HN 131 DEVANAGAR ALFABES 3 HAFTA DEVANAGARI ALFABESI

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ 3. HAFTA DEVANAGARI ALFABESI VE SANSKRIT DILI ÜZERINE-ıı Doç. Dr. Yalçın Kayalı Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Hindoloji Anabilim Dalı

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Asırlar boyunca Hindistan yabancı ülkelerin ilgisini çekmiştir. Geniş coğrafyası, tarihi, edebiyatı, kültürü ve mitolojisinin yanı sıra bünyesinde birçok dili ve lehçeyi barındırması da bu ilgiyi arttırmıştır. Sanskrit dili diğer dillerin yanı sıra Hint dilleri ve diyalektlerinden aldığı kelimelerle sözcük dağarcığını genişletmiştir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ “Bu sözcüklerin hangi tarihten itibaren Sanskrite dahil olduğunu söylemek güçtür. Bu tür sözcüklere è g-Veda içerisinde de rastlamak mümkündür. Örneğin, ulå khala “havan”, kañuka “keskin, daõó a “sopa”, piõó a “yığın, külçe” ve mayå ra “tavus kuşu” gibi kelimler bunlardan birkaçıdır. ”

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ 1498 yılında deniz yoluyla Hindistan’a gelen Portekizli Vasco da Gama sadece ticaretin değil aynı zamanda genel dilbilgisi çalışmalarınında başlamasına zemin hazırlamıştır. Gama’nın ardından İtalyan papaz Sassetti, Sanskritle ilgili çalışmalar yapmış ve Sanskrit birçok kelimenin İtalyancada var olduğunu göstermiştir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Sanskrit dilinden ilk çeviri yapan ise Hollandalı misyoner Roger Pulicat Bhartçhari’nin atasözlerini Flemenk diline çevirmiştir. Hindistan’a ticaret amacıyla gelen bir diğer ulussa İngilizlerdir. Kraliçe II. Elizabet’in emriyle Bengal bölgesinde “Doğu Hindistan Ticaret Ortaklığı” adıyla bir ortaklık kurulmuştur.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Bu ortaklığın hukuk işlerini yönetmek için 1783 de atanan Willam Jones Kalküta’da “Asiatic Society”i kurmuştur. Ünlü Hint klasiği olan Kà lidà sa’nın Şakuntalà’sı ve Manu’nun hukuk kitabı Manusmriti de ilk defa Jones tarafından İngilizceye çevrilmiştir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ 1791 -1867 yılları arasında Hindistan’da yaşamış olan Alman dilbilimcisi Franz Bopp karşılaştırmalı dilbilgisinin temellerini atmıştır. Lassen, Stenzler, Humboldt ve Böhtlingk’ler Bopp’un izinden gitmişlerdir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Hintlilerin ilk yazılı eseri olarak kabul edilen Vedaları inceleyenler Max Müler, Weber, Whitney, Aufrecht, Grassmann ve Ludwing’i görmekteyiz.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Batılı bilim adamlarının Sanskritle ilgilenmeleri Sanskritin söz dağarcığına yabancı kelimeler girmesine neden olmuş, bu da dilin zenginleşmesi açısından önemli bir rol oynamıştır.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Sanskrit grameri çalışmaları diğer eski dünya dillerine göre çok daha önce başlamıştır. Bu nedenle de bu dilde gramerci sayısı çoktur. Vedalardaki kelimelerin bir listesi olan Nigaõñ uları ilk inceleyen gramerci Yà ska’dır.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Bu konuyla ilgili eseri Nirukta’tır. Pàõ ini’yle yaşıt olması olasıdır. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi Pàõ ini büyük bir gramercidir. Kendinden önce ve sonra gelen gramerciler onun seviyesine çıkamamışlardır.