II Konkurs InformatycznoPolonistyczny Jan Brzechwa i jego twrczo

II Konkurs Informatyczno-Polonistyczny „Jan Brzechwa i jego twórczość” prezentacja multimedialna listopad 2014

JAN BRZECHWA I JEGO TWÓRCZOŚĆ Joanna Przybyła - kl. II c, Szkoła Przysposabiająca do Pracy, SOSW nr 1 w Kaliszu

Kilka informacji o postaci v Właściwe nazwisko Jana Brzechwy brzmi Jan Wiktor Lesman. v Był stryjecznym bratem poety Bolesława Leśmiana, który wymyślił literacki pseudonim „Brzechwa” (nawiązanie do elementu samolotu - brzechwy). v Poeta polski pochodzenia żydowskiego urodził się 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce na Podolu, a zmarł 2 lipca 1966 roku w Warszawie. v Jego grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. v Był autorem bajek i wierszy dla dzieci, satyrycznych tekstów dla dorosłych, tłumaczem literatury rosyjskiej. v Na lata II wojny światowej przypada jeden z najważniejszych okresów twórczości bajkopisarza- napisał on w tym czasie „Akademię pana Kleksa”, „Pana Dropsa i jego trupę”. v Dwie książki kontynuujące „Akademię…” („Podróże pana Kleksa” i „Tryumf pana Kleksa”) powstały kolejno w 1961 i w 1965 roku.

Arbuz Atrament i kreda Brudas Cap na grapie Chory muł Chrzan Chrząszcz Ćwikła Dwie gaduły Dwie krawcowe Dziura w moście Entliczek, pętliczek Foka Globus Głowa w piasku Grzebień i szczotka Hipopotam Indyk Jajko Jak rozmawiać trzeba z psem Jasne jak słońce Jeż Kaczka dziwaczka Kaczki Twórczość literacka: Katar Kijanki Klej Kłamczucha Kłótnia rzek Kokoszka samoszka Koziołeczek Krasnoludki Księżyc Kto z kim przestaje Kuma Kwoka Leń Lis i jaskółka Łata i dziura Michałek Mleko Mrówka Mucha Muł Mysikrólik Na straganie Na wyspach Bergamutach Natka szczerbatka Orzech Sroka Osioł i róża Stonoga Pająk i muchy Stryjek Piątek Sum Po rozum do głowy Szóstka, oszustka Pomidor Szpak i sowa Prot i Filip Śledzie po obiedzie Psie smutki Ślimak Ptasi mózg Śpioch Ptasie plotki Talerz Pytalski Tańcowała igła z nitką Rak Tydzień Ręce i nigi Wakacje Rozmawiała gęś z Wiosenne porzadki prosięciem Wiosna Ryby Włos Ryby, żaby i raki Wrona i ser Rzepa i miód Z motyką na słońce Samochwała Zapałka Siedmiomilowe buty Zegarek Skarżypyta Zero Smok Znaki przestankowe Sowa Żaba Sójka Żuraw i czapla Sól http: //www. klapouszek. pl/ja Czerwony kapturek n-brzechwa#bajki-dla-dzieci

Moje ulubione wiersze „Grzyby” Załkały surojadki: Król Borowik Prawdziwy szedł lasem, postukując swym jedynym „My mamy maleńkie dziatki, obcasem, a ze złości brunatny był Wolimy życie spokojne, cały, bo go muchy okrutnie kąsały. Inne grzyby prowadź na Tedy siadł uroczyście pod dębem wojnę. ” AZaszemrały król siedzi modraczki: niezmiennie I rozkazał na alarm bić w bęben: pod dębem, „Hej, grzyby, „Mamy całkiem zniszczone Każe znowu na alarm bić Przybywajcie do mojej siedziby, fraczki, w bęben: Przybywajcie orężnymi pułkami. Mamy buty wśród grzybów „Przybywajcie, pieczarki, Wyruszamy na wojnę z muchami!” najstarsze, maślaki, Odezwały pierwsze rzekł to, się wtem patrzy, aopieńki: z boru Nie dla nas wojenne marsze. ”Ledwo Trufle, gąski, purchawki, „Opieniek maleńki, Maszeruje pułk jest muchomorów: Zastękały czubajki: koźlaki, A tam trzeba skakać na sążeń, „Przychodzimy z muchami wojować, „Wpierw musimy wypalić fajki, królu, na królu, wojnę prowadź!” Bedłki, rydze, bielakido i zimy, Ty nas, Gdzie nam, do takich Wypalimy je, królu, Wojowały grzybowe zuchy, smardze, dążeń? !” W zimie z tobą na wojnę Pokonały aż cztery muchy. Przybywajcie, bo ruszymy. ” Król Borowik winszował im szczerze tchórzami pogardzę!” I dał wszystkim po grzybowym orderze.

„Jajko” Moje ulubione wiersze Kura powiada: Było sobie - Nie razchodź jajko na mądrzejsze ulicę, kury. się z nauką, Kura do niego od zwraca Bo zrobią Kura z ciebie wyłazijajecznicę. ze skóry. Że jajka łatwo się tłuką, A jajko Prosi, na to najbezczelniej: błaga, namawia: Bądź głupsze! A ono-powiada, że to bajka, - Na ulicy Lecz niecoma można patelni. poradzić, kiedy się kto uprze? Bo w wapnie trzyma się jajka. Kura mówi: Kura -martwi Ostrożnie! się bardzo To gorąca i nad woda! jajkiem gdacze, Kura czule namawia: A jajko A naono to: powiada, - Zimna woda. że- Chodź, jest - Szkoda! kacze. to cię wysiedzę. Wskoczyło do ukropu z miną bardzo A ono uciekahardą za miedzę, I ugotowało Kura prosi się naserdecznie twardo. i szczerze: Kładzie się na grządkę pustą - Nie trzęś się, bo Ibędziesz nieświeże. oświadcza, że będzie kapustą. A ono właśnie się trzęsie I mówi, że jest gęsie.

ZOO Jan Brzechwa 1898 - 1966 Monika Grześkowiak i Anna Przedaszek, kl. I gimnazjum, Zespół Szkół Specjalnych w Jarocinie

NIEDŹWIEDŹ Proszę państwa oto miś. Miś jest bardzo grzeczny dziś, Chętnie państwu łapę poda. Nie chce podać? A to szkoda. DZIK Dzik jest dziki, dzik jest zły, Dzik ma bardzo ostre kły. Kto spotyka w lesie dzika, Ten na drzewo szybko zmyka. Wilk Powiem ci w słowach kilku, Co myślę o tym wilku: Gdyby nie był na obrazku, Zaraz by cię zjadł, głuptasku. Lis Rudy ojciec, rudy dziadek, Rudy ogon – to mój spadek, A ja jestem rudy lis. Ruszaj z stąd, bo będę gryzł.

Pantera jest cała w cętki, A przy tym ma bieg taki prędki, Że chociaż tego nie lubi, Biegnąc –własne cętki gubi. Słoń Ten słoń nazywa się Bombi. Ma trąbę, lecz na niej nie trąbi. Dlaczego? Nie bądź ciekawy – To jego prywatne sprawy. Papuga - Papużko, papużko, Powiedz mi coś na uszko. - Nic ci nie powiem, boś ty plotkarz – Powtórzysz każdemu, kogo spotkasz. Żubr Pozwólcie przedstawić sobie: Pan żubr we własnej osobie. No, pokaż się, żubrze. Zróbże Minę uprzejmą, żubrze.

Wielbłąd dźwiga swe dwa garby Niczym dwa największe skarby I jest w bardzo złym humorze, Że trzeciego mieć nie może. Struś ze strachu Ciągle głowę chowa w piachu, Więc ma opinię mazgaja. A nadto znosi jaja wielkości Strusiego jaja. Żyrafa tym głównie żyje, Że w górę wyciąga szyję. A ja zazdroszczę żyrafie, Ja nie potrafię.

Krokodyl - Skąd ty jesteś, krokodylu? - Ja? Znad Nilu. Wypuść mnie na kilka chwil, To zawiozę cię nad Nil. Tygrys - Co słychać, panie tygrysie? - A nic. Nudzi mi się. - Czy chciałby pan wyjść zza tych krat? - Pewnie. Przynajmniej bym pana zjadł. Kangur -Jakie pan ma stopy duże, Panie Kangurze! -Wiadomo – dlatego kangury W skarpetkach robią dziury. Żółw chciał pojechać koleją, Lecz koleje nie tanieją. Żółwiowi szkoda pieniędzy: - Pójdę pieszo, będę prędzej. Małpy skaczą niedościgle, Małpy robią małpie figle – Niech pan spojrzy na pawiana: Co za małpa, proszę pana!

JAN BRZECHWA I JEGO TWÓRCZOŚĆ W 1955 roku Jan Brzechwa otrzymał nagrodę miasta Warszawy za całokształt twórczości, w 1956 roku nagrodę Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży, natomiast w 1965 roku – nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości. Konrad Niemiec, kl. II b, Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 5, SOSW nr 1 w Kaliszu

KILKA FAKTÓW: • • pod pseudonimem Szer-Szeń pisał teksty piosenek i utwory Jana Brzechwy były również inspiracją dla reżyserów � Właściwie nazywał się Jan Wiktor Lesman, ps. Szerskecze literackie m. in. dla kabaretu „Czarny kot”, „Qui filmowych. Największą popularnością cieszyły się filmy Szeń, o przygodach Pana Kleksa: „Akademia Pana Kleksa” (1983) Pro Quo” i „Podróże Pana Kleksa” (1985) w reżyserii Krzysztofa � ur. 15 sierpnia 1898 r. w Żmerynce na Podolu, zm. 2 lipca i „Morskiego Oka”, Gradowskiego, • 1066 r. w Warszawie, pierwsze utwory dla dzieci to popularne tomiki • na podstawie wiersza „Kwoka” powstała gra multimedialna, � polski poeta pochodzenia żydowskiego, poetyckie „Tańcowała igła z nitką” (1937), „Kaczka • dziwaczka” (1939), teksty wykorzystywane były również przez muzyków: � autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci, ü 1995 – Grzegorz Turnau: „To tu, to tam” – teksty utworów • satyrycznych tekstów dla dorosłych, a także tłumaczeń w okresie powojennym wydał m. in. zbiory wierszy: „W prowincjonalnym małym mieście” i „Marta”, literatury rosyjskiej, ü„Ptasie plotki” (1949), „Brzechwa dzieciom” (1953), 1997 –Grzegorz Turnau: Tutaj jestem – teksty utworów „Sto bajek” (1958), „Fruwająca krowa” (1960), � był wnukiem warszawskiego księgarza i wydawcy „Wzdłuż ulic”, „ 24 smutki”, „Niebo i ziemia” i „Słowicza”, Bernarda Lesmana, a przy tym kuzynem (po stronie ojca) ü„Globus” (1965), „Śmiechu warte” (1965), 2012 – Le Moor – tekst utworu „Taktowne umieranie”. • poety Bolesława Leśmiana, Brzechwa to również autor wielu utworów scenicznych, do których należy szopka szkolna pt. „Wagary” (1953) � współpracował z wieloma czasopismami zagranicznymi czy „Teatr Pietruszki”, przedstawiający szkolne i i polskimi, m. in. drukował w „Świerszczyku”, „Płomyczku” podwórkowe problemy i perypetie z życia dzieci, i „Płomyku”,

PRZYKŁADY TWÓRCZOŚCI Do posłuchania: Do poczytania: � „Na straganie” � „Kaczka Dziwaczka” � „Kwoka” kliknij � „Wrona i ser” � „Entliczek-pentliczek” � „Jajko” � „Pali się” � „Grzyby” kliknij � „Leń” � „Sum” � „Tańcowała igła z nitką” Kliknij, aby przejść dalej

TWÓRCZOŚĆ JANA BRZECHWY W ILUSTRACJACH „Psie smutki” „Pomidor” „Foka” „Kwoka” „Skarżypyta „Kaczka „Na ” Dziwaczka” straganie”

CYTATY „ A to feler- westchnął seler” NA STRAGANIE „Na tapczanie siedzi leń, nic nie robi cały dzień” LEŃ „Niech mi każdy powie szczerze, skąd się wzięły dziury w serze? ” WRONA I SER „Tańcowała igła z nitką, igła- pięknie, nitka- brzydko” TAŃCOWAŁA IGŁA Z NITKĄ „ W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie” W SZCZEBRZESZYNIE „Nad rzeczką, opodal krzaczka, mieszkała Kaczka -dziwaczka” KACZKA- DZIWACZKA

WSPOMNIENIA O JANIE BRZECHWIE Jan Brzechwa – ur. 15 sierpień 1898 r. , zm. 2 lipca 1966 r.

J an Brzechwa -d oskonały poeta pochodzenia żydowskiego, znany z wielu bajek między innymi z Akademii Pana Kleksa, był także pisarzem satyrystycznym dla dorosłych oraz tłumaczem literatury rosyjskiej. Dzieciństwo spędził na Kresach Wschodnich. Z zawodu był adwokatem specjalistą w dziedzinie praw autorskich. Pierwszy tomik dla dzieci wydał w 1938 r. „Tańcowała nitka z igłą’’. Zaraz za nimi znalazł się „ Pomidor’’ , „Żuraw i czapla’’ oraz „Na straganie’’. W 1939 r. Wydana została znana nam wszystkim „ Kaczka Dziwaczka’’.

NAJSŁYNNIEJSZE WIERSZE Na straganie Pomidor Kaczka Dziwaczka Hipopotam Kwoka Żuk Staś Pytalski Tańcowała nitka z igłą Leń Kłamczucha Samochwała

POSTACIE JANA BRZECHWY Kaczka dziwaczka Pan Kleks Leń Samochwała Żuk Koziołeczek Mucha

JAN BRZECHWA W NASZEJ SZKOLE