HN 131 DEVANAGAR ALFABES 1 HAFTA SANSKRIT HARFLERIN

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ 1. HAFTA SANSKRIT HARFLERIN OKUNUŞLARı SANSKRIT DILI ALFABESI VE Doç. Dr. Yalçın Kayalı Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Hindoloji Anabilim Dalı

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Devanà garã alfabesini okumak zor değildir. Türkçe karakterlerle okuduğumuzda herhangi bir hataya düşmeyiz. Basit seslilerden a sesi için ayna, i sesi için siren, u sesi için uyku, ç(ri) sesi için risk, à sesi için âlâ, ã sesi için bağış, å sesi için buğday, çift seslilerden e sesi için gel, ai sesi için ait, o sesi için okul, au sesi için raunt verilebilinir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Sessiz harflerin okunuşlarında da çok zorlanmayız. Sadece h nefes sesleri içeren harflerin okunuşlarına dikkat etmemiz gerekir. Örneğin khalu “gerçekten” kelimesini kıhalu, ghora “korkunç” kelimesini gıhora şeklinde okumalıyız. Bunun dışında sha harfi şa şeklinde yani shash “altı” şaş şeklinde okunur. Altı noktalı harflerin okunuşlarında da nokta yokmuş gibi okumakta bir sakınca yoktur.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Ancak harflerin tanskripsiyonunu yaparken, altlarına ve üstlerine konan işaretler hatasız yazılmalıdır. Özellikle harflerin üstüne konan ve harfi uzun okutan işaret çok önemlidir. Çünkü bu uzatma işaretini koymadığımız ya da hatalı koyduğumuz zaman kelime tamamen anlam değiştirebilmektedir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Örneğin; dişil bir isim olan carà ‘ihtiyarlık’ anlamına gelirken eril bir isim olan càra ‘aşık, sevdalı; düşman’ anlamına gelmektedir. Aynı şekilde eril bir isim olan bàla ‘erkek çocuk’, dişil bir isim olan bàlà ‘ kız çocuk’ anlamına gelmektedir. Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Görüldüğü gibi her iki örnekte de harfin üstüne konan uzatma işareti anlamlarını değiştirmektedir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Sanskrit dilinin yazıldığı alfabeye Devanà garã adı verilmektedir. Ancak şimdiye kadar bu alfabeye neden bu adın verildiğine dair bilgi bulunmamaktadır. Sanskrit dilinden Çinceye MÖ 76’da çevrilen ve Buddha’nın hayatını anlatan Lalita-Vistara’da çeşitli alfabe isimleri verilmesine karşın Devanà garã alfabesinin ismi yoktur.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Devanà garã kelimesi Deva ve Nà garã kelimesinden meydana gelmiştir. Bu kelimenin anlamı Tanrıların büyük olasılıkla Brahmanların Nà garã ’sidir. Nà garã kelimesi nagara şehir kelimesinden türetildiği düşünülürse alfabe “Tanrıların Şehri” anlamına gelir.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Bu alfabenin ve Hindistan’da kullanılan diğer alfabelerin hemen hepsinin kökeni Brahmiye dayandırılmaktadır. “Brahmi alfabesinin kökeninde ise hangi alfabenin bulunduğu çok net değildir. Bazı bilim adamları İndus Vadisi yazısı ile ilgi kurmaya çalışmışlar, bazı bilim adamları da Brahmi’nin temelinde başka alfabeler aramışlardır. ”

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Bu dilde 46 ses vardır. Bunların 33 Ayrıca 13 tanesi sesli (svara), tanesi sessiz (vya¤cana) dir. Anusvà ra, Anunà sika ve Visarga seslerini de sayarsak Sanskrit dilinde 49 ses olduğunu söyleyebiliriz.

HİN 131 DEVANAGARİ ALFABESİ Alfabe Her Harfler soldan sağa doğru yazılır. bir harf tek bir heceyi gösterir. düz bir çizgiye bağlantılı olarak yazılır. Sanskrit alfabesinden büyük harf ya da küçük harf yoktur. Nokta işareti daõó a ( l ) adı verilen dikey bir çizgi ile gösterilir.