Heterohalkal Bileikler Kimyas Prof Dr Zuhal TURGUT Bir

Heterohalkalı Bileşikler Kimyası Prof. Dr. Zuhal TURGUT

Bir hetero atom içeren 5 üyeli aromatik halkalı bileşikler: PİRROL

Doğal ürünlerde bulunan pirrol halkası

Atorvastatin Kollestrol ilacı

ketorolac Ağrıkesici

Pirrolün rezonans yapısı

aromatiklik

Pirrol 1 -pirrolidin 2 -pirrolidin 3 -pirrolidin

Pirrolün elde edilme reaksiyonları

Pirolün elde edilme reaksiyonları

Pirrolün elde edilme yöntemleri

Pirrolün elde edilme yöntemleri Knorr sentezi

Pirrolün elde edilme yöntemleri

Elde edilme reaksiyonları

Elektrofilik aromatik substitüsyon

2. Konuma substitüent atağı

Pirrol, furan ve tiyofenin EAS

Pirrollun EAS

Pirrolün nitrolanması

furan

tiyofen

Asidlik Özelliği

Zayıf asit ama aminlere nazaran daha kolay proton verir.

protanlandırma

Halojenlenme

Pirrol kolaylıkla halojenlendirilir. Monohalojenlenmiş pirrol zorlukla elde edilir. pirrolun doğrudan halojenlendirilmesi ile dayanıklı olmayan 2 -brom, 2 -klor türevleri oluşur.

Riemer-Tiemann reaksiyonu: diklorkarbenin bazik ortamda pirrol ile reaksiyonu sonucu halka genişlemesi oluşur

Açilleme: Düşük verimle asetilleme 2000 C de asetik anhidrid kullanılır. Ana ürün olarak 2 -asetilpirrol ve yan ürün olarak ta 3 -asetil pirrol ele geçer. Daha yüksek verimler için trikloroasetil klorür kullanılır.

Sülfolama: düşük asiditeli orta kuvvette piridin sülfür trioksid bileşiği kullanılır.

Alkilleme: yüksek sıcaklıktaki alkilleme polimetilpirrol eldesi ile sonuçlanır. Mono-C-alkilasyonu basit alkil halojenürler ile sağlanamaz. Alkilasyon konjuge enonlar yardımı ile gerçekleştirilir.

Karbonil bileşikleri ile reaksiyonları:

Pirolün benzo türevleri İndol izoindolenin indolin Dibenzopirrol karbazol -metilindol

İNDOL

İndol : biyoaktif

İndol : İlaç

İndolun elde edilme reaksiyonları A) fischer indol sentezi

A) fischer indol sentezi:

Fischer indol sentezi

-metil indol elde ediniz.

2 -metil indol

Kemoterapi ilacı sentezi

Modifiye Fischer İndol Sentezi

Reissert Reaksiyonu: o-nitrotoluen ile dietilokzalat’ın bazik ortamdaki reaksiyonu

Madelung Sentezi

İndolun Reaksiyonları

nitrolama

açilleme

alkilleme

α, β-doymamıs keton katılması

dimerleşme

İndoksil

İndigo boyalar

Amino asitler

izoindol

furan

furan Ülser tedavisinde Kullanılır.

İlaç yapısında furan molekülü Kaşıntı giderici Hücre büyümesini engelleyici Ritim bozuklığu için

C vitamini Askorbik asit

a bağı: 1. 44 A 0 b bağları: 1. 35 Ao c bağları: 1. 37 Ao

Furan türevleri

2, 3 -dihidrofuran 2, 5 -dihidrofuran 2 -dihidrofuran 3 -dihidrofuran izobenzofuran tetrahidrofuran (THF) dibenzofuran

Furanın rezonans yapısı

Furanın reaksiyonları • Furan aynen pirrol ve tiyofen gibi elektrofilik aromatik substitüsyon reaksiyonunu 2 -pozisyonundan gerçekleştirir.

Furan ve tiyofenin elektrofilik aromatik substitusyonu

Furan molekülünün nitrolanması

Furan bir dien diels alder reaksiyonu verir

Furanın indirgenmesi tetrahidrofuran

Feist- Beary Furan Sentezi β-Ketoesterlerin hafif bazik ortamda 2 -haloketo bileşiklerinden sentezi

Pentozdan Furfural eldesi Pentozlara sıcakta seyreltik mineral asitlerin etkisiyle oluşan furfural ve bundan elde edilen tetrahidrofuran ile heksozlara sıcakta seyreltik mineral asitlerin etkisiyle oluşan 5 -hidroksi metil furfural gibi bazı furan türevleri önemlidir.