Hypokalemia Jhanna Gunnlaugsdttir Skilgreining SK 3 5 mmll













- Slides: 13
Hypokalemia Jóhanna Gunnlaugsdóttir
Skilgreining • S-K+ < 3, 5 mmól/l • Kalíumþéttni er haldið á þröngu bili í utanfrumuvökva (3, 6 -5, 0 mmól/l) – 98% af K+ líkamans er innan frumu
Orsakir • Ónóg inntaka K+ • Tap K+ um meltingarveg – Niðurgangur, hægðalosandi lyf og uppköst • Tilfærsla á K+ yfir frumuhimnu – Alkalosis eða insúlín • Tap K+ um nýru – Algengast í langvinnri hypokalemiu – Þvagræsilyf, renal tubular acidosis, sýklalyf og ofgnótt saltstera. Einnig Mg 2+ skortur – magnesíum er cofactor fyrir endurupptöku kalíum í nýrum
Einkenni og teikn • Breytileg einkenni – Koma yfirleitt ekki fram fyrr en S-K+ nálgast 2, 5 mmól/l • • • Slappleiki Kraftminnkun í vöðvum Minnkuð sinaviðbrögð Paralytiskur ileus Polyuria og polydipsia
Einkenni og teikn • Svæsin hypokalemia (K+ <2 mmól/l) • Lömun • Öndunarbilun • Hjartsláttartruflanir, sérstaklega hjá einstaklingum á digoxin meðferð eða sem eru með undirliggjandi hjartasjúkdóm
Greining og rannsóknir • Saga og skoðun – Meta blóðþrýsting og vökvaástand • Elektrólýtar í sermi og S-Mg+ • Meta sýru- og basajafnvægi • EKG – Í byrjun flatar eða viðsnúnar T-bylgjur, U-bylgjur og ST-lækkanir – Svæsinn kalíumskortur: Lenging PR-bils, gleikkun QRS-samstæðna og hætta á hjartsláttartruflunum frá sleglum
Rannsóknir • Svörun nýrna metin með mælingu elektrólýta í þvagi – Kalíumútskilnaður í þvagi < 10 mmól/dag ef kalíumtap er frá meltingarvegi en > 20 mmól/dag ef tap er um nýru – Kalíumtap um meltingarveg: Þ-K+ yfirleitt <20 mmól/l – Kalíumtap um nýru: Þ-K+ > 20 mmól/l
TTCG • Mat á þéttnihalla K+ yfir pípluþekjuna (transtubular K+ concentration gradient, TTCG): – Gagnlegt til að meta drifkraftinn fyrir kalíumseytingu • TTCG = (Þ-K+ /S-K+)/(Þ-osmolaþéttni/S-osmólaþéttni) – Ef TTCG > 4 bendir það til kalíumtaps um nýru vegna aukinnar kalíumseytingar í fjærpíplu
Meðferð • Greina og meðhöndla undirliggjandi orsök – Hætta lyfjum sem geta valdið hypokalemiu • Erfitt að meta skort vegna tilfærslu K+ inn í frumur – Lækkun S-K+ um 1 mmól/l svarar til skorts sem nemur 200 -400 mmól – S-K+ <2 mmól/l endurspeglar svæsinn skort, líklega meiri en 1000 mmól
Kalíumklóríð • Í uppbótarmeðferð er yfirleitt gefið kalíumklóríð (KCl) – Mæla S-K+ títt til að meta árangur meðferðar • KCl gefið um munn – besta lausnin – Mixtúra eða töflur, 10 -60 mmól x 2 -4, eftir því hve skortur á K+ er mikill. Betra frásog á mixtúrunni
Kalíumklóríð • KCl–lausn gefin í æð – Einungis ef um alvarleg klínísk einkenni er að ræða ef ekki er hægt að gefa KCl um munn – Útlæg bláæð: Styrkleiki lausnar ekki umfram 60 mmól/l, hámarkshraði innrennslis 10 mmól/klst – Miðlæg bláæð: Styrkleiki lausnar 10 mmól í 100 ml, innrennslishraði allt að 40 -60 mmól/klst – Nota monitor og mæla K+ reglulega
Heimildir • Runólfur Pálsson og Ari J. Jóhannesson. 2006. Handbók í lyflæknisfræði. 3. útgáfa. Háskólaútgáfan, Reykjavík. • Agabegi, Steven S. and Elizabeth D. 2008. Step. Up to Medicine. 2. útgáfa. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia. • Hypokalemia in Emergency Medicine, 2011. http: //emedicine. medscape. com/article/7674 48 -overview#a 0101 • Uptodate. com
Takk fyrir