Industrializazio prozesua Kontzeptua Kontzeptua Zer da Iraultza bat

Industrializazio prozesua Kontzeptua

Kontzeptua Zer da Iraultza bat? l Gizartearen egiturak aldatzen dituen prozesu azkarra eta sakona l Eraldatze historikoak eragiten ditu.

Kontzeptua Industria Iraultza l Nekazaritzan eta artizautzan industriara pasatzen da oinarritutako ekonomiatik l Aldaketa Ingalaterran hasten da XVIII. mendearen erdialdean XIX. mendean beste lekuetara zabaltzen da l Egunean munduko herrialde askok ezaugarri aurreindustrialak dauzkate: herrialde azpigaratutak

Industrializazio prozesua Aurreindustrializazioa

Aurreindustrializazioa: ekonomia Oinarria nekazaritza Populazioa nekazaria da gehien bat eta landa eremuan kontzentratu egiten da; hiriak urriak dira.

Aurreindustrializazioa: ekonomia Demografia Hazkunde txikia. Jaiotza tasa eta heriotza tasa oso altuak (batez ere umeen hilkortasuna) XVIII. mendean Aldaketa dago; leku jakin batzuetan (Ingalaterra, Frantzia), elikaduran, medikuntzan eta higienean aldaketak nabarmenak.

Aurreindustrializazioa: ekonomia XVIII. Mendearen amaieran aldaketa nabarmenak: Industria iraultzaren aurrekariak eta, “Protoindustrializazioa” izenburuarekin ezagutzen direnak l l Urrutiko merkataritzak manufakturen ekoizpena handitu zuen eta kapitalaren metaketa eragin zuen; kapital hori industria modernoaren sorreran inbertitu zen Landako industriaren garapena "Domestic System”

Aurreindustrializazioa: ekonomia Protoindustrializazioa “Domestic System” l l l Landako industria etxetiarra da; nekazaritza eta manufakturen ekoizpena bateratzen dira. Beraz, ez da lantegietan garatzen Enpresarioa (kapitalista), merkataria da Esku lanaren oinarria nekazariak dira Ordainketa soldata baten bidez Ekoizpena esportaziorako da Jarduera hau ez zegoen gremioen menpe

Industrializazio prozesua Lehenengo industria iraultza: Ingalaterra

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Lehen industria iraultza Ingalaterran hasi zen XVIII. mendean. Prozesuaren eragileak: l l l Nekazaritzaren eraldatzeak Demografia Hobekuntza teknikoak Merkataritza Puntako sektoreak: kotoigintza eta metalurgia

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Demografiaren eraldatzeak Arrazoi bi: Jaiotza tasa altua mantentzen da l Heriotza tasa katastrofikoaren jaitsiera Heriotza tasaren jaitsieraren arrazoiak: l Elikaduraren hobekuntza eta iraupeneko krisien desagerpena (Nekazaritza iraultza). l Higiene eta medikuntza alorretan aurrerapenak (asepsia, txertoak) l

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Demografiaren eraldatzeak

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Nekazaritza iraultza Ezinbestekoa. Industria iraultzaren motorra izango da. Oinarriak: l Lurraren jabetzaren egituran aldaketak: “Open fields" izenekoak baztertuak eta “enclosures" (hesiak) agertuko dira. l Nekazaritza ekoizpenean berrikuntza: ¡ Lugorria baztertzen da ¡ "Norfolk sistema” ezartzen da: animaliak ukuilaratzea, landare berriak sartzea eta animalien energiaren ordez energia mekanikoa erabiltzea

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Nekazaritzan eraldatzearen ondorioak l Elikagai soberakinen hazkundeak hasten zegoen populazioaren demandari erantzuten dio l Nekazaritzan, esku lanaren soberakinak, oinarrizkoak industria berrirako l Landatar eremutik hirietara emigrazioa l Lurren jabeen errentaren hazkundea; industria berrian inbertituak izango dira

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Hobekuntza teknikoak Ekoizpen sisteman aplikatuak, ondasun materialen hazkundea eragin zuten Adibidea: lurrun makina (James Watt)

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Merkataritzaren hazkundea Faktore bi: Barne merkatuaren zabalkuntza: arrazoiak l Populazioaren hazkundeak ondasunen eskaera eragiten du l Garraio sarearen hobekuntza (kanalak, errepideak, trenbidea). Kanpo merkatuaren zabalkuntza: arrazoiak l l l Kanpo merkataritzaren hazkundea eta dibertsifikazioa, lehengaien eskaerak (kotoia) eta ekoizkin industrilen esportazioak eraginda (ehungintza). Itsa flota handia Inperio koloniala

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) kotoigintza l Industria iraultzaren aitzindaria l Hobekuntza teknikoak aplikatuko dira: Lanzadera volante de Kay (1773), Spinning Jenny (Hargreaves) (1765), Water Frame (Arkwright) (1767), Mule Jenny (Crompton) (1779).

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Ehungintza

Lehen industria iraultza: Ingalaterra (1780 -1870) Metalurgia l Kokeak edo harrikatzak egur-ikatza ordezkatzen du: labe garaien eraikuntza bultzatu zuen l Trenbidearen eraikuntzak sektorea garatu zuen

Industrializazio prozesua Lehen industria iraultza: Europa

Lehen industria iraultza: Europa Industrializazio kontinentean Bereiztu behar da: First comer-ak: Ingalaterra eta gero. l l l Belgika Frantzia. Alemania. Europako periferia: Erritmo motelago

Industrializazio prozesua Bigarren industria iraultza

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Ezaugarriak: l l l Energia iturri berriak Ekoizpen sektore berriak Lanaren antolamenduan aldaketak Kapitalaren antolamenduan aldaketak Ekonomia integratua

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Energia iturri berriak l Petrolioa Barne errekuntzako motorrak erabiltzen zuen, automozioan erabilita. H. Ford-en automobil lantegia azpimarratu behar da l Elektrizitatea Argi indarrerako erabilia (Edison, bombilla, 1879), zeinu electromagnetikoen igorpenerako (telegrafo), tranbietarako eta metroetarako

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Ekoizpen sektore berriak l Industria kimikoa l Altzairua Zenbait sektoretan burdina ordezkatu zuen. Henry Bessemer-ek asmatutako bihurgailuaren bidez altzairuaren ekoizpenean urrats handia ematen da

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Lanaren antolamendua Bigarren iraultza industrialaren enpresa berrien eta ekoizpen prozesuen konplexutasunak lanaren antolamendu berriak eragiten dituzte: l Taylorismo. Kudeaketa zientifikoa ezarri zuten: oinarriak: *Fabrikazio prozesuei prozedura mekanikoak aplikatzea *Lanari egokitutako soldata l Muntaketa kateak (Fordismoa). Taylorismoaren garapena osatu zuten. Henry-Ford-en lantegietan aplikatua

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Kapital antolamendu berriak Bigarren industria iraultzaren konplexutasunak beste finantzazio iturriak behar izango ditu: l Banketxeak Enpresariek maileguen bidez finantzatuko dira Horrekin batera jarduera monopolistak nagusitzen dira: trusts-a, holding-a

Bigarren industria iraultza (1870 -1914) Ekonomia integratua Ekonomia nazionalak gutxika-gutxika mundu mailako merkatuan integratzen hasi ziren. Lehengaien eta merkatu berrien beharrizanak merkatuen integrazioa eragingo du Beharrizan berriek Inperialismo izeneko etapa bultzatuko dute, lehen Mungu Gerrako arrozietako bat izango dena

Industrializazio prozesua Demografiaren eta gizartearen eraldatzeak

Eraldatze demografikoak eta sozialak Alor ekonomikoan izandako eraldatze guztiek gizarte egituran ondorengo eraginak izan zituzten Europear populazioaren hazkundea Hirietan gehiago landa eremuan baino Hirien hazkundea Hiriak asko hazi ziren, barne eta kanpo emigrazioagatik. Hirien hazkundea azkar eta ordenik gabe Klaseetan sailkatutako gizarte kapitalistaren sorrera Estamental gizartearen aurrean, klase gizartea, zeinek giza talde guztien berdintasun juridikoa bermatzen duen. Baina berdintasun juridiko horrek ez du bat egiten berdintasun ekonomikoarekin: burges-proletargoa

Eraldatze demografikoak eta sozialak