Hukuk Fakltesi TEBLGAT HUKUKU r Gke KELAHMET 1

Hukuk Fakültesi TEBLİGAT HUKUKU Öğr. Gökçe KELAHMET 1

TEBLİGAT YAPILABİLECEK KİŞİLER Ø GERÇEK KİŞİLERE TEBLİGAT [Teb. K. M. 10(1)] • Vekile Tebligat • Otel, Hastane, Fabrika, Okul vb. Yerlerde Tebligat [Teb. K. m. 18/yön m. 27] • Askeri Şahıslara Tebligat [Teb. K. m 14 & 15] • Tutuklu ve Hükümlülere Tebligat [Teb. K. m. 19] Ø İSTİSNA: MUHATAP DIŞINDA BAŞKA ŞAHISLARA TEBLİGAT • Aynı Konutta Oturan Kişilere veya Hizmetçiye Tebligat [Teb K. m. 16] 2

TEBLİGAT YAPILABİLECEK KİŞİLER Ø İstisna: MUHATAP DIŞINDA BAŞKA ŞAHISLARA TEBLİGAT • Belirli bir yerde veya evde meslek ve sanat icrası halinde tebligat [Teb K. m. 17] • Vekile Tebligat [Teb. K. m. 11/Yön. M. 18&59&60&61] • Kanuni Mümessillere Tebligat [Teb. K. m. 11/3] • Yaş, Ehliyet ve Hukuki Hasım Olma Şartı [Teb. K. m. 22&39 / Yön m. 34] Ø Hükmi Şahıslara ve Ticarethanelere Tebligat [Teb. K. m. 12/Yön m. 20] 3

GERÇEK KİŞİLERE TEBLİGAT • Tebligat muhatabın BİZZAT KENDİSİNE yapılır. • Ancak bu bir mecburiyet değil KURALDIR. • Muhatabın medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması gerekir. • Tebligat, muhatabın bilinen en son adresinde yapılır. [Teb. K. M. 10] Muhataba yolda veya kahvehanede tebligat yapılabilmesi, muhatabın bunu kabul etmesine bağlıdır. 4

VEKİLE TEBLİGAT • Vekil aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat, vekile yapılır. • Aksi halde yapılan tebligat usul ve yasaya aykırı olur. [Yargıtay 6. H. D. 7. 10. 1961 gün, 1961/5924 -5404 sayılı kararı] • Vekile yapılan tebligat asile yapılmış gibi hüküm ifade eder. [Teb. K. M. 11/ Yön m. 18&59&60&61] 5

Vekil: «avukat, dava vekili, dava takipçisi» Ø Muhatabın BİRDEN fazla vekili var ise • Bir tanesine tebligat yapılması yeterlidir, • TÜMÜNE tebligat yapılması MECBURİ DEĞİLDİR. Ø TEBLİĞ ADRESİ : Vekilin işyeri Vekilin adresinin olmadığından bahisle yapılan tebligat usule uygun mudur? Baroya Birden çok vekile tebligat yapılmış ise TEBLİĞ TARİHİ 6

OTEL, HASTANE, FABRİKA VE OKUL GİBİ YERLERDE TEBLİGAT [Teb. K. m. 18] • "içerisine serbestçe girilemeyen veya arananın kolayca bulunması mümkün olmayan" yerler Ör: Öğrenci yurdu, okul, fabrika vb. • Muhatabın makul bir süreliğine/süredir olması 7

Otel, Hastane, Fabrika Ve Okul Gibi Yerlerde Tebligat Muhatabın hazır bulundurulması talebi Bulunulan kısmı idare eden kişi o kısmın amiri Muhatap derhal hazır edilemez / Edilse dahi tebellüğden kaçınır ise mazbataya bu durum yazılarak tebligat o yeri idare edene muhatabın bulunduğu kısmın amirine 8

OTEL, HASTANE, FABRİKA VE OKUL GİBİ YERLERDE TEBLİGAT [Teb. K. m. 18] İdare eden amir veya muhatabın bulunduğu yerin amiri tebliğ evrakını almazsa Teb K. m. 21 «Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina» uyarınca tebligat» 9

İdare eden amir/ muhatabın bulunduğu yerin amiri tebliğ evrakını KANUNEN ALMAK ZORUNDADIR [Teb. K. M. 18] İdari Amir/Kısım Amirinin TEBELLÜĞDEN İMTİNASI halinde Teb K. m. 21 uyarınca tebligat YAPILAMAZ C. BaşSavcılığı Suç Duyurusu «tebligatı kabulden kaçınma suçu» [Teb K. m. 54/2] 10

OTEL, HASTANE, FABRİKA VE OKUL GİBİ YERLERDE TEBLİGAT [Teb. K. m. 18] Uzun bir süreliğine ayrılan muhatabın tebligatı o yeri idare eden veya kısım amirine tebliğ Ör: okulların tatil olduğu dönem muhatap adına o yeri idare edene veya Teb. K. m. 21. uyarınca muhtara bırakılan tebligat USULSÜZ 11

ASKERİ ŞAHISLARA TEBLİGAT ØEr ve erbaşlara tebligatta: • tebliğ kıta komutanı ve kurum amiri gibi en yakın üste yapılır. • Nöbetçi amiri veya subayı, tebliğ memurunun en yakın üste tebliğ yapmasını temin eder. [Teb. Yön m. 22] Ø Seferde askeri şahıslara tebligat • bağlı bulundukları Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları aracılığıyla yapılır. • Tebligatı, kıta komutanı, kurum amiri gibi en yakın üst yapar» [Teb. Yön m. 24] 12

DİĞER ASKERİ ŞAHISLARA TEBLİGAT [Yön m. 23] 22. nci maddenin kapsamı dışında kalan askeri şahıslara, birlik veya kurumda tebligatın teminini Nöbetçi amiri Subayı Muhatap derhal bulunamaz/ bulunsa dahi tebellüğden kaçınır/herhangi bir sebeple tebliğin temini mümkün olmaz ise tebligat Nöbetçi amirine Subayına Erbaş ve erler dışındaki askeri kişilere tebligatın ev adreslerinde yapılmasında, sivil kişilerin tabi oldukları hükümler uygulanır. 13

Tutuklulara tebligat Teb. K. m. 19/Yön m. 28 Tebligatın bizzat tutukluya yapılması kuraldır. Tutuklunun ev ve işyerlerinde çalışanlara tebligat yapılamaz. Müdür veya memur tebliğin yapılmasına ARACIDIR. Muhatap yerine TEBLİGATI ALAMAZLAR Muhatap hemen buldurulamazsa tebliğ evrakı kurumun müdür ya da memuruna bırakılır. Bilahare bizzat muhataba yapılarak, bir tutanakla tebliği çıkaran yargı merciine durum bildirilir. Hükümlülere Tebligat Teb. K. m. 19/Yön m. 28 1 yıldan az hürriyeti bağlayıcı cezası bulunan: Tebligatın bizzat kendilerine yapılması kuraldır. Tutuklulara uygulanır. ilişkin hükümler Hürriyeti bağlayıcı cezanın 1 yıl ve daha fazla olması durumunda: Teb. K. m. 11 KANUNİ TEMSİLCİ (VASİ)YE tebligat Kanuni temsilci tayin edilmemişse tebligat yapılmayarak, durum tebliğ mazbatasına yazılır. 14

GERÇEK KİŞİLERE TEBLİGAT Ø Yasada tebligatın mutlaka asile yapılması gerektiği konusunda hüküm varsa • İİK M. 68/a(2)(5)’de yazılı işlemlerin muhatabı bizzat borçlu olduğu için, bu hükümleri ve ihtarı kapsayan davetiyenin, • HMK'nun 172. maddesindeki İsticvap Davetiyesinin, • HMK'nun 228. maddesindeki yemin davetiyesinin bizzat ASİLE tebliğ edilmesi gerekir. Ø Ayrıca, • Tebliğ Evrakına yetkili mercii tarafından “bizzat muhataba tebliğ edilecektir. ” Şerhi düşülmüş ise • mahkemenin verdiği kararın tarih ve numarası gösterilmiş ise MUHATABIN BİZZAT KENDİSİNE tebliğ edilme mecburiyeti bulunmaktadır.

Tebligatın Muhatap Dışında Başka Şahıslara Yapılması Tebligat yapılacak şahsın adresinde bulunmaması vb. gibi hallerin varlığı halinde tebligat muhatap yerine tebligatı KABULE YETKİLİ ŞAHISLARA yapılır. Ø Yargıtay’ın hüküm kurduğu üzere, bunun için; • Tebligat yapılacak şahsın o adresten geçici olarak ayrılmış olması, • O anda orada bulunmaması ve • Bu hususun tebliğ memuru tarafından tespit edilmesi gerekir. [Y. 2. HD 1996/6213 E. , 1996/7023 K. ]

Muhatap Yerine Tebligat Yapılabilecek Kişiler Ø Aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebligat [Teb. K. m. 16] Ø Belli bir yerde veya evde meslek ve sanat icrası [Teb K. m. 17/ Yön m. 26] • işyerinin ev dışında bir yer olması halinde • işyerinin ev olması halinde Ø Vekile Tebligat [Teb. K. m. 11] Ø Kanuni Mümessillere Tebligat [Teb K. m. 11/3] Yaşı, Ehliyet Ve Hukuki Hasım Olmama Şartı

AYNI KONUTTA OTURAN KİŞİLERE veya HİZMETÇİYE TEBLİGAT • «aynı konutta sürekli birlikte oturma» • kişiler (akrabalık derecesi belirtilmemiştir) ve hizmetçi [Teb. K. m. 16] misafirlik için gelmiş akrabaya, aynı konutta sürekli oturmayan kişilere boşanmış ve ayrı konutta yaşayan eşe site yöneticisine ve apartman yöneticisine USULSÜZ TEBLİGAT

AYNI KONUTTA OTURAN KİŞİLERE veya HİZMETÇİYE TEBLİGAT • Tebligatın muhataba yapılamayış nedeni ve • aynı çatı altında oturanlardan kime yapıldığının Tebliğ mazbatasına YAZILMASI GEREKİR. • başka adreste oturan çocuğa, • aynı çatı altında olduğundan bahisle komşuya, ya da • Kapıcıya Tebligat GEÇERLİ DEĞİLDİR.

Belli bir yerde veya evde meslek ve sanat icrası [Tebk. m. 17/Yön m. 26] İşyerinin Ev Dışında Bir Yer Olması Halinde Tebligat İşyernin Ev Olması Halinde Tebligat Belli bir yerde iş ve mesleğini sürekli olarak yapmakta olan muhataba yapılması kuraldır muhatap aranmasına rağmen bulunamazsa, çalışanların sürekli (daimi) olarak çalışıyor olması şartı ile 1. memur, 2. işçi ya da 3. müstahdem (hizmetli) Muhatap iş ve mesleğini evinde sürdürüyorsa, Öncelikle muhataba Eğer muhatap yoksa SIRASIYLA; 1. yanında sürekli çalışan memur veya müstahdeme, 2. muhatapla birlikte aynı konutta sürekli oturan kişiye veya hizmetçilerinden birine Tebligatın muhatap dışındaki kimselere yapılması hallerinde olduğu gibi burada da keyfiyet tebliğ mazbatasına, muhataba yapılamama nedeni ve tebliğin kime, nerede, hangi tarihte yapıldığı tebliğ memuru 20 tarafından yazılacaktır.

VEKİLE TEBLİGAT • Vekil aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat, vekile yapılır. • Aksi halde yapılan tebligat usul ve yasaya aykırı olur. [Yargıtay 6. H. D. 7. 10. 1961 gün, 1961/5924 -5404 sayılı kararı] • Vekile yapılan tebligat asile yapılmış gibi hüküm ifade eder. [Teb. K. M. 11/ Yön m. 18&59&60&61] 21

KANUNİ MÜMESSİLE TEBLİGAT [Teb. K. m 11/3] Muhatap, on sekiz yaşından küçük veya vesayet altında ise Tebligat TMK uyarınca veli ya da vasiye yapılır. Veli, vasi ve kayyum birden fazla ise, birine teslim yeterlidir Bir sene veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm kanuni mümessillere Kanuni mümessil olmayıp da bulunması gerekenlere usulünce kanuni mümessil tayininden sonra tebliğ yoluna gidilir. [Teb. K. m. 19] ANCAK Tebliğin konusu olan işe AYRI bir vasi veya kayyum bakmakta ise, TEBLİĞ ZARFI BU TEMSİLCİYE TESLİM OLUNUR 22

KANUNİ MÜMESSİLLERE • yaş küçüklüğü, • akıl hastalığı, akıl zayıflığı, VASİYE • bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûmiyet, • yaşlılık gibi nedenlerle kişi vesayet altına alınmışsa Belli bir meslek ve sanatı yapmalarına yetki verilen sınırlı ehliyetli kişiler, SADECE bu konu ile ilgili veya kişiye sıkıya bağlı haklara ilişkin davalar bakımından yapılacak tebligatı alabilirler. 23

HÜKMİ ŞAHISLARA ve TİCARETHANELERE TEBLİGAT Øİlgili kanun maddeleri beraber değerlendirildiğinde Tüzel Kişilere yapılacak Tebligatta, Tebligat sırası ile; • yetkili temsilciye yetkili temsilci yoksa; • Görev yönünden temsilciden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi bu işlerle görevlendirilmiş daimi çalışan kimseye, bu da yoksa; • tüzel kişinin o yerde daimi olarak çalışan başka bir memur ya da görevlisine yapılacaktır. [Teb K. m. 12 -13 / Teb. Tüzüğü m. 17&18] DİKKAT • Temsilcisinden başkasına Tebligat yapılması halinde, neden temsilciye yapılamadığı ve tebligatı alan kimsenin o yerdeki görevi tebliğ mazbatasına yazılmalıdır. • Tasfiye veya iflas halindeki tüzel kişilere ait tebligat tasfiye memuruna veya iflas masasına yapılmalıdır. 24

HÜKMİ ŞAHISLARA ve TİCARETHANELERE TEBLİGAT Ø Yetkili temsilci var iken, araç şoförüne, güvenlik görevlisine vb. Şahıslara yapılan tebligat geçerli değildir. Ø Aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerine tebligat GERÇEK KİŞİLER adına yapılacak tebligatlarda söz konusu olabileceğinden [Teb. K. m. 16] tüzelkişiler ve ticari işletmeler için uygulanmaz. [Teb. K. Tebellüğden imtina ya da tebliğ imkânsızlığı durumunda Teb. K. m. 21 uyarınca tebligat yapılacaktır 25

MUHATAP YERİNE KENDİSİNE TEBLİGAT YAPILACAK ŞAHSIN YAŞI, EHLİYETİ VE HUKUKİ HASIM OLMAMASI ŞARTI Tebliğ evrakında gösterilen adreste muhatap yerine tebligat yapılacak kimsenin dış görünüşe göre yaşından aşağı olmamalı ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmamalıdır. [Teb. K. m. 22] Ehliyetsizlik halleri [Teb. Yön. m. 34/2] akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya diğer bir hastalık ya da engel sebebiyle kendisi ile anlaşma imkânı olmama 26

MUHATAP YERİNE KENDİSİNE TEBLİGAT YAPILACAK ŞAHSIN YAŞI ve EHLİYETİ Adreste bulunan kişi görünüşe göre on sekiz yaşından aşağı veya açık bir şekilde yukarıda yazılı hallerden biriyle ehliyetsiz olduğu anlaşılır ve o adreste muhatap yerine tebligat yapılabilecek başka kimse de bulunmazsa 27

MUHATAP YERİNE KENDİSİNE TEBLİGAT YAPILACAK ŞAHSIN YAŞI ve EHLİYETİ Adreste bulunan kişi görünüşe göre on sekiz yaşından aşağı veya açık bir şekilde yukarıda yazılı hallerden biriyle ehliyetsiz olduğu anlaşılır ve o adreste muhatap yerine tebligat yapılabilecek başka kimse de bulunmazsa Tebliğ imkansızlığı sebebi ile Yön m. 34/3 gereğince, Yön. m. 30 ve 31. ’e göre “ilanen tebligat» göre tebligat yapılır 28

HUKUKİ HASIM OLMAMA ŞARTI Hukuki hasım olmama: «tebliğ evrakı KONUSU ile İLGİLİ olarak husumet olmaması» [Teb. K. m. 39] Muhatap adına tebliğ yapılabilecek kişilerle, muhatap arasında EVRAKIN KONUSU İLE İLGİLİ OLARAK husumet olmasına rağmen yapılan tebligat USULÜNE UYGUN DEĞİLDİR. 29

TEBLİGATIN YAPILAMAMASI I. Tebellüğ Edecek Şahsın Hasım Olması II. Tebliğ imkânsızlığı ve Tebellüğden İmtina A. Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina Ø Tebliğ İmkansızlığı • Adreste Bulunmama • Tebellüğ Ehliyetine Sahip olmama Ø Tebligatı Kabülden İmtina B. Tebliğ İmkansızlığı veya Tebligatı Kabulden (Tebellüğden) İmtina Halinde Yapılacak İşlemler C. Adres Kayıt Sisteminden Alınması Halinde (MERNİS) Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina 30

Tebellüğ Edecek Şahsın Hasım Olması Hukuki hasım olmama: «tebliğ evrakı KONUSU ile İLGİLİ olarak husumet olmaması» [Teb. K. m. 39] Muhatap adına tebliğ yapılabilecek kişilerle, muhatap arasında EVRAKIN KONUSU İLE İLGİLİ OLARAK husumet olmasına rağmen yapılan tebligat USULÜNE UYGUN DEĞİLDİR. 31

Tebellüğ Edecek Şahsın Hasım Olması [. . ]kendilerine tebliğ yapılması caiz olan kimselerin o davada hasım olarak alakaları varsa muhatap namına kendilerine tebliğ yapılamaz. Tebliğe engeldir. [. . ] [Teb. K. m. 39] 32

Tebellüğ Edecek Şahsın Hasım Olması [Teb. K. m. 39] Bir davada; Davacı /Davalı İcra takibinde: Alacaklı/Borçlu Davaya taraf olmamakla beraber: Tebligat Açısından Hasım HASIMLIK DURUMDA YAPILAN TEBLİGAT USULSÜZDÜR Boşanma davasında KAYINPEDER Hasımlık: Tebliğ evrakı üzerindeki (Ad/soyad) bilgilerden anlaşılabilir. Böyle bir açıklık yok ise: TEBLİĞ MEMURU, tebligatın USULSÜZ OLMAMASI için son derece dikkatli olmalı 33

Tebliğ imkânsızlığı ve Tebellüğden İmtina Tebliğ İmkansızlığı • Adreste Bulunmama • Tebellüğ Ehliyetine Sahip olmama Tebligatı Kabulden İmtina Tebliğ İmkansızlığı veya Tebligatı Kabulden (Tebellüğden) İmtina Halinde Yapılacak İşlemler 34

Tebliğ imkânsızlığı ve Tebellüğden İmtina Tebliğ İmkânsızlığı ve tebellüğden imtina halinde TEBLİGAT YAPILAMAZ. Tebliğ İmkansızlığı • Adreste Bulunmama • Tebellüğ Ehliyetine Sahip olmama 35

Tebliğ İmkânsızlığı Adreste Bulunmama Kendisine tebligat yapılacak kimse Teb K m. 13 -14 -16 -17 -18 kapsamında muhatap adına tebligatı kabule yetkili kişiler adreste yaşıyor olmalarına rağmen hiçbiri tebliğ anında gösterilen adreste bulunmuyor ise TEBLİĞ İMKANSIZLIĞI 36

Tebliğ İmkansızlığı Adreste Bulunmama Bu halde Teb. K. m 21 uyarınca : « [. . ] tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. » 37

Muhatabın geçici olarak adresten ayrılmış olması halinde TEBLİĞ İMKANSIZLIĞI söz konusu OLMAYACAKTIR 38

Geçici olarak adresten ayrılmış olma, ADRESTE BULUNMAMA DEĞİLDİR. Geçici olarak adresten Ayrılmış olma Belirli bir süre veya birkaç gün adreste bulunmama Dağıtım saatinden sonra dönmeyecek olma Teb. K. m. 20 «Muhatabın Muvakkaten Başka Yere Gitmesi» hükümleri uygulanacaktır. 39

Geçici olarak Adresten Ayırılmış olma m. 20 hükmünün uygulanabilmesi Ø Tebliğ evrakında belirtilen adreste bir kişi yaşıyor olmalı Ø Muhatabın geçici olarak bir yere gitmiş olması gerekir ÖR: tedavi olmak amacı ile bir süreliğine şehir dışına çıkılmış ise Ø Teb. K. m. 13, 14, 16, 17&18’de yazılı şahıslar muhatabın MUVAKKATEN BAŞKA yere gittiğini belirtirler ise, 40

Geçici olarak Adresten Ayırılmış olma halinde tebligat Ø Durum tebliğ memuruna bildirilir. Ø Keyfiyet ve beyanda bulunanın adı, soyadı tebliğ mazbatasına yazılır Ø Beyan eden kişi tarafından imzalanır Ø Tebliğ Memuru Evrakı bu kişilere verir. ÖNEMLİ: Adreste kimse bulunmayıp, komşu beyanına göre adresin kapalı olduğu durumlarda 20. maddenin uygulanması da MÜMKÜN DEĞİLDİR. ( Y 12. HD 05. 12. 11 T. 2011/9908 E. VE 2011/262736 K. ) 41

Geçici olarak Adresten Ayırılmış olma m. 20 uyarınca Yapılacak Tebligat Ø Durum tebliğ memuruna bildirilir. Ø Keyfiyet ve beyanda bulunanın adı, soyadı tebliğ mazbatasına yazılmasına karşın Beyanda bulunan BEYANINI İMZADAN İMTİNA EDER İSE 42

Geçici olarak Adresten Ayırılmış olma Beyanda bulunan BEYANINI İMZADAN İMTİNA EDER İSE TEBLİĞ MEMURU BU BEYANI ŞERH VE İMZA EDER TEBLİĞ EVRAKINI KABULDEN İMTİNA halinde tebligat, Teb K m. 21’e göre yapılacaktır. 43

GEÇİÇİ OLARAK ADRESTEN AYRILMIŞ OLMA Tebliğ Tarihi Tebligatın sayılan kişilere yapılması halinde tebliğ evrakının bu kişilere verildiği tarih Tebliğ evrakının almaktan kaçınılması halinde, (Teb. K. 21. ) ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihten itibaren 15 gün sonra tebligat yapılmış sayılır

• Birkaç günlüğüne veya belli bir süre şehir dışına seyahate çıkan muhatabın tebligatı m. 20’ye göre • aynı günün akşamı eve dönecek olan fakat dağıtım saatinde adreste bulunmayan muhatabın tebligatı veya Adresin tadilat nedeni ile geçici olarak kapalı olduğu durumda da tebligat m. 21 ‘e göre “ Tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina” 45