IIK VE SESN YAYILMASI 5 SINIF 4 NTE

IŞIK VE SESİN YAYILMASI 5. SINIF 4. ÜNİTE HATİCE ANKAY 20120905009 1

IŞIK ü Görmemizi sağlayan enerji çeşidi ışıktır. ü Her ışık, bir ışık kaynağı tarafından üretilir. NOT : En büyük ışık kaynağı Güneş’tir. 2

Işık Kaynakları üDoğal Işık Kaynakları : Güneş , yıldız , ateş böceği, şimşek üYapay Işık Kaynakları : Ateş , mum , gaz lambası , ampul 3

Işık Nasıl Yayılır ? ü Doğrular boyunca yayılır. ü Işığın ilerlemesi için ortama gerek yoktur. 4

5

Gölge Oluşumu ü Işık, saydam olmayan bir cisimlerin arkasına geçemez. ü Ekran üzerinde karanlık bir bölge oluşur. GÖLGE 6

Gölgeler ü Bir cismin gölgesi kendisine benzer. ü Gölge oluşumu cisimlerin şekline ve büyüklüğüne bağlıdır. 7

GÖLGE TÜRLERİ TAM GÖLGE 8 YARI GÖLGE

Tam Gölge ü Engelin arkasındaki hiç ışık almayan bölgeye tam gölge denir. 9

Yarı Gölge ü Tam gölge çevresindeki kısmen ışık alan bölgeye ise yarı gölge denir. Yarı Gölge Işık Kaynağı Saydam Olmayan Engel Tam Gölge 10

Işık – Gölge İlişkisi ü Kaynağın büyüklüğü gölgenin büyüklüğü ile doğrudan etkilidir. ü Işık doğru boyunca yayılmasaydı gölge oluşmazdı. 11

SES ü Duymamızı sağlayan enerji çeşidi sestir. ü Ses üretebilen maddelere ses kaynağı denir. ü Her ses bir ses kaynağı tarafından üretilir. 12

Ses Kaynakları üDoğal Ses Kaynakları : Kuş, kedi, köpek, insan, su sesi …vb. üYapay Ses Kaynakları : Piyano, radyo, flüt, tv …vb. 13

Sesin Yayılması ü Ses, bir cismin titreşmesi ile oluşur. ü Kaynağından çıkan ses, dalgalar hâlinde etrafa yayılır ve biz bu sesleri duyarız. 14

Ses Nerelerde Yayılır ? ü Ses dalgaları katı, sıvı ve gaz gibi maddesel ortamlarda yayılabilir. ü Ses boşlukta yayılmaz. 15

Soru: ü Deniz altındaki balina ve yunusların neden karaya vurduklarını hiç düşündünüz mü? 16

Çünkü ; üSudaki canlılar ; deniz altı gibi deniz yolu taşıtlarının çıkardığı seslerin şiddetinden dolayı kendilerini karaya vururlar. Su içerisinde üretilen ses daha iyi duyulur. 17

Işık ve Ses Arasındaki Farklılıklar ü Işık ; her ortamda doğrusal yayılır. ü Ses ; katı, sıvı, gaz ortamlarda dalgalar halinde yayılır. 18

Işık ve Ses Arasındaki Benzerlikler ü Işık ve ses enerji türüdür. ü Her ikisi de her yöne yayılır , kirliliğe neden olur. 19

NELER ÖĞRENDİK ? 20

1) Aşağıdaki ışık kaynaklarından hangileri doğal ışık kaynağıdır ? İşaretleyiniz. 21

2) Aşağıda verilen terimlerden uygun olanları kullanarak cümlelerdeki boşlukları tamamlayalım. titreşim maddesel ortam katı boşluk a) Bir ses kaynağından çıkan sesin yayılabilmesi için . . . . gerekir. b) Ses. . . . . yayılamaz. d) Ses, ses kaynağının yaptığı. . . hareketi sonucu meydana gelir. f) Ses en iyi şekilde. . . . . maddelerde yayılır. 22

3) Cismin hangi gölgesi doğrudur ? 23

4)Aşağıdaki bilgilerden doğru olana “D” , yanlış olana ise “Y” yazınız. ü ( ) Işık yayarak çevrelerini aydınlatan cisimlere ışık D kaynağı denir. ü ( ) Dışarıdan bir etki olmadan kendileri ışık yayan Y cisimlere yapay ışık kaynağı denir. ü ( ) Bir ışık kaynağından çıkan ve ışığın yolunu belirten D doğrulara ışık ışınları denir. ü ( ) Mum, fener ve ampul yapay ışık kaynağıdır. D 24

Kaynakça ü http: //www. dersimiz. com/ders_notlari/Golge- olusumu-ve-golge-cesitleri-oku 22018. html#. VIAu 2 TSs. X 9 U ü http: //www. dersimiz. com/bilgibankasi/ISIK-NEDIR--- ISIK--NASIL-YAYILIR-HAKKINDA-BILGI-442. html ü http: //www. egitimhane. com/4 -sinif-isik-konusu- 25 sorulari-d 135908. html ü http: //www. vitaminegitim. com/ortaokul/arama/? q=i sik+ve+ses&c=5 ü http: //www. ilkogretimvideo. com/ses-video 1674. html ü http: //www. dersvizyon. com/5 -sinif-isik-ve-ses/isikve-ses-konu-anlatim. html