IBS III Voedingspatroon Energiebalans Je bepaalt de energiebalans

IBS III Voedingspatroon Energiebalans Je bepaalt de energiebalans van een individu. Je past de eetmeter van het voedingscentrum toe. Je kunt vervangende producten uit hetzelfde vak van de schijf van 5 benoemen. …….

Inhoud • Energiebehoefte leren berekenen • Taak energiebalans 2

Herhaling: Wat is de energiebehoefte? • Eten en drinken = energie • Hoeveelheid energie • Kilojoule (k. J) • Kilocalorie (kcal) • 1 kcal = 4, 2 k. J • Wij gebruiken calorieën 3

Wat is de energiebehoefte? • Energie balans • Balans tussen de intake en verbruik • Intake Verbruik 4

Energiebehoefte • Energiebehoefte bestaat uit: • • Basaalmetabolisme (BMR) rustmetabolisme (RMR) Energie voor voedselverwerking (SDW) Lichamelijke activiteit (PAL) Omstandigheden die meer energie vereisen 5

Energiebehoefte • Basaalmetabolisme • Is het verbruik wanneer je: • Je lichaam is in volmaakte rust • 12 uur niet is gegeten en geen lichamelijke activiteit • Neutrale temperatuur • BMR (Basaal metabolisme ratio) of Ruststofwisseling • Aantal kcal wat nodig is voor vitale processen • Bijv. ademhalen en op temperatuur blijven • BMR is altijd exclusief SDW en PAL 6

Factoren die de BMR beïnvloeden • • • Leeftijd, lengte, groei, geslacht Koorts Stres Omgevingstemperatuur Vasten/uithongering Ondervoeding Hormonen Roken Cafeïne Slaap 7

Hoe bereken je dit? • BMR = 1 kcal/kg/uur • Dus iemand die 80 kg weegt • 1 x 80 x 24 = 1920 kcal 8

Specifieke Dynamische Werking (SDW) • Andere naam = Thermogenese • Energie nodig voor: • Afbraak voedingsstoffen zoals eiwitten, koolhydraten en vetten • Hoeveel is hiervoor nodig? • 10 % van de totale energiebehoefte 9

PAL • Physical activity level • Wat je verbruikt tijdens activiteit • Vast gestelde waardes of zelf berekenen 10

PAL • Algemeen met behulp van tabel • Individueel met activiteitendagboek • Reken voorbeeld algemeen • 1700 kcal (BMR) x 5, 0 pal (zeer actief) = 8500 kcal • PAL 5, 0 zeer actief Wielrenner Tour de France 11

Pal waarden tabel Algemeen 12

Pal individueel 13

Behoefte BMR+SDW+PAL • BMR = 1 kcal per kilogram per uur • Dus 1 x 80 x 24 = 1920 kcal • SDW = 10 % • 1920 / 100 x 10 = 192 • BMR + SDW = 1920 + 192 = 2112 • Lichamelijke activiteit in PAL (physical activity level) • 1, 5 voor deze persoon • Totale behoefte is : BMR +SDW X PAL • (1920 + 192 = 2112) 2112 x 1, 5 =3168 kcal per dag • Andere formules vaak toegepast in ziekenhuis • Harris & Benedict en Schofield 14

Energieprocenten, EN% • Wat zijn energieprocenten? • Waarom worden ze gebruikt? • Koolhydraten • Eiwit • Vet totaal • Verzadigd vet 40 EN% <25 EN% 20 -35 EN% <10% 15

Hoe bereken je energieprocenten? • Intake per dag is: • 1670 kcal • 90 eiwit • 207 koolhydraten • 38 vet totaal • 13 verzadigd vet • 33, 3 gram vezels • Energie% geven de hoeveelheid van eiwit, koolhydraten of vet ten opzichte van het totale aantal calorieën in procenten aan 16

Hoe bereken je energieprocenten? • Hoeveel calorieën zitten er in 1 gram • • Eiwit Koolhydraten Vet Alcohol 1 gram 4 kcal 1 gram 9 kcal 1 gram 7 kcal • Rekenvoorbeeld eiwit • 90 x 4 = 360 • (360 / 1670) x 100 = 21, 5 ~ 22 EN% 17

Hoe bereken je energieprocenten? Over je dagmenu? Energie Vet (g) Verz. Koolhydr Eiwit (g) (kcal) vet (g) Ontbijt 1 snee Volkorenbrood met diverse zaden 96 2, 6 0, 4 12, 4 4, 4 1 voor 1 snee Halvarine, ongezouten 22 2, 4 0, 6 0, 0 1 voor 1 snee Kipfilet, vleeswaar 19 0, 6 0, 2 0, 6 2, 6 136 5, 6 1, 2 13, 0 6, 9 288 7, 8 1, 3 37, 3 13, 1 65 7, 2 1, 7 0, 0 Subtotaal Lunch 3 snee Volkorenbrood met diverse zaden 3 voor 1 snee Halvarine, ongezouten 3 voor 1 snee Kipfilet, vleeswaar Subtotaal 56 1, 9 0, 6 1, 7 7, 7 408 16, 9 3, 6 39, 0 20, 8 Avondeten 1 soepkom Pompoensoep 1 stukje Heilbot, gebakken 80 gram Zoete aardappelen, gekookt 1 schaaltje Chocolademousse 2 eetlepel Kokosmelk Subtotaal 88 5, 8 2, 3 6, 5 2, 0 150 7, 4 1, 7 0, 0 20, 7 75 0, 2 0, 1 16, 4 0, 9 182 7, 3 3, 9 23, 4 5, 1 37 3, 7 2, 8 0, 6 0, 4 532 24, 4 10, 7 46, 9 29, 1 Tussendoor 1 stuks Appel met schil 81 0, 3 0, 0 17, 6 0, 4 1 schaaltje Kwark, halfvol 155 6, 9 4, 5 4, 8 17, 3 15 gram yoghurt mix 77 5, 1 1, 9 4, 1 2, 1 43 gram sultana knappers kaneel (13. 7 gr st) 197 6, 1 0, 6 32, 3 2, 8 1 groot wijnglas Witte wijn, droog 101 0, 0 0, 9 0, 2 610 18, 4 7, 0 59, 7 22, 7 1686 65, 3 22, 6 158, 5 79, 5 Subtotaal Totaal van de dag 18

Taak. Voedingspatroon Reflectie op totaal aantal kcal per dag en energieprocenten koolhydraten, eiwitten en vetten. • Zoek uit wat jij volgens het Voedingscentrum per dag binnen zou moeten krijgen aan kcal, grammen eiwit, grammen vet en grammen koolhydraten. • Je zet je 5 bijgehouden dagen in de Eetmeter van het Voedingscentrum • Download de Exceloverzichten van de dagen • (Wanneer je klaar bent met het invullen van 1 dag, klik je in de blauwe balk op ‘overzicht’, daarna kun je links in het rijtje op Excel klikken). • Bewerk deze Excelbestanden • Zet onder de grammen eiwit, vet en koolhydraten de energieprocenten • Reflecteer of je voldoet aan de richtlijnen van het Voedingscentrum over je energie inname en energieprocenten eiwit, vet en koolhydraten. • Bereken jouw energiebehoeften (niet volgens het Voedingscentrum) • Leg uit wat het verschil is met de richtlijnen van het Voedingscentrum • Geef jezelf 3 tips ter verbetering van je voedingsinname 19