Het ritproductie en ritattractiemodel H 01 I 6

Het ritproductie- en ritattractiemodel H 01 I 6 A Verkeerskunde basis Ben Immers Traffic and Infrastructure Department of Civil Engineering Faculty of Engineering Katholieke Universiteit Leuven H 01 I 6 A Verkeerskunde basis

Het klassieke verkeersprognosemodel Gebiedsgegevens Ritproductie/ ritattractie Transport netwerken Trip-ends Verplaatsingsweerstanden Distributie/ vervoerwijzekeuze H-B tabellen Toedeling Vervoersstromen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 2

Productie- en attractiemodel Productiemodel: § Berekent per zone het totaal aantal geproduceerde verplaatsingen, ongeacht de zone van bestemming Attractiemodel: § Berekent per zone het totaal aantal aangetrokken verplaatsingen, ongeacht de zone van herkomst Vertrekken/Herkomsten: § Verplaatsingen die gedurende dag/spitsuur vanuit één zone vertrekken, ongeacht de bestemming Aankomsten/Bestemmingen § Verplaatsingen die gedurende dag/spitsuur in één zone aankomen, ongeacht de herkomst H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 3

Definities Verplaatsing: § verbindt twee geografisch gescheiden activiteiten Rit: § deel van de verplaatsing dat afgelegd wordt met één vervoerwijze Verplaatsingsketen: § een aaneengesloten reeks verplaatsingen waarvan de eerste in de woning begint en de laatste daar weer eindigt Motief: § Reden waarom men een verplaatsing maakt. Het motief wordt aangeduid door koppeling activiteit herkomst en activiteit bestemming (bijv. wonen – werken) of enkel door de activiteit op de bestemming (winkelen, sociaal/recreatief) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 4

Voorbeelden wonen werk Voorbeeld verplaatsingsketen winkel Vertrekken Herkomsten Productie we-wi wo-we wo-sch zone Aankomsten Bestemmingen Attractie zone we-wo wo-rec wi-sch H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 5

Ritproductie verschilt, afhankelijk van definitie Aantal verplaatsingen: § per auto § per voertuig (auto, O. V. , fiets) § per voertuig incl. lopen 5 minuten § per voertuig incl. lopen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 6

Ritproductie verschilt afhankelijk van definitie Per persoon > 6 jaar Per verkeersdeelnemer Auto 0, 55 0, 61 0, 72 Openbaar vervoer 0, 23 0, 25 0, 30 Fiets, bromfiets 0, 98 1, 09 1, 28 Overig 0, 11 0, 12 0, 14 Alle vervoerwijzen 1, 87 2, 08 2, 44 Loopverplaatsingen > 210 m. 0, 53 0, 59 0, 69 Totaal 2, 40 2, 67 3, 13 Bron: COVW (1966) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 7

Gemiddeld aantal verplaatsingen naar persoon per dag naar motief Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen Autobestuurder Passagier BTM Trein (Brom)fiets Te voet Overig Totaal Van/naar werk 0, 2948 0, 0499 0, 0155 0, 0253 0, 0724 0, 0302 0, 0196 0, 5076 Zakelijk bezoek 0, 0935 0, 0100 0, 0024 0, 0026 0, 0084 0, 0076 0, 0131 0, 1375 Visite, logeren 0, 1796 0, 1190 0, 0058 0, 0021 0, 0543 0, 0299 0, 0097 0, 4005 Winkel 0, 2588 0, 1002 0, 0088 0, 0026 0, 1013 0, 1094 0, 0179 0, 5990 Diensten, zorgen 0, 0428 0, 0158 0, 0009 0, 0001 0, 0129 0, 0124 0, 0021 0, 0869 Onderwijs 0, 0194 0, 0611 0, 0270 0, 0086 0, 0840 0, 0448 0, 0027 0, 2476 Ontspanning, sport, cultuur 0, 1098 0, 1070 0, 0073 0, 0025 0, 0526 0, 0534 0, 0096 0, 3422 Wandelen 0, 0253 0, 0247 0, 0014 0, 0015 0, 0382 0, 0603 0, 0097 0, 1610 Personen vervoer 0, 1244 0, 0148 0, 0006 0, 0143 0, 0126 0, 0016 0, 1689 Overig 0, 0316 0, 0220 0, 0027 0, 0022 0, 0114 0, 0092 0, 0048 0, 0839 Totaal 1, 1799 0, 5246 0, 0723 0, 0480 0, 4497 0, 3698 0, 0907 2, 7351 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 8

Gemiddeld aantal verplaatsingen naar persoon per dag naar motief Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen Autobestuurder Passagier BTM Trein (Brom)fiets Te voet Overig Totaal Van/naar werk 0, 2948 0, 0499 0, 0155 0, 0253 0, 0724 0, 0302 0, 0196 0, 5076 Zakelijk bezoek 0, 0935 0, 0100 0, 0024 0, 0026 0, 0084 0, 0076 0, 0131 0, 1375 Visite, logeren 0, 1796 0, 1190 0, 0058 0, 0021 0, 0543 0, 0299 0, 0097 0, 4005 Winkel 0, 2588 0, 1002 0, 0088 0, 0026 0, 1013 0, 1094 0, 0179 0, 5990 Diensten, zorgen 0, 0428 0, 0158 0, 0009 0, 0001 0, 0129 0, 0124 0, 0021 0, 0869 Onderwijs 0, 0194 0, 0611 0, 0270 0, 0086 0, 0840 0, 0448 0, 0027 0, 2476 Ontspanning, sport, cultuur 0, 1098 0, 1070 0, 0073 0, 0025 0, 0526 0, 0534 0, 0096 0, 3422 Wandelen 0, 0253 0, 0247 0, 0014 0, 0015 0, 0382 0, 0603 0, 0097 0, 1610 Personen vervoer 0, 1244 0, 0148 0, 0006 0, 0143 0, 0126 0, 0016 0, 1689 Overig 0, 0316 0, 0220 0, 0027 0, 0022 0, 0114 0, 0092 0, 0048 0, 0839 Totaal 1, 1799 0, 5246 0, 0723 0, 0480 0, 4497 0, 3698 0, 0907 2, 7351 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 9

Verdeling over motieven § Winkelen: 22% § Werken: 20, 2% § Visite: 14, 7% § School: 9, 1% § Ontspanning: 6, 3% § Personen brengen/halen: 6, 2% § Wandelen, toeren: 5, 9% Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 10

Verdeling van # verplaatsingen naar motief Bron: Onderzoek. Verplaatsingsgedrag. Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 11

Verdeling van afgelegde kilometers naar motief Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 12

Gemiddeld aantal verplaatsingen naar persoon per dag naar motief Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen Autobestuurder Passagier BTM Trein (Brom)fiets Te voet Overig Totaal Van/naar werk 0, 2948 0, 0499 0, 0155 0, 0253 0, 0724 0, 0302 0, 0196 0, 5076 Zakelijk bezoek 0, 0935 0, 0100 0, 0024 0, 0026 0, 0084 0, 0076 0, 0131 0, 1375 Visite, logeren 0, 1796 0, 1190 0, 0058 0, 0021 0, 0543 0, 0299 0, 0097 0, 4005 Winkel 0, 2588 0, 1002 0, 0088 0, 0026 0, 1013 0, 1094 0, 0179 0, 5990 Diensten, zorgen 0, 0428 0, 0158 0, 0009 0, 0001 0, 0129 0, 0124 0, 0021 0, 0869 Onderwijs 0, 0194 0, 0611 0, 0270 0, 0086 0, 0840 0, 0448 0, 0027 0, 2476 Ontspanning, sport, cultuur 0, 1098 0, 1070 0, 0073 0, 0025 0, 0526 0, 0534 0, 0096 0, 3422 Wandelen 0, 0253 0, 0247 0, 0014 0, 0015 0, 0382 0, 0603 0, 0097 0, 1610 Personen vervoer 0, 1244 0, 0148 0, 0006 0, 0143 0, 0126 0, 0016 0, 1689 Overig 0, 0316 0, 0220 0, 0027 0, 0022 0, 0114 0, 0092 0, 0048 0, 0839 Totaal 1, 1799 0, 5246 0, 0723 0, 0480 0, 4497 0, 3698 0, 0907 2, 7351 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 13

Verdeling van # verplaatsingen naar hoofdvervoerwijze Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 14

Verdeling van # verplaatsingen (motief werken) naar hoofdvervoerwijze Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 15

Verdeling van # verplaatsingen (motief winkelen) naar hoofdvervoerwijze Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 16

Verdeling van # verplaatsingen (motief onderwijs) naar hoofdvervoerwijze Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 17

Gemiddeld aantal verplaatsingen naar persoon per dag naar motief Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen Autobestuurder Passagier BTM Trein (Brom)fiets Te voet Overig Totaal Van/naar werk 0, 2948 0, 0499 0, 0155 0, 0253 0, 0724 0, 0302 0, 0196 0, 5076 Zakelijk bezoek 0, 0935 0, 0100 0, 0024 0, 0026 0, 0084 0, 0076 0, 0131 0, 1375 Visite, logeren 0, 1796 0, 1190 0, 0058 0, 0021 0, 0543 0, 0299 0, 0097 0, 4005 Winkel 0, 2588 0, 1002 0, 0088 0, 0026 0, 1013 0, 1094 0, 0179 0, 5990 Diensten, zorgen 0, 0428 0, 0158 0, 0009 0, 0001 0, 0129 0, 0124 0, 0021 0, 0869 Onderwijs 0, 0194 0, 0611 0, 0270 0, 0086 0, 0840 0, 0448 0, 0027 0, 2476 Ontspanning, sport, cultuur 0, 1098 0, 1070 0, 0073 0, 0025 0, 0526 0, 0534 0, 0096 0, 3422 Wandelen 0, 0253 0, 0247 0, 0014 0, 0015 0, 0382 0, 0603 0, 0097 0, 1610 Personen vervoer 0, 1244 0, 0148 0, 0006 0, 0143 0, 0126 0, 0016 0, 1689 Overig 0, 0316 0, 0220 0, 0027 0, 0022 0, 0114 0, 0092 0, 0048 0, 0839 Totaal 1, 1799 0, 5246 0, 0723 0, 0480 0, 4497 0, 3698 0, 0907 2, 7351 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 18

Gemiddeld aantal verplaatsingen persoon per dag naar leeftijd Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 19

Kentallen § 16% van de verplaatsingen (2, 7) vindt plaats in de avondspits (16. 00 - 18. 00 uur) § dagintensiteit = maatgevend spitsuur * 12 § 16% (verpl. in avondspits) = ruim 2, 3 miljoen verplaatsingen in Vlaanderen. § aandeel woon-werkverkeer en zakelijk verkeer in avondspits = 29%. § Aandeel winkelen in avondspits = 21%, § In de avondspits verplaatsen ruim 60% van de Vlamingen zich per auto, 8% met het openbaar vervoer, 28% te voet of per (brom-)fiets. § Omgerekend naar absolute cijfers: n n n 1, 4 miljoen autorijders, 200. 000 OV-gebruikers, 665. 000 zachte verkeersdeelnemers. Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 20

Verplaatsingen naar uur van de dag in het weekeinde en in de werkweek Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 21

Verplaatsingen naar uur van de dag in het weekeinde en in de werkweek H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 22

Bezettingsgraad van personenwagens % van de verplaatsingen Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 23

Vervoermiddelbezit per gezin Bron: Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 24

Evolutie van het aantal voertuigenkm per wegtype, en in de drie gewesten (in miljard voertuigen-km/jaar) Jaar Bron: Ministerie van Verkeer en Infrastructuur Totaal Autosnelwegen Andere hoofdwegen Gemeentewegen Vlaanderen Wallonië Brussel 1970 29, 4 2, 4 17, 2 9. 7 - - - 1980 48, 0 10, 9 23, 3 13, 8 - - - 1985 53, 6 14, 8 24, 9 14, 0 30, 6 2, 4 1990 70, 3 21, 0 31, 5 17, 8 40, 8 26, 7 2, 7 1995 80, 3 25, 9 35, 1 19, 2 45, 7 31, 6 2, 9 1998 86, 1 28, 5 37, 6 19, 9 49, 4 33, 7 3, 0 1999 89, 1 30, 1 38, 5 20, 5 51, 4 34, 7 3, 0 2000 90, 0 30, 5 38, 6 20, 9 51, 8 35, 2 3, 1 2005 94, 94 33, 09 40, 07 21, 78 54, 53 36, 63 3, 79 2006 96, 37 34, 08 40, 31 21, 97 55, 40 37, 15 3, 81 1980/ 1990 + 46, 5% + 92, 2% + 35, 3% + 29, 4% - - - 1990/ 2000 + 28, 1 % + 45, 6% + 22, 7% + 17, 2% + 26, 9 % + 31, 7 % + 14, 8 % 1996/ 2006 + 18, 4 % + 27, 6% + 13, 5% + 14, 5% + 16, 1 % + 20, 7 % + 8, 2 % H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 25

Evolutie vraag en aanbod H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 26

Evolutie van de jaarlijks gemiddelde afgelegde afstand in België (in km/personenwagen/jaar) 1975 11. 285 1980 11. 696 1985 12. 493 1990 14. 207 1995 14. 662 1996 14. 627 1997 14. 676 1998 14. 964 1999 15. 187 2000 15. 032 2006 15. 024 1980 -1990 -2000 1999 -2000 + 21, 5 % + 5, 8 % - 1, 0 % H 01 I 6 A Verkeerskunde basis Bron: Ministerie van Verkeer en Infrastructuur 27

Het Belgische wagenpark 1977 2000 2007 2. 773. 344 4. 678. 376 5. 048. 723 2. 595. 302 2. 732. 352 2. 247. 799 114. 622 1. 867. 351 2. 730. 958 Vrachtwagens 236. 421 502. 979 642. 687 Motorrijwielen 104. 101 277. 838 374. 743 Personenwagens n Benzine n Diesel H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 28

Een eeuw personenwagens in België (1903 -2006) Wagenpark (aantal personenwagens) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 29

Voertuigbezit (1999) Vlaanderen Fiets Motor(fiets) Bromfiets Auto Bestelwagen Brussel Wallonië Totaal 4. 202. 531 269. 725 1. 330. 628 5. 802. 884 267. 252 17. 274 132. 764 417. 290 2. 650. 960 377. 512 1. 428. 772 4. 457. 244 86. 129 7. 914 34. 269 128. 312 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 30

Het Belgische wegennet in de Europese Unie Bron: EC – Transport in Figures Land Oppervlakte Bevolking Wegennet Bevolkingsdichtheid Dichtheid wegennet Wegennet/ bevolking 1998 (x 1000 km²) 1998 (x 1. 000) 1996 (x 1000 km) (inwoners/km²) (km/1000 inwoners) A – Oostenrijk 83, 9 8, 1 129, 7 97 155 16 B – België 30, 5 10, 2 144, 1 334 472 14 D – Duitsland 357, 0 82, 0 649, 7 230 182 8 DK – Denemarken 43, 1 5, 3 71, 7 123 166 14 GR – Griekenland 132, 0 10, 5 114, 3 80 87 11 F – Frankrijk 544, 0 58, 8 964, 3 108 177 16 FIN – Finland 338, 1 5, 2 77, 7 15 23 15 I – Italië 301, 3 57, 6 306, 6 191 102 5 70, 3 3, 7 91, 5 53 130 25 L – Luxemburg 2, 6 0, 4 5, 3 154 204 13 NL – Nederland 41, 5 15, 7 127, 1 378 306 8 P – Portugal 91, 9 10, 0 118, 3 109 12 S – Zweden 450, 0 8, 9 138, 2 20 31 16 SP – Spanje 506, 0 39, 4 162, 5 78 32 4 UK – Ver. Koninkrijk 244, 1 59, 1 393 242 161 7 3. 236 375 3. 494 116 108 9 IRL – Ierland Totaal EU H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 31

Evolutie van de lengte van het Belgische wegennet (in km) Jaar Autosnelwegen Gewestwegen Provinciewegen Gemeentewegen Totaal 1970 411 10. 295 1. 244 82. 000 93. 950 1980 1. 203 11. 757 1. 351 109. 837 124. 148 1985 1. 476 12. 443 1. 374 117. 860 133. 153 1990 1. 631 12. 885 1. 360 * 123. 200 139. 076 1995 1. 666 12. 583 1. 326 * 127. 600 143. 175 1996 1. 674 12. 600 1. 326 128. 500 144. 100 1997 1. 679 12. 509 1. 326 129. 400 144. 914 1998 1. 682 12. 542 1. 326 130. 300 145. 850 1999 1. 691 12. 542 1. 349 130. 900 146. 482 2000 2006 1. 702 1. 763 12. 550 12. 585 1. 349 131. 520 136. 559 147. 121 152. 256 1970198019902000 + 192, 7% + 14, 2% + 8, 6% + 33, 9% + 32, 1% + 35, 6% + 9, 6% + 0, 7% + 12, 2% + 12, 0% + 4, 4 % - 2, 6 % - 0, 8 % + 6, 8 % + 4, 9 % * * H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 32

Classificatie verplaatsingen § indeling naar motief van de verplaatsing § indeling naar het tijdstip van de verplaatsing § indeling naar persoonskenmerken § indeling naar gebruikte vervoerwijze H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 33

Factoren van invloed op productie § Huishoudkenmerken § inkomen § samenstelling (structuur, gezinsgrootte, #werkenden, etc. ) § autobezit § Kenmerken van de zone § grondgebruik § grondprijs § woningdichtheid, mate van verstedelijking § Bereikbaarheid § omvang transportmogelijkheden vanuit de zone § kwaliteit transportmogelijkheden vanuit de zone H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 34

Bereikbaarheid effect wordt in productiemodel niet meegenomen § generatief effect (toe- of afname lengte verplaatsing) § distributief effect (andere verdeling over bestemmingen) § temporeel effect (ander vertrektijdstip) § substitutie effect (andere vervoerwijze) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 35

Factoren van invloed op attractie § Werkgelegenheid § Grondgebruik § industrieel § onderwijs § winkels § dienstverlening (ziekenhuizen, banken, overheidsinstellingen, . . ) § recreatief § opslag en overslag § Bereikbaarheid § omvang transportmogelijkheden naar de zone toe § kwaliteit transportmogelijkheden naar de zone toe H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 36

Ritproductie en –attractie in het goederenvervoer § aantal werknemers van een bedrijf § omzet van een bedrijf § bebouwd oppervlak § omvang industriecomplex § type bedrijf § bereikbaarheid H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 37

Wijze van berekenen productie en attractie § Regressie analyse § invloedsgrootheden gedefinieerd op zoneniveau § invloedsgrootheden gedefinieerd op huishoudniveau § Categorie-analyse § op huishoudbasis § op persoonsbasis § Berekening met gebruikmaking van een Logit model H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 38

Regressie analyse (1) Ritproductie op basis van zonale gegevens alleen aan te bevelen indien men slechts beschikt over zonale gegevens § bij voorkeur kleine zones met homogene sociaal-economische structuur § gebruik van zonale gemiddelden heeft voorkeur boven gebruik van zonale totalen § H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 39

Regressie analyse (2) Ritproductie op basis van huishoudgegevens model is onafhankelijk van gekozen zone-indeling § geen verlies aan informatie t. g. v. zonale aggregatie § voorkeur voor huishouden boven individu (huishoudkenmerken bepalen meer dan persoonskenmerken de productie) § Algemeen: demografische factoren bepalen productie H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 40

Regressie analyse (3) Ritattractie: berekend op basis van zonale gegevens Belangrijkste verklarende factoren: § omvang werkgelegenheid § grondgebruik (oppervlakte ingenomen voor bepaalde activiteiten) Bijzondere zones (luchthavens, expo, . . ) vereisen een aparte berekening van de attractie. H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 41

Regressie analyse (4) Problemen: § Multicollineariteit: afhankelijkheid tussen verklarende variabelen § Aantal op te nemen verklarende variabelen en welke? § R 2, voorspelbaarheid, correlatie, § Non-lineariteit transformaties of introductie van dummy variabelen § Constante factor in regressievergelijking = onverklaard gedrag (bij voorkeur heel klein) § Extrapolatie: regressievergelijkingen zijn slechts geldig over het bereik van de gegevens gebruikt voor de calibratie § Ecologische correlatie (bij opsplitsing in deelpopulaties) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 42

Voorbeeld regressie analyse op huishoudbasis § Y = 1, 44 X 1 + 1, 07 X 2 + 0, 91 § Y = aantal verplaatsingen per huishouden § X 1 = aantal werkende per huishouden § X 2 = aantal auto’s per huishouden § 0, 91 = constante term Probleem: niet-lineariteit van verdelingsfunctie Oplossing: * * transformatie introductie ‘dummy variabelen’ H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 43

Dummy variabelen Oplossing met toepassing van dummy variabelen § Y = 1, 41 X 1 + 0, 75 Z 1 + 3, 14 Z 2 + 0, 84 § Y = aantal verplaatsingen per huishouden § X 1 = aantal werkende per huishouden § Z 1 = 1 voor huishoudens met 1 auto (anders 0) § Z 2 = 1 voor huishoudens met 2 auto’s (anders 0) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 44

Toepassing van ‘dummy variabelen’ in regressie analyse H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 45

Ecologische correlatie H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 46

Categorie analyse (1) § Bevolking wordt onderverdeeld in ‘homogene’ groepen § Criterium op grond waarvan groepen worden onderscheiden is ritproductie § Onderscheid naar groepen wordt gemaakt op basis van sociaaleconomische kenmerken § Ritproductie per onderscheiden categorie wordt verondersteld constant te zijn in de tijd H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 47

Categorie analyse (2) op huishoudbasis § op persoonsbasis § Voordelen: groepen zijn onafhankelijk van zonering § geen veronderstellingen noodzakelijk over vorm van de relatie § relatie kan verschillen per onderscheiden klasse § Nadelen: extrapolatie buiten de strata is niet toegestaan § goodness-of-fit maatstaf ontbreekt § veel waarnemingen nodig § H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 48

Categorie analyse (3) Huishoudcategorieën: 1. Inkomen (in € per jaar) (6 klassen) 0 5. 000 10. 000 20. 000 40. 000 70. 000 2. Autobezit - 5000 10. 000 20. 000 40. 000 70. 000 0 auto 1 auto 2 auto’s 3 klassen 3. Samenstelling huishouden (6 klassen) Geen werkende 1 werkende 2 werkenden - H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 0 -1 ander lid H. H 2 andere leden H. H 0 -1 ander lid H. H. 2 andere leden H. H 49

Categorie analyse (4) Ŷ Ritproductie per categorie § Calibratie: 250 waarnemingen per categorie 108 * 250 = 27. 000 waarnemingen § § Probleem: steekproef: § Aantal categorieën 21 69 9 7 2 x 1 x 2 ongelijke verdeling per categorie 4000 huishoudens Aantal huishoudens 0!! 1 - 49 50 - 99 100 - 200 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 50

Categorie analyse (5) A (t + 1) = mn(j) a (t) mn (t) Amn def = (t) a n mn (t + 1) I n(j) (t) Amn -----(t) In = aantal verplaatsingen door personen met motief m en categorie n in het jaar t = aantal personen categorie n in jaar t amn = aantal verplaatsingen persoon met motief m gemaakt door personen van categorie n in het jaar t t t+1 (j) = = = basisjaar ramingjaar zone j (t) In (t) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 51

Categorie analyse (6) § § § bepaal bevolkingsgroepen met een homogeen verplaatsingsgedrag = categorie bepaal verplaatsingen per categorie bepaal omvang van categorie voor iedere zone Voorbeelden categorie indeling § per huishouden § autobezit (0, 1, >1) § inkomen (laag, midden, hoog) § aantal personen § aantal werkende personen § persoon § geslacht § opleidingsniveau § leeftijd § autobeschikbaarheid § wel of niet werkend 2 5 5 3 2 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 52

Resultaat van een categorie analyse Aantal autoverplaatsingen per huishouden (voorbeeld) Omvang huishouden 2 1 0 0, 12 Autobezit per huishouden 1 0, 94 2 of 3 0, 60 1, 38 2, 16 4 5 1, 14 1, 02 1, 74 1, 69 2, 60 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis - 53

Gebruik Logit model voor berekening ritproductie H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 54

Binair logit model n Keuze tussen 2 alternatieven hangt alleen af van het verschil in utility: Pr(1) V 1 -V 2 H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 55

Voorbeeld: verklaring wo-we verplaatsingen § L OPL G GM GV VK § 1 = wel verplaatsing § 2 = geen verplaatsing § § § = = = Leeftijd (in jaren 16 -90) Opleiding (schaal van 1 -17) Geslacht (0 = vrouw; 1 = man) Gehuwde man (0 = nee; 1 = ja) Gehuwde vrouw (0 = nee; 1 = ja) Vrouw met kind jonger dan 6. (0 = no; 1 = yes) H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 56

Voorbeeld: verklaring wo-we verplaatsingen n n verondersstel Pr(1) = 50% voor een persoon met opleidingsniveau OPL = 10 voor OPL = 10, V 1 -V 2 = 0 Dus, voor een persoon met dezelfde karakteristieken, uitgezonderd OPL = 14 V 1 -V 2 = 0. 84 Pr(1) = 1/(1+e-0. 84) = 70% H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 57

Balanceren vertrekken en aankomsten § Altijd geldt: S(vertrekken) = S(aankomsten) indien: § een voldoende lange tijdsperiode voor dezelfde zone § in een groot gebied gedurende een bepaalde periode § Vertrekken (in de ochtendspits) zijn meer stabiel dan de aankomsten afstemmen op vertrekken H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 58

Ritproductie – overige aspecten § voorspellen variabelen in ritproductiemodel § voorspellen aantal huishoudens per huishoudcategorie § stabiliteit parameters ritproductiemodel § productie attractie § kleine verschillen hebben grote effecten H 01 I 6 A Verkeerskunde basis 59