ICF model u rehabilitaciji pacijenata sa modanim udarom

ICF model u rehabilitaciji pacijenata sa moždanim udarom Dragin Aleksandra Konstantinović Ljubica, Kanjuh Željko, Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Cilj n Prikaz ICF užeg seta (“core set”-a) u post-akutnoj rehabilitaciji bolesnika sa moždanim udarom Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Metodologija n n Pregled preko 40 članaka u Medline bazi podataka Pregled relevantnih monografija i publikacija Ključne reči: ICF, stroke, rehabilitation, “core set” Prikaz slučaja Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Moždani udar (MU)epidemiologija n n n Incidencija 185 -638/100000 (Evropa i Azija) Incidencija 289/100000 (Srbija) Više od 4 miliona ljudi u SAD živi sa MU Vodeći uzrok onesposobljenosti u svetu Veliko socio-ekonomsko opterećenje društva Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

MU- klinička procena n Patoanatomske karakteristike (lokalizacija n Vreme proteklo od nastanka MU n Neuropsihološki faktori (poremećaj pamćenja, n Faktori okruženja (socijalna sredina, porodično patološkog procesa, veličina zahvaćenog krvnog suda, razvijenost kolateralnog krvotoka, brzina nastanka okluzije, individualna vaskularna anatomija) (akutna/hronična faza) pažnje, depresija) okruženje) Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Uži set za MU Konsenzus između 36 eksperata iz 12 zemalja SET UKUPNO Funkcije Strukture Aktivnosti Participacija Sredina Preliminarni 4. nivo 448 193 26 165 64 Celokupan 2. nivo 130 41 5 51 33 Osnovni 2. nivo 18 6 2 7 3 preuzeto od: Stokić D. Beograd 2009 originalno iz: J Rehabil Med Suppl 2004; 44: 135 -41. Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Zastupljenost ICF kategorija u postojećim mernim skalama za MU n n Analiza 160 kliničkih studija (1992 -2001); >11 000 pojmova, 91% se može povezati sa ICF klasifikacijom q 52% ispitivanje dejstva lekova, q 34% rehabilitacija, q 14% ostalo (kombinovane studije, hirurške intervencije) Identifikovano 148 standardizovanih mernih instrumenata/skala q q Sve studije: Barthel (51%), Rankin skala (18%), NIHSS (14%) Rehabilitacija: Barthel index (56%), Functional Independence Measure (31%), Fugl-Meyer Motor Assessment (22%) J Rehabil Med Suppl 2004; 44: 56 -62. Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Osnovni uži set za MU J Rehabil Med Suppl 2004; 44: 135 -41. Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

b s d e Osnovni uži set za MU u slici Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Implementacija ICF setova u rehabilitacioni proces Rehabilitacioni krug ICF alati Procena ICF Uži set ICF Lista procene ICF Profil kategorija Zadatak ICF Tabela intervencija Evaluacija ICF Evaluacioni prikaz Swiss Paraplegic Research, 2008. Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (1) n n N. N. muškarac, visokoobrazovan, star 72 godine, iz Beograda, oženjen, dvoje dece, živi sa suprugom i ćerkom, desnoruk Slabost leve strane tela, nemogućnost samostalnog hoda i aktivnosti samozbrinjavanja (ASZ) Prvi MU pre 17 dana CT mozga: ishemija frontalno desno Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (2) n n Hypertensio arterialis Svestan, orijentisan, sarađuje, razume naloge i izvršava u skladu sa mogućnostima, pamćenje očuvano Pacijent sedi sa dobrim balansom, stoji uz pomoć terapeuta, ne hoda Leva ruka teško paretična, ograničeni aktivni pokreti srednjeg stepena u ramenu i laktu i min. fleksija u šaci i prstima. Leva noga lakše paretična sa aktivnim pokretima u kuku i kolenu i ograničenom dorzifleksijom stopala srednjeg stepena Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (3) Osnovni uži ICF set Funkcije n b 110 (funkcija svesti) n b 114 (funkcija orijentacije) n b 730 (funkcija snage mišića) n b 167 (funkcija govora) n b 140 (funkcija pažnje) n b 144 (funkcija pamćenja) n n n Svestan Orijentisan Slabost leve strane tela Govor- očuvan Pažnja- očuvana Pamćenje- očuvano Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (4) Osnovni uži ICF set Strukture n s 110 (strukture mozga) n s 730 (strukture gornjeg ekstremiteta) n n Infarkt mozga Slabost leve ruke Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (5) Osnovni uži ICF set Aktivnosti i participacija n d 450 (hod) n d 330 (govor) n d 530 (toaleta) n d 550 (hranjenje) n d 510 (kupanje) n d 540 (oblačenje) n d 310 (komunikacija, razumevanje govora) n n n n Ne hoda Očuvan govor Toaleta- asistirano Hranjenje- asistirano Kupanje- asistirano Oblačenje- asistirano Komunikacija- očuvana Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (6) Osnovni uži ICF set Faktori sredine n e 310 (porodica) n e 355 (medicinsko osoblje) n e 580 (zdravstvena služba i sistem) n n n Živi sa suprugom i ćerkom Rehabilitacioni tim (lekar, med. sestra, radni terapeut, fizioterapeut) Dostupna zdravstvena služba Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (7) Osnovni uži ICF set Lični faktori (nisu klasifikovani) n Muški pol n Starost 72 godine n Visoko obrazovanje n Karakter bolesnika Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (8) Treći i četvrti nivo (kodiranje) Funkcije n b 7 Neuromuskuloskeletne funkcije i funkcije koje se odnose na pokret (prvi nivo) n b 730 Funkcija snage mišića (drugi nivo) n b 7302 Snaga mišića jedne strane tela (treći nivo) Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (9) Treći i četvrti nivo (kodiranje) Strukture n s 1 Strukture nervnog sistema (prvi nivo) n s 110 Strukture mozga (drugi nivo) n s 1100 Strukture kortikalnih režnjeva (treći nivo) n s 11000 Frontalni režanj (četvrti nivo) Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (10) Skala procene (kvalifikatori) Funkcije, strukture, aktivnosti: 0: BEZ problema (odsutan, zanemarljiv) 1: BLAG problem (slab) 2: UMEREN problem (srednji) 3: TEŽAK problem (veliki, ekstreman) 4: KOMPLETAN problem (totalni) 8: neobeležen 9: neprimenjiv. Funkcije n b 7302. 3 Teško oštećenje snage mišića jedne strane tela Strukture n s 11000. 3 _ _ Teško oštećenje frontalnog režnja mozga (sugerisana upotreba još dva kvalifikatora) Aktivnosti n d 4500. 4_ _ _ Ne hoda (sugerisana upotreba još tri kvalifikatora) Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (11) Skala procene (kvalifikatori) Sredina: barijere(-), facilitatori(+) 0: NIJE barijera/facilitator -1/+1: BLAGA barijera/facilitator -2/+2: UMERENA barijera/facilitator -3/+3: TEŠKA/IZRAZITA barijera/facilitator -4/+4: KOMPLETNA barijera/facilitator Faktori sredine n e 310. +2 Najbliža porodica facilitator Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (12) ICF Lista procene Pacijent n Slabost leve strane tela n Nemogućnost samostalnog ustajanja i sedanja Zdravstveni radnik n b 7302. 3 Teško oštećenje snage mišića jedne strane tela n d 4103. 4 Ne ustaje i ne seda na stolicu n Nemogućnost hoda n d 4500. 4 Ne hoda Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (13) ICF Profil kategorija i evaluacija Core set + Kvalifi- Cilj 1 kator kval. b 110 (funkcija svesti) Cilj 2 kval. Ostvareno b 114 (funkcija orijentacije) 0 0 - - - b 730 (funkcija snage mišića) 3 2 1 C 1 d 540 (oblačenje) d 450 (hod) 4 4 3 2 0 1 C 2 C 1, C 2 d 510 (kupanje) 4 3 1 C 1, C 2 Cilj 1: Pokretljivost; Cilj 2: ASZ; Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Prikaz slučaja (14) ICF Tabela intervencija Cilj intervencije/ problem intervencija b 7101 pokretljivost zglobova Pasivni/aktivni pokret - + + - 3 1 1 b 4200 povišen TA Lekovi + - - - 2 0 0 b 810 delovi kože u riziku Dnevna inspekcija kože - - - + 0 0 0 d 410 promena položaja tela Trening ustajanja i sedanja - + - - 4 1 0 d 540 oblačenje Pomoć/instrukcije - - + + 4 2 0 - + - - -4 -2 -2 e 1201 pomoćna Korišćenje štapa sredstva za kretanje lekar FT RT MS I II Cilj kv. kv. Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

ICF klasifikacija: prednosti i nedostaci Prednosti n Sveobuhvatan n Komunikacija n Kategorizacija n Identifikacija ciljeva rehabil. n Određivanje uloga članova tima n Parametri evaluacije n Baza podataka Nedostaci n Celokupan uži set za MU je glomazan n Pojavljivanje pojedinih parametara u različitim komponentama n Komorbiditet? Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"

Zahvaljujem na ustupljenom materijalu: Mr dr A. Stefanović, Prof. dr D. Stokić, Ass. dr T. Blagojević Klinika za rehabilitaciju "Dr M. Zotović"