hormony Zesp wszystkich gruczow wewntrzwydzielniczych w organizmie i

hormony

Zespół wszystkich gruczołów wewnątrzwydzielniczych w organizmie i wydzielane przez nie hormony stanowią układ dokrewny danego organizmu. Gruczoły i tkanki są w pewien sposób połączone ze sobą za pośrednictwem układu krwionośnego , którym transportowane są hormony. , układu limfatycznego i płynu tkankowego. Nadrzędnymi narządami endokrynnymi człowieka są : podwzgórze i przysadka mózgowa, które regulują i koordynują działanie wszystkich narządów i tkanek endokrynnych. Pozostałe narządy endokrynne to szyszynka, przytarczyce, tarczyca, grasica, trzustka ( komórki alfa i beta wysepek Langerhansa ), nadnercza ( komórki kory i rdzenia ), jądra ( komórki śródmiąższowe- Leidiga ), jajniki ( komórki warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa oraz ciałko żółte ) i łożysko powstające w czasie ciąży.

Hormony są związkami chemicznymi, produkowanymi przez nasz organizm w małych ilościach( 10 -12 -10 -7 mol/l) (związki endogenne) które pełnią funkcję biokatalizatorów różnych reakcji biochemicznych zachodzących w żywych organizmach. Hormony zapewniają sprawne działanie narządów i tkanek, zapewniając tym samym równowagę wewnętrzną organizmu, czyli homeostazę. Hormony syntetyzowane są w gruczołach lub w określonych komórkach niektórych tkanek. Gruczoły te określa się mianem dokrewnych lub wewnątrzwydzielniczych. Wyprodukowane hormony dostają się z komórek w sposób bezpośredni do krwi , płynów tkankowych i chłonki. NIE MAJĄ PRZEWODÓW WYPROWADZAJĄCYCH. Dział nauki dotyczący budowy i działania hormonów oraz funkcjonowania gruczołów je wydzielających to endokrynologia. Niektóre hormony są produkowane już w życiu płodowym (od 3 mc) inne uruchamiają się w okresie dojrzewania

Ze względu na sposób działania i miejsce produkcji hormony dzieli się na : gruczołowe, tkankowe, neurohormony i mediatory. Hormony gruczołowe syntetyzowane w gruczołach wewnątrzwydzielniczych , które nie maja przewodów wyprowadzających, transportowane są w organizmie za pośrednictwem krwi. wywierając wpływ na inne komórki, tkanki i narządy Hormony tkankowe syntetyzowane są w specyficznych komórkach tkanek ( nie gruczoły ) i uwalniane są do płynów tkankowych lub krwi. Najczęściej działają w miejscu w którym są wytwarzane. Np. : hormony przewodu pokarmowego: gastryna, sekretyna, cholecystokinina, somatostatyna, lub po dostaniu się do krążenia regulują działaja na inne narządy i tkanki Np. : renina Neurohormony syntetyzowane są w komórkach nerwowych (neurosekrecyjnych) OUN (podwzgórza) a dostarczane do miejsc docelowych drogą dokrewną. Przekazują „dyspozycje chemiczne” między układem nerwowym a układem dokrewnym. Np. : wazopresyna Mediatory są hormonami produkowanymi przez specyficzne komórki i działającymi na komórki znajdujące się w bliskim sąsiedztwie. Transport ich jest ograniczony do minimum i nie uczestniczy w nim z reguły układ dokrewny. Ta klasyfikacja hormonów ma charakter umowny, ponieważ istnieją pewne hormony, które należą do trzech z tych grup. Mediatory względu na wyłączenie układu krwionośnego z funkcji transportowych tak naprawdę można nie zaliczać do hormonów.

Wybrane hormony tkankowe)

Ze względu na zasięg działania wyróżnia się: gruczoły egzokrynne (gruczoły wydzielania zewnętrznego) gruczoły endokrynne (gruczoły wydzielania wewnętrznego, gruczoły dokrewne, hemokrynowe) gruczoły parakrynowe (gruczoły wydzielające sekret do istoty międzykomórkowej skąd przedostaje się on do komórek w obrębie tej samej tkanki) gruczoły autokrynowe (gruczoły wydzielające sekret do sąsiadujących komórek). Ze względu na sposób wydzielania wyróżnia się: Wydzielanie merokrynowe(cząsteczkowe) -polega na dyfuzji cząsteczek substancji ze szczytowej części komórki co nie doprowadza do jej uszkodzenia. Tak funkcjonuje większość gruczołów u wszystkich zwierząt. np: wątroba, ślinianki, trzustka, gruczoły potowe, i in Wydzielanie apokrynowe(szczytowe)- polega na oderwaniu szczytowej części komórki wraz z wydzieliną. Uszkodzone komórki regenerują się. Przykład: gruczoł mleczny ssaków. Wydzielanie holokrynowe- polega na zniszczeniu całej komórki, której zawartość zamienia się w wydzielinę. W miejscu zniszczonych komórek z głębszych warstw gruczołu powstają nowe. Przykład: gruczoł łojowy skóry ssaków.

1. Gruczoły czyste: tylko tkanka wydzielnicza o funkcji wewnątrzwydzielniczej np. : przysadka, tarczyca 2. Gruczoły mieszane: zróznicowane komórki, wewnątrz i zewnątrzwydzielnicze np. : trzustka: enzymy trawienne i hormony, np. : jajniki: produkcja komórek jajowych i hormonów NIEDOBORY –NIEDOCZYNNOŚĆ NADMIAR- NADCZYNNOŚĆ

Podział ze względu na budowę chemiczną hormonów. Wyróżniamy : hormony białkowe ( zbudowane z aminokwasów ) A) pochodne aminokwasów: np. : melatonina, adrenalina, noradrenalina B) peptydowe: wazopresyna, oksytocyna, hormon wzrostu, hormony podwzgórzowe C) glikoproteiny: tyreotropina, folikulotropina oraz sterydowe ( pochodne cholesterolu ). Do hormonów sterydowych należą hormony syntetyzowane w korze nadnerczy oraz w gonadach męskich i żeńskich. Np. : testosteron, estrogen, kortykoidy Aby hormon mógł oddziaływać na komórkę, musi się on połączyć ze specyficznym dla niego receptorem białkowym. Na daną komórkę działają tylko te hormony, których receptory są w niej obecne. Hormony docierając do komórki, które nie posiadają specyficznych dla nich receptorów są w niej nieaktywne. W związku z różną budową hormonów wyróżnia się dwa typy receptorów : receptory błonowe i cytoplazmatyczne. Receptory błonowe są specyficzne dla hormonów białkowych, natomiast receptory cytoplazmatyczne dla hormonów sterydowych.

Hormony sterydowe mają zdolność przechodzenia przez błonę cytoplazmatyczną , dzięki czemu dostają się one do wnętrza komórki gdzie łączą się z receptorami umieszczonymi w cytoplazmie. Niektóre z hormonów po połączeniu się z receptorem cytoplazmatycznym wędrują do jądra, w którym regulują procesy transkrypcyjne.

Hormony białkowe łączą się z receptorami umiejscowionymi w błonie cytoplazmatycznej komórki docelowej. Efektem połączenia się hormonu z receptorem błonowym (białko G) jest synteza przekaźników wtórnych. W błonie komórkowej , w której umieszczony jest receptor błonowy znajduje się enzym zwany cyklazą adenylową. Połączenie się enzymu z receptorem powoduje jego aktywację. Aktywna cyklaza powoduje przekształcenie ATP (hydrolizę )w c. AMP, czyli cykliczny adenozynomonofosforan. Cykliczny AMP wywołuje uaktywnienie układów enzymatycznych. Aktywacja tych układów możliwa jest , jeśli hormon dostarczany jest w dość dużym stężeniu. Jeśli stężenie hormonu jest zbyt niskie nie dochodzi do aktywacji cyklazy a tym samym aktywacji kaskady enzymatycznej.

SZYSZYNKA

PRZYSADKA MÓZGOWA : 0, 7 g, WEWNATRZCZASZKOWO Przysadka dzieli się na trzy części: przednią, środkową i tylną. Część przednia i środkowa powstały z nabłonka wyścielającego podniebienie wtórne, natomiast część tylna powstała z podwzgórza i funkcjonalnie jest jego częścią: nie wytwarza ona własnych hormonów, a jedynie magazynuje i wydziela oksytocynę i wazopresynę (hormon antydiuretyczny). Niedoczynność przysadki powoduje karłowatość i upośledzenie rozwoju biologicznego. Nadczynność natomiast objawia się gigantyzmem i przedwczesną dojrzałością płciową (w wieku dziecięcym) albo akromegalią (u dorosłych).

Część przednia (gruczołowa) wydziela: hormon wzrostu (GH) SOMATOTROPINA odpowiedzialny za rozrost organizmu, transport aminokwasów i syntezę białek, wzrost poziomu glukozy we krwi, rozkład tłuszczów zapasowych oraz zatrzymanie jonów wapniowych i fosforanowych potrzebnych do rozrostu kości; prolaktynę (PRL) – u kobiet zapoczątkowuje i podtrzymuje wydzielanie mleka (laktacja) w gruczołach mlekowych, a u kobiet karmiących hamuje wydzielanie estrogenu blokując menstruację i owulację; hormon adrenokortykotropowy ACTH wzmaga wydzielanie hormonów przez korę nadnerczy; hormon tyreotropowy TSH - pobudza tarczycę do wydzielania trijodotyroniny i tyroksyny, czyli pobudza metabolizm. Występuje między tymi gruczołami zasada sprzężenia zwrotnego, tzn. zwiększenie stężenia TSH powoduje zwiększenie stężenia T 4 (tyroksyna) i T 3 (trójjodotyronina), których zwiększenie stężenie we krwi powoduje zmniejszenie wydzielania TSH. hormon folikulotropowy FSH – u kobiet pobudza wzrost i dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego oraz wydzielanie estrogenu, u mężczyzn pobudza spermatogenezę; hormon luteinizujący LH – u kobiet podtrzymuje jajeczkowanie i produkcję progesteronu, a u mężczyzn pobudza produkcję testosteronu; endorfiny PEA. Część środkowa wydziela: Melanotropina MSH – pobudza komórki barwnikowe skóry do syntezy melaniny. Część tylna (nerwowa) magazynuje: oksytocynę – wspomaga zapłodnienie oraz powoduje skurcze mięśni macicy, co ma znaczenie podczas akcji porodowej; wazopresynę ADH (hormon antydiuretyczny) – powoduje wzmożone wchłanianie zwrotne

tyreotropowy adrenokortykotropowy folikulotropowy luteinizujący Hormony tropowe – grupa hormonów wydzielanych przez komórki przedniego płata przysadki mózgowej, których zadaniem jest regulacja wydzielania innych hormonów.

SZYSZYNKA: 5– 8 mm. Powstała z międzymózgowia u niektórych gadów w postaci oka ciemieniowego. Komórki szyszynki – pinealocyty – produkują tzw. hormon snu, czyli melatoninę. Melatonina i jej pochodne metabolity są wydzielane do płynu mózgowordzeniowego i do krwi. Jego wydzielanie jest ściśle związane z bodźcami świetlnymi - ich obecność hamuje produkcję tego hormonu. Jego wewnętrzna ścianka wyściełana jest takimi samymi fotoczułymi komórkami jak siatkówka. U ssaków wywiera także hamujący wpływ na wydzielanie hormonów gonadotropowych, zapobiegając przedwczesnemu dojrzewaniu płciowemu. Czynność wydzielnicza szyszynki przebiega zgodnie z dobowym rytmem zmian oświetlenia i zapewne wpływa na rytmiczność różnych funkcji fizjologicznych. . Zaburzenia w pracy tego gruczołu powodują zachwianie rytmu dobowego. Niedobory powodują przyspieszone dojrzewanie. Szyszynka wydziela tez serotoninę -hormon tkankowy, ważny neuroprzekaźnik w OUN obecna tez w bł śluz jelit i trombocytach, wraz z melatoniną reguluje sen, apetyt, powoduje skurcze mięsni gładkich, i podwyższa ciśnienie krwi. HORMON DOBREGO NASTROJU. Komórki szyszynki wydzielają również silną psychodeliczną substancje psychoaktywną o nazwie dimetylotryptamina (DMT) Jest to odpowiedzialna za powstawanie wizji substancja psychoaktywna o wyjątkowo dużej aktywności i mocy. Odpowiada za barwne wizje, wyobrażenia i być może za, uniesienia mistyczne, w czasie snów, szczególnie zaś podczas doświadczeń bliskich narodzin i śmierci, w śmierci klinicznej, a także w gigantycznym stresie, podczas wyczerpującej choroby, wysokiej gorączki, głodu, bólu, cierpienia, tortur. . - Jednym słowem w chwilach, gdy tego naprawdę, naprawdę bardzo potrzebujemy!

Chrząstka tarczowata krtani

TARCZYCA Zbudowana jest z dwóch płatów bocznych połączonych wąską cieśnią , od 30 do 60 g, jej waga może się zmieniać w trakcie cyklu miesiączkowego lub w stanie chorobowym. Otoczona torebką łącznotkankową, wnetrze narządu zbudowane z pęcherzyków wysłanych nabłonkiem. Z jodu i aminokwasów tarczyca wytwarza trójjodotyroninę, tyroksynę i kalcytoninę. Pęcherzyki mogą magazynować duże ilości hormonów T 3 i T 4 , zanim zostanie on uwolniony pod wpływem TSH. Gromadzi tez jod. Produkcja i wydzielanie hormonów metabolicznych jest pod kontrolą : 1. układu podwzgórze-przysadka (sprzężenie zwrotne ujemne) 2. może także zachodzić na skutek pobudzenia układu współczulnego Oprócz komórek nabłonkowych w miąższu tarczycy znajdują się także komórki C (przypęcherzykowe) Produkują one hormon – kalcytoninę oraz somatostatynę i serotoninę. Hormony tarczycy T 3 i T 4 stymulują rozwój i wzrost organizmu, wzmagają procesy przemiany materii i energii i maja istotne znaczenie dla rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Obniżenie ich działania hamuje fizyczne i psychiczne procesy zachodzące w organizmie, powoduje spowolnienie, ospałość, wrodzony zespół niedoboru jodu. Wzmocnienie ich działania może wywołać chorobę Gravesa-Basedowa. Wrażliwe na stężenie jonów wapnia w osoczu krwi receptory rozmieszczone są na komórkach C tarczycy. Wzrost stężenia jonów wapnia Ca 2+ powoduje zwiększenie wydzielania kalcytoniny. Z kolei spadek stężenia jonów wapnia powoduje zmniejszenie wydzielania tego hormonu. Kalcytonina obniża stężenie wapnia i zmniejsza stężenie fosforanów w osoczu hamując działanie osteoklastów w kościach oraz hamując reabsorpcję wapnia i fosforanów przez komórki cewek nerkowych powoduje zwiększone ich wydalanie.

PRZYTARCZYCE z reguły ważą razem ok. 100 mg Wydzielają one parathormon odpowiedzialny za regulację poziomu wapnia we krwi i płynie tkankowym. Jest on odpowiedzialny za zwiększanie poziomu wapnia we krwi przez uwalnianie wapnia z kości i resorpcję wapnia z kanalików nerkowych. Poza tym obniża ilość jonów fosforanowych we krwi. Niedobór powoduje tężyczkę objawiającą się nadpobudliwością mięśni i nerwów. Nadmiar natomiast powoduje zbyt dużą resorpcję wapnia z kości co przyczynia się do tego, że są one słabe, łatwo ulegają urazom i może prowadzić do osteopenii i osteoporozy. Wydzielana przez tarczycę kalcytonina działa antagonistycznie w stosunku do parathormonu. Gdy stężenie wapnia wzrasta ponad normę, wytwarzana w tarczycy kalcytonina hamuje uwalnianie wapnia z kości.

GRASICA gruczoł znajdujący się w śródpiersiu przednim, tuż za mostkiem. Otoczony jest torebką łącznotkankową. Zbudowany jest z kory podzielonej na zraziki przegrodami łącznotkankowymi i wspólnego rdzenia. Głównymi komórkami grasicy są limfocyty i komórki nabłonkowe. (układ limfatyczny) Grasica produkuje hormony takie jak: tymozyna, tymulina, tymostymulina Tymozyna: Przyspiesza dojrzewanie limfocytów T, ma działanie przeciwnowotworowe poprzez pobudzanie limfopoezy. Pełni istotną rolę w zwalczaniu chorób autoimmunologicznych.

parzysty, niewielki (waga około 10 -18 gramów)

Nadnercza składają się z części korowej i rdzeniowej różnych pod względem budowy i czynności. Kora stanowi główną masę gruczołu - około 80 -90% całego nadnercza. Składa się z trzech warstw o różnej budowie histologicznej: kłębkowatej (MINERALOKORTYKOIDY gł aldosteron), pasmowatej (KORTYKOSTEROIDY gł kortyzol) i siatkowatej (ANDROGENY). Rdzeń nadnerczy wytwarza katecholaminy. Stale wydziela do krwi niewielkie ilości adrenaliny. Natomiast wszelkie stany emocjonalne, takie jak gniew czy strach, powodują nagłe wydzielanie do krwi dużej jej ilości. W rdzeniu nadnerczy produkowane są też niewielkie ilości noradrenaliny.

Hormony kory nadnerczy. Aldosteron - zwiększa zwrotną resorpcje jonów sodowych w nerkach , natomiast zmniejsza odzyskiwanie jonów potasowych. Skutkiem niedoboru aldosteronu jest choroba Addisona, której przyczyną jest obniżenie stężenia sodu a podwyższenie stężenia jonów potasu we krwi. Wynikiem tego jest osłabienie, chudnięcie, obniżenie ciśnienia krwi. Nadmiar aldosteronu wywołuje chorobę Cushinga, której objawami jest podwyższenie ciśnienia krwi, otyłość i osteoporoza. Kortyzol ( kortykosteron ) - wpływa na metabolizm białek ograniczając ich syntezę oraz aktywując przekształcanie ich w cukry ( glukoneogeneza ). Kortyzol wpływa również na obniżenie odporności organizmu. Androgeny- odpowiadają za wytworzenie się cech płciowych u mężczyzn. Nadmiar tych hormonów u dziewcząt powoduje maskulinizację. Hormony rdzenia nadnerczy: Adrenalina ( epinefryna )- nazywana jest hormonem stresu ponieważ uwalniana jest w sytuacjach wymagających zwiększonej pobudliwości ruchowej i umysłowej. Adrenalina podwyższa ciśnienie krwi, wywołuje rozszerzenie źrenic, zwiększenie metabolizmu tłuszczów i zwiększenie poziomu cukru we krwi. Przygotowuje ona organizm do wysiłku fizycznego, dlatego wywołuje również przyśpieszenie oddechu. Noradrenalina- podtrzymuje efekty działania adrenaliny.

2 jądra, które najczęściej znajdują się w mosznie – worku skórno-powięziowym, wywodzącym się ze ściany brzucha. jądra są składnikiem dwóch układów: rozrodczego (jako gonady) oraz endokrynnego (jako gruczoły dokrewne). Funkcje jąder, to: -produkcja plemników (spermatotwórcza) -produkcja męskich hormonów płciowych (m. in. testosteronu)-endokrynna Obie funkcje jąder, spermotwórcza i endokrynna znajdują się pod kontrolą hormonów produkowanych przez przedni płat przysadki: -(LH) -folikulotropiny (FSH) Kanaliki nasienne są wyłożone warstwą komórek, które od okresu dojrzewania do późnego wieku produkują plemniki. Pomiędzy kanalikami nasiennymi znajdują się komórki śródmiąższowe Leydiga, które wytwarzają testosteron i inne androgeny.

Testosteron spełnia szereg istotnych funkcji: -kształtowanie płci i cech płciowych w życiu płodowym (jego niedobór, brak, lub wada receptorów u płodu z kariotypem XY powoduje wady rozwojowe takie jak: spodziectwo, obojnactwo rzekome męskie -wpływa na spermatogenezę, -wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia, zarost twarzy itp. ), -wpływ anaboliczny poprzez pobudzenie syntezy białek (w bardzo niewielkim stopniu powoduje także zwiększenie masy mięśniowej itp. ), -może zwiększać poziom libido (przy długotrwałym stosowaniu efekt ten zanika), -pobudza rozwój gruczołu krokowego, zwiększa jego objętość, silnie pobudza rozwój raka prostaty (z tego względu stosowanie testosteronu jako leku powinno być pod regularną kontrolą ) -zwiększa poziom cholesterolu we krwi (zatem teoretycznie zwiększa ryzyko miażdżycy tętnic) – w przeciwieństwie do estrogenów, które zmniejszają poziom cholesterolu we krwi, może podnosić ciśnienie krwi. -kształtuje sferę emocjonalną poprzez ukształtowanie takich cech jak zdecydowanie, śmiałość, pewność, odwaga, niezależność, ale też skłonność do ryzyka, w zależności od rozwoju emocjonalnego może powodować wybuchowość, agresję.

Hormony jajnikowe: Estrogeny - syntetyzowane są przez komórki warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa, nalezą do nich : estradiol, estriol oraz estron. Estrogeny kontrolują prawidłowy rozwój narządów rodnych , wywołują zmiany w śluzówce macicy w początkowych dniach cyklu owulacyjnego, odpowiedzialne są za popęd płciowy kobiet oraz wykształcenie się kobiecej sylwetki ( wąskiej talii, szerokich bioder i wzrost piersi ). Hormony ciałka żółtego: Progesteron- wywołuje zmiany w śluzówce macicy, mające na celu przygotowanie jej do przyjęcia zapłodnionego jajeczka. Progesteron wydzielany jest w dużej ilości w czasie ciąży, ponieważ odpowiedzialny jest za jej podtrzymanie i prawidłowy przebieg. Relaksyna- wydzielana w czasie porodu wywołuje rozluźnienie mięśniówki macicy oraz spojenia łonowego. Gonadotropina kosmówkowa ( h. CG) - warunkuje powstanie ciążowego ciałka żółtego, które w pierwszych etapach ciąży jest miejscem produkcji progesteronu.

TRZUSTKA położona w górnej części jamy brzusznej. Budowa zrazikowa dobrze zaznacza się na powierzchni gruczołu i nadaje mu wygląd guzkowaty. Na powierzchni trzustki może gromadzić się tkanka tłuszczowa,

Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie kilku hormonów m. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej zawierający enzymy trawienne sok trzustkowy Hormony trzustki : Glukagon- pobudza katabolizm, wytwarzany przez komórki alfa powoduje rozkład glikogenu do glukozy oraz wzmaga procesy glukogenezy ( produkcji glukozy ) czego efektem jest podwyższenie poziomu tego cukru we krwi. Insulina- pobudza procesy anaboliczne, wytwarzana w komórkach beta zatrzymuje procesy glukogenezy, stymuluje przekształcanie glukozy w glikogen ( w wątrobie i mięsniach). Insulina obniża zawartość cukru w osoczu umozliwiając jego wnikanie do komórek, jak również pobudza syntezę tłuszczów i białek. Objawem niedoboru insuliny jest cukrzyca ( hiperglikemia ). która może być przyczyna śpiączki i kwasicy. Wydzielanie insuliny i glukagonu jest regulowane poziomem cukru we krwi. Nadmiar insuliny wywołuje hipoglikemię i wstrząs hipoglikemiczny. Somatostatyna- produkowana w komórkach delta , wstrzymuje syntezę glukagonu i insuliny. Czynność wydzielniczą trzustki modulują neuroprzekaźniki i adrenalina: -acetylocholina (Ach) wpływa dodatnio na uwalnianie insuliny, gdy stężenie glukozy jest podwyższone -noradrenalina (Nor) – hamuje wydzielanie insuliny

Za prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego odpowiedzialna jest część międzymózgowia - podwzgórze. Podwzgórze jest miejscem, gdzie syntetyzowane są hormony wpływające na sekrecję i działanie hormonów przysadkowych. (układ krążenia wrotny przysadki) Hormony wydzielane przez podwzgórze zaliczane są do neurohormonów hamujących i uwalniających. Hormony uwalniające ( liberyny) pobudzają przysadkę do wydzielania hormonów , natomiast hormony hamujące ( statyny) blokują ich wydzielanie. W związku z nadrzędnością podwzgórza nad pozostałymi elementami układu endokrynnego regulacja hormonalna przebiega w ten sposób : podwzgórze → przysadka mózgowa → gruczoły i tkanki endokrynne. System regulacji poprzez zróżnicowane stężenie hormonów we krwi to sprzężenie zwrotne Dodatnie- hormon pobudza przysadkę do wydzielania regulatorów Ujemne- hormon hamuje wydzielanie przysadkowe BUDOWA HIERARCHICZNA

TARCZYCA JAJNIKI, JĄDRA Wrotnym krążeniem przysadki KORA NADNERCZY SOMATOTROPINAWSZYSTKIE KOM CIAŁA GRUCZOŁ MLEKOWY MELANOCYTY SKÓRY I OKA NEUROSEKRECJA Spływają neuronami z podwzgórza uwalniane następnie z przysadki