III Barbrkowe Spotkania Geriatryczne Katowice 03 12 2016

III Barbórkowe Spotkania Geriatryczne, Katowice 03 -12 -2016 W jaki sposób geriatra może pomóc w prowadzeniu chorych kardiologicznych w opiece ambulatoryjnej? dr n. med. Katarzyna Broczek Klinika Geriatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny kbroczek@gmail. com

Plan prezentacji Opis przypadku n Pytanie? n Wniosek praktyczny n

Przypadek 1 - OPIS Wizyta poszpitalna n KARTA INFORMACYJNA 85 -letnia kobieta z NT została przyjęta do Oddz. Kardiologii z powodu bólu w klatce piersiowej i duszności. Wykluczono zawał serca, wykonano koronarografię + PTCA, badanie echokardiograficzne. . . W 24 -godz. badaniu EKG stwierdzono zaburzenia przewodzenia A-V, bez jednoznacznych wskazań do wszczepienia rozrusznika. . . W stanie poprawy pacjentka została wypisana do domu.

Przypadek 1 - PYTANIE Jakich danych brakuje w karcie informacyjnej?

Przypadek 1 - Odpowiedź n Brak informacji na temat: n n n n Czynności nerek Stanu funkcjonalnego Czy pacjentka chodząca? Stanu psychicznego Sposobu zamieszkiwania Opieki w domu Zmiany stanu sprawności w stosunku do okresu przed hospitalizacją

Przypadek 1 – Praktyczny WNIOSEK n n n Każdy lekarz stara się traktować swoich pacjentów holistycznie ALE: Całościowa ocena geriatryczna wykracza poza zagadnienia ściśle medyczne i obejmuje kwestie społeczne, opiekuńcze, mieszkaniowe itd.

Przypadek 2 - OPIS n Mężczyzna lat 86, lista chorób 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca Utrwalone migotanie przedsionków Miażdżyca tętnic kończyn dolnych Przewlekła choroba nerek (st III/IV) Niedoczynność tarczycy Łagodny rozrost gruczołu krokowego Zespół jelita drażliwego Zaćma, zwyrodnienie plamki (AMD) Zaburzenia równowagi

Przypadek 2 - PYTANIE n Jacy SPECJALIŚCI mogą być zaangażowani w leczenie tego pacjenta?

Przypadek 2 - ODPOWIEDŹ Kardiolog, hipertensjolog n Angiolog, chirurg naczyniowy n Diabetolog n Urolog, nefrolog n Endokrynolog n Gastroenterolog n Neurolog, n Okulista n Lekarz POZ n GERIATRA n

Przypadek 2 - ODPOWIEDŹ n Duże ryzyko: Wielolekowości n Polipragmazji n Kaskady leczenia (leczenia działań niepożądanych leku kolejnym lekiem) n LEK 2 LEK 1 LEK 3

Przypadek 2 – Praktyczny WNIOSEK n n Jeśli pacjent ma wiele chorób i jest leczony przez wielu specjalistów rozważajmy raczej ODSTAWIANIE leków a NIE ZALECANIE nowych leków Przy pewnej liczbie leków ich interakcje są nieuniknione, nawet jeśli są to leki najnowszej generacji i o „dobrym” profilu bezpieczeństwa

Przypadek 3 - OPIS n 90 -letnia kobieta zgłosiła się na wizytę z synem, zgłasza ogólne osłabienie, brak apetytu, zawroty głowy, wolno chodzi. Schudła kilka kg w ciągu 6 miesięcy. Zażywa dwa leki hipotensyjne od wielu lat. Z powodu krytycznego niedokrwienia lewej stopy w przebiegu miażdżycy chirurg naczyniowy zalecił przed dwoma tygodniami ACENOKUMAROL w dawce 2 mg dziennie.

Przypadek 3 - PYTANIE n Czego możemy potencjalnie spodziewać się w badaniu przedmiotowym i badaniach laboratoryjnych?

Przypadek 3 - ODPOWIEDŹ n n Należy rozpoznać zespół kruchości RR 110/65 mm Hg Pojedyncze wylewy podskórne na podudziach Czas protrombinowy – nieoznaczalny (!)

Procent wiązania leku z białkami a hipoalbuminemia Frakcja związana leku A A A A A Prawidłowe stężenie albumin Frakcja wolna leku A A A hipoalbuminemia Dodatkowo: reakcje wypierania z połączeń z białkami (np. przez NLPZ)

Przypadek 3 – praktyczne WNIOSKI n n n Im gorszy stan funkcjonalny pacjenta, tym leczenie nadciśnienia tętniczego powinno być mniej intensywne Hipoalbuminemia często występuje u osób w zaawansowanym wieku z zaburzeniami odżywiania Leczenie przeciwkrzepliwe powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą, szczególnie u osób najstarszych

Ogólne zalecenie dotyczące farmakoterapii geriatrycznej n START LOW and GO SLOW! wiek n START VERY LOW and GO VERY SLOW!

Przypadek 4 - OPIS n n 88 -letnia kobieta zgłosiła się do lekarza w celu ogólnej oceny stanu zdrowia Zgłasza dolegliwości dyspeptyczne od wielu lat. Choruje na nadciśnienie tętnicze Przyniosła kartkę z listą leków (4 leki + witamina D) Przyniosła dokumentację medyczną – liczne badania, kilka pobytów w szpitalu

Przypadek 4 – PYTANIE? n Jakie dodatkowe pytanie powinniśmy zadać pacjentce, aby dowiedzieć się o problem często występujący w starszym wieku?

Przypadek 4 - ODPOWIEDŹ n Pytanie o: Zaburzenia snu n Przyjmowanie leków nasennych n n n Pacjentka potwierdziła zaburzenia snu Zażywa TRZY leki nasenno-uspokajające z grupy benzodwuazepin (nie zgłosiła tego sama): Lorazepam n Estazolam n Nitrazepam n

Przypadek 4 – Praktyczny WNIOSEK n Należy zawsze pytać o zaburzenia snu i leki nasenne

Przypadek 5 - OPIS n 85 -letnia kobieta przyszła na wizytę do geriatry z mężem, leczy się u lekarza POZ i kardiologa, zgłasza okresowe kołatanie serca, łatwe męczenie się. Nie pamięta przyjmowanych leków. Od 5 lat jest pod regularną opieką kardiologa, który ustalił rozpoznania: przewlekła choroba niedokrwienna serca n nadciśnienie tętnicze n przewlekła niewydolność serca n

Przypadek 5 - PYTANIE Ze względu na awarię windy w przychodni pacjentka musiała wejść na 2. piętro. n Jakich odchyleń spodziewamy się w badaniu? n

Przypadek 5 - ODPOWIEDŹ n Badanie przedmiotowe: Tachypnoe 30/min, n Wydłużenie fazy wydechu n Świsty i furczenia nad polami płuc n Sa. O 2 = 89% n n Spirometria Znacznego stopnia obturacja n FEV 1%FVC<50% w. n. n n Uzupełnienie badania podmiotowego: n Palenie 20 papierosów dziennie przez 50 lat

Przypadek 5 - ODPOWIEDŹ n Nierozpoznana przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCh. P)

Przypadek 5 – Praktyczne WNIOSKI n n Przebieg chorób w starszym wieku bywa mniej charakterystyczny niż w młodszym Objawy kilku chorób mogą nakładać się na siebie Mała aktywność fizyczna powoduje, że objawy niektórych chorób pozostają utajone Przypadek (awawia windy) może być naszym sprzymierzeńcem

Przypadek 6 - OPIS n n n 87 -letni mężczyzna z rozpoznanym niedawno przetrwałym migotaniem przedsionków zgłosił się do kardiologa. Zalecono rywaroksaban w dawce 15 mg dziennie. Pacjent ma rozpoznane nadciśnienie tętnicze, przebył operację zaćmy obu oczu Pacjent jest sprawny, samodzielnie wychodzi z domu, prowadzi samochód, mieszka w małej miejscowości

Przypadek 6 - PYTANIE n Jakie pytania dodatkowe należy zadać, aby ocenić ryzyko działań niepożądanych rywaroksabanu?

Przypadek 6 - ODPOWIEDŹ n Należy: n zapytać o przebyte upadki n ocenić ryzyko upadków n zapytać o aktywność fizyczną

Przypadek 6 - KOMENTARZ n n Pacjent był osobą bardzo aktywną fizycznie, regularnie jeździł na rowerze. W wyniku potrącenia przez samochód podczas przejeżdżania przez przejście dla pieszych na rowerze pacjent doznał urazu głowy, którego konsekwencją było powstanie krwiaka śródmózgowego. Mimo leczenia neurochirurgicznego pacjent zmarł. Na rowerze jeździł bez kasku ochronnego (nikt mu go nie zalecił)

Przypadek 6 – Praktyczny WNIOSEK n n Okoliczności występowania działań niepożądanych i powikłań leczenia mogą być różne od tych opisanych w charakterystyce produktu leczniczego (Ch. PL) Wyobraźnia i dobre poznanie pacjenta mogą pomóc w ocenie ryzyka działań niepożądanych leku u konkretnej osoby

Podsumowanie n Geriatra może pomóc kardiologowi w ocenie: n sprawności funkcjonalnej n stanu psychicznego, zaburzeń funkcji poznawczych n zagrożenia upadkami n potencjalnych działań niepożądanych leków n zapotrzebowania na pomoc n możliwości współpracy n potrzeb rehabilitacyjnych

Jak kardiolog może pomóc geriatrze? n n Zmiana postrzegania opieki geriatrycznej przez profesjonalistów ochrony zdrowia Zmiana nastawienia pacjentów i ich bliskich

Zdarza się, że opieka geriatryczna jest postrzegana w taki sposób: … n n Opieka geriatryczna = opieka długoterminowa Geriatra = lekarz ostatniego kontaktu Geriatra = lekarz, który spowoduje, że będziesz czuł się jeszcze starszy „Pani doktor, proszę nie mówić mojemu 85 -letniemu ojcu, że Pani jest geriatrą – On od tego dostanie ciężkiej depresji!”