- Slides: 40
Infarkti akut i miokardit (IAM)
Infarkti akut i miokardit (IAM)
Infarkti akut i miokardit (IAM) Definicioni Forma më serioze dhe akute e sëmundjeve iskemike të zemrës • Bllokim i plotë i arteries koronare
Infarkti akut i miokardit (IAM) • Vendi miokradial që arteria koronare normalisht do ta furnizonte pëson deficit të oksigjenit: kjo shkakton iskemi, lezion dhe nekrozë të qelizave miokardiale. Iskemia dhe lezioni mund të janë procese reversibile (me rivendosjen e sërishme të qarkullimit të gjakut) Nekroza është ndërprerje e përhershme dhe e plotë e qarkullimit të gjakut dhe furnizimit me O 2 të ndonjë pjese të zemrës dhe është proces ireverzibil! Vendi i prekur nga nekroza e miokardit njihet si infarkt.
Infarkti akut i miokardit (IAM) • IAM - 1. muskuli i shëndoshë 2. iskemia 3. lezioni 4. nekroza
Infarkti akut i miokardit (IAM) Bllokimi i arteres koronare mund të shkaktohet nga: • koagulumi i gjakut përbrenda qarkullimit • një pllakë aterome dhe një formim i koagulumit të gjakut nga arteria koronare e sëmuar
Infarkti akut i miokardit (IAM) • Ateroskleroza
Infarkti akut i miokardit (IAM) Vendi i prekur formom ind lidhor (nevojiten së paku tre muaj) por kjo do të rezultojë me mungesë të funksionit kardiak. Deficiti funksional varet nga aftësia e mbetur e indit kardiak për t’u kompenzuar. Vdekja mund të pasoj menjëhere apo brenda disa orëve.
Infarkti akut i miokardit (IAM) • Risku i rritur nga trombi i mëtutjeshëm përgjatë 48 orëve të ardhsme. • IAM mund të rezultojë me sëmundje kronike kardiale. • Mund të jetë shumë i vogël me efekte minimale afatgjata.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Pjesët e zemrës që më shpeshti atakohen nga IAM : Ventrikuli i majt - vendi më i zakonshëm i IAM • • Muri i përparëm i ventrikulit të majtë Muri lateral i ventrikulit të majtë Muri i poshtëm i ventrikulit të majtë që është mbi diafragmë Muri i pasëm
Infarkti akut i miokardit (IAM) Infarkti i ventrkulit të djathtë: tenton të paraqitet me infarktin e murit të poshtëm apo të pasëm.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Faktorët e riskut Faktorët që nuk mund të kontrollohen: - sëmundjet e zemrës, operacionet paraprake, angina pectoris - mosha : meshkujt > 45 vjeç, femrat > 55 vjeç - historia familjare e sëmundjeve të zemrës
Infarkti akut i miokardit (IAM) Dhembja e krahërorit paraqet Infarkt të Miokardit derisa nuk konfirmohet ndryshe !
Infarkti akut i miokardit (IAM) - Faktorët e riskut Faktorët që mund të kontrollohen: Tymosja e duhanit HTA Kolesteroli i rritur në gjak Mbipesha (obeziteti) Inaktiviteti fizik Diabetes mellitus Stresi
Infarkti akut i miokardit (IAM) Karakteristikat klinike • Dhembja në rastet e IAM e ngjashme me angina pectoris por është shumë më e shprehur dhe zgjatë shumë më tepër (një, dy ose më shumë orë). Dhembja te Angina p. zgjatë mesatarisht 10 minuta. • Dhembja në gjoks (pas dërrasës së krahërorit) është shumë e fortë dhe pacienti frikohet nga vdekja e menjëhershme (angor animi).
Infarkti akut i miokardit (IAM) Karakteristikat klinike • Dhembja mund të reflektohet në dy supet, në anën e majtë të shpindës, dorën e majtë (anën e brendshme) deri në brylë. • Dhembja në dorën e majtë është 20 herë më e shpeshtë. • Dhembja mund të reflektojë edhe në qafë, nofullë të poshtme, në një dhëmbë të nofullës së poshtme, mes shpatullave, supin e djathtë, dorën e djathtë , në drejtim të barkut.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Karakteristikat klinike • Dhembja te IAM zgjatë më tepër se 15 ose 20 minuta. Ndonjëherë shoqërohet me ndienjën e mungesës së O 2, djersitje intensive, vjellje ose diare dhe frikë (angor animi). “Infarkti i qetë ose memec ” te të sëmuarit me Diabetes mellitus, njerëzit me HTA dhe të moshuarit.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Karakteristikat klinike • Pothuajse 60 % të njerëzve që pësojnë IAM vdesin para arritjes në spital (brenda dy orëve nga paraqitja e simptomave). • Vdekshmëria hospitalore është 8 -10 %. • Numri më i madh i sulmeve të IAM ndodhë mes orës 6 -10 para dite ( ngjashëm me ataqet cerebrovaskulare)
Infarkti akut i miokardit (IAM) • • • Shenjat fizikale mund të mos ketë shenja abnormale zbehja, dispnea shqetësimi PA variabil i rritur me dhembje ose i ulur kur dështon pompa e zemrës pulsi variabil: shiqo për bradiaritmi (bradyarrhythmia)
Infarkti akut i miokardit (IAM) • Ndienja e shtypjes dhe mungesës së ajrit
Infarkti akut i miokardit (IAM) Diagnoza • Diagnoza e IAM bazohet në 2 nga 3 kriteret vijuese: - historia e zgjatur e dhembjes iskemike - paraqitja tipike e EKG - ngritja dhe ulja e vlerave të enzimeve kardiake
Infarkti akut i miokardit (IAM) Enzimet kardiake që lirohen nga indi i nekrotizuar i miokardit: • Kreatin fosfokinaza (CPK) - rritja fillon 6 -8 orë nga fillimi i dhembjes duke e arritur maksimumin pas 20 -24 orëve. Në vlerat normale kthehen zakonisht pas 48 orëve.
Infarkti akut i miokardit (IAM Enzimet kardiake që lirohen nga indi i nekrotizuar i miokardit: • Aspartat transferaza (AST) - (më parë SGOT). Rritja e arrin kulmin pas 24 -48 orëve dhe persiston më gjatë se CPK. Mund të kthehet në vlerat normale pas 72 orëve. • Laktik dehidrogenaza (LD) – rritja e vlerave e arrin kulmin pas 3 -4 ditëve duke mbetur e ngritur për 7 -14 ditë.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Trajtimi i IAM • Trajtimi optimal i IAM bëhet në njësit moderne koronare me monitorim të vazhdueshëm të EKG, linjen periferike IV dhe oksigjen intranazal.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Linja e parë e trajtimit të IAM psh. jashtë spitalit • Oksigjeni 4 -6 L/min • Nitroglicerina(glyceril nitrate) ½ tablete SL(sublingual) çdo 5 minuta nëse është e domosdoshme deri në tri herë që është maksimumi i lejuar (kujdes bradikardia)! NITROPEN spray. • Aspirinë 300 mg • Morfin 5 mg (bolus) 1 mg/min deri 15 mg • Metoclopramid 10 mg IV (antiemetik)
Infarkti akut i miokardit (IAM) • EKG : A-normale B- fibrilacioni ventrikular
Infarkti akut i miokardit (IAM) Elektroshoku-Defibrilimi
Infarkti akut i miokardit (IAM) Defibrilimi
Infarkti akut i miokardit (IAM) Njerëzit e rinjë në përgjithësi me shumë dramacitet e përjetojnë IAM dhe komplikimet ndodhin shpejtë. Në orët e para përfundimi është shpeshë letal. IAM është më masiv dhe më i gjërë. Të moshuarit e përjetojnë më lehtë IAM, kanë më pak dhembje dhe vdekshmëria në fillim është më e ulët. Komplikimet paraqiten në ditët dhe javët e ardhshme.
Infarkti akut i miokardit (IAM) Principet themelore të ushqyerjes pas IAM: - zvogëlimi i importit energjetik shujtat më të vogla dhe më shpeshë (5 -6/ditë) ushqimi duhet ngrënë ngadalë dhe përtypur mirë shujta e darkës e lehtë dhe heret para gjumit
Infarkti akut i miokardit (IAM) • Braktisja e duhanit
Infarkti akut i miokardit (IAM) Pas IAM: - ushtrimet e moderuara fizike, pa sforcime të rënda - shmangia e eksponimit ndaj temperaturave të ulëta dhe të larta (shkaktojnë nervozë, therje në gjoks, pagjumësi dhe lodhje) - kujdes për ushqyerje
Ndërhyrjet infermierore te pacientët me IAM • Përmirsimi i dhimbjes dhe shenjave të iskemisë : • balancimi i dhënjës se oksigjenit është prioritet për pacientët me IAM , oksigjeni ipet me kanillë nazale 4 -6 l/min • Rivaskularizimi me terapi trombolitike përvecse përmirson simptomat, ndihmon miokardin në mosdëmtim permanent (aspirina, nitroglicerina , heparina) • Parametrat vital maten shpesh derisa pacienti të ketë dhimbje dhe simptoma të iskemisë. Pacienti duhet të pushoj , pacienti duhet të vendoset në pozitë gjysëm ulur
Vazhdim… • Qetësimi i dhimbjës : • Administrimi i anagjetikut të përshkruar nga mjeku në rrugë IV (morfina)
Vazhdim…. • Përmirsimi i funksionit respirator: • Pacienti inkurajohet të marr frymë thellë, të ndrrohet shpesh pozicioni për të parandaluar likidet të mblidhen në një anë të mushkrisë. • Ulja e ankthit
Vazhdim…. • Menaxhimi dhe monitorimi i komplikimeve • Komplikimet pas IAM shkaktohen nga dëmtimi që ndodh në miokard si rezultat i uljes së fluksit koronar. • Infermieri monitoron pacientin për : ndryshime në ritëm dhe frekuencë kardiake , • • zhurmë kardiake , TA, dhimbje të toraksit, statusin respirator, diurezë, ngjyra dhe temperatura e lëkurës, ndryshimi në EKG, vlerat laboratorike.
Vetkujdesja e pacientit me IAM • Pacienti me IAM duhet të : • Eviton cdo aktivitet që prodhon dhimbje të gjoksit , dispne dhe lodhje • Eviton të ngrohtit dhe të fohtit ekstrem dhe ecje kundrejt erës. • Të humb në peshë • Të ndaloj pirjen e duhanit • Eviton vaktet e gjata dhe nxitimin për të ngrën • Kufizon pijet me përmbajtje kafeine • Përmbush dietën e përshkruar • Medikamentet të mirren me kohë
Ju falenderoj për vëmendje !