Hersenontwikkeling November 2019 Ook een langzaam groeiende boom

Hersenontwikkeling November 2019 “Ook een langzaam groeiende boom kan de hoogste worden” (Jolles, 2015)

Wij zijn ons brein De wetgevende macht? De uitvoerende macht Nature Nurture

The making of me…… Dus? Nature of nurture of…… https: //www. youtube. com/watch? v=cym. Zq 1 Vbl. U 0

Even een beetje geschiedenis…. 1 • In 1927 nam de staat Indiana (VS) een wetsherziening aan waarin sterilisatie werd toegestaan op ‘verstokte misdadigers, idioten, imbecielen en verkrachters’. • Op 19 oktober 1927 wordt Carrie Buck gesteriliseerd d. m. v. het afbinden van haar eileiders. • ‘Drie generaties debielen is genoeg’ (Holmes, 1927).

Even een beetje geschiedenis…. 1 geschiedenis…. 2 Even • In juli 1933 kondigen de Nazi's de sterilisatiewet af. • ‘Zwakzinnigheid, schizofrenie, epilepsie, blindheid, doofheid en ernstige misvormingen’ • In 1934 worden bijna 5000 sterilisaties uitgevoerd • De stap naar euthanasie: in 1941 had Aktion. T 4 bijna 250. 000 slachtoffers geëist.

Een beetje heden…. april 2017 ‘Rotterdam tevreden met proef anticonceptie’ Jeugdwethouder Hugo de Jonge (CDA), die het initiatief in september 2016 toelichtte, zei destijds over deze kwetsbare ouders: “Het gaat om kinderen die worden geboren in gezinnen waarvan iedereen, de hele omgeving, buikpijn krijgt bij het idee dat daar een kind in terecht komt”. (NRC) „Niet geboren worden is ook een vorm van kinderbescherming. ”

Een beetje heden en toekomst • Pre-implantatie Genetische Diagnostiek (PGD) en de ziekte van Huntington (en nog 11 ziektes) • Met CRISPR, samen met enzym cas 9, kunnen wetenschappers heel nauwkeurig DNA bewerken. • In 2018 verandert een Chinese wetenschapper het DNA in twee embryo’s. • Dit is een vorm van genetische modificatie. • De maakbare mens?

Gewoon mooi… Valencia Museum of Natural Science (Museo de Ciencias Naturales)

Genen hebben een naam en plaats cg Het taalgen FOXP 2 Chromosoom 7 Huntington gen CAG 4 p 16. 3 Chromosoom 4

Hoe maakbaar? • De maakbare mens? • DNA dialoog 9 oktober 2019 en meer!!! • Eddy Wijnker uit Enkhuizen!!! Wie wil zijn ‘weinigslaapgen? ’ NPSR 1 • Meer spieren? • Minder pijn? • Beter leren? • Ethiek? MSTN gen SCN 9 A gen GRIN 2 B gen

Het begin • Wie we zijn, zit voor een groot deel van voor onze geboorte in ons. • De erfelijke informatie die we van onze ouders kregen, bepaalt immers een deel van onze eigenschappen. Maar ook onze omgeving en leefgewoonten spelen een rol. Nurture en nature. • Onze erfelijke informatie bevindt zich in de kern van onze cellen. • Het ligt opgeslagen in 46 chromosomen, gerangschikt in 23 paren. Elk paar bevat één chromosoom afkomstig van de moeder en één van de vader.

Onze genen (1) • Chromosomen • In iedere cel van je lichaam zitten chromosomen. Chromosomen zijn een soort strengen. Ze bestaan uit een stof die we DNA noemen. In dit DNA zit een soort ‘code’ waarin al onze erfelijke eigenschappen zijn vastgelegd. • (trisomie 21 bv. )

Onze genen (2) • Genen (20. 000 – 25. 000 stuks) • Op de chromosomen zitten de genen. Een gen is een stukje DNA. Elk gen beschrijft de code van een kenmerk, die (mee)bepaalt hoe je er uit ziet, hoe je lichaam werkt of hoe je bent. • Genen doorgeven • Van ieder gen erf je een versie van je vader en van je moeder. Welke versie je ouders doorgeven, ligt er ook weer aan welke versie zij van hun vader en moeder hebben doorgekregen. Enzovoorts. En welke eigenschappen jij krijgt, ligt ook aan welke versie van het gen overheerst.

Dus:

Exploratie!! Van 0 jaar tot ‘ze het huis uitgaan’ • • • Eerst volledige afhankelijkheid ‘Op het strand in Haamstede’= Social referencing Dan ‘zelf doen!’ Dan samen naar de basisschool en later alleen Dan naar het V. O. (eerst samen oefenen in de vakantie…) Dan een beroepsopleiding en op eigen benen staan. Alles is er op gericht om zelfstandig te worden en de soort in stand te houden. En daarom ontwikkelen de hersenen zich van achteren naar voren. Executieve functies prefrontaal!

‘Puberteit’ en genen • Studie in mei 2017 toont aan, dat er ruim 300 genetische varianten van invloed zijn op het ontstaan van de eerste menstruatie bij de meisjes en het ‘breken’ van de stem bij jongens. • Ook samenhang met ontwikkeling 4 soorten kanker bij vroege rijping. • Overgewicht ook risicofactor! Vet produceert geslachtshormonen. • Op scholen water in plaats van frisdranken?

Hormonen en puberteit • Even een terugblik…. • Genen initiëren de puberteit. • De hypothalamus, de hypofyse en gonaden produceren de hormonen. • Testosteron, progesteron, oestrogeen …. . HAVO 5? • Meisjes eerder dan jongens. • Groeispeurt, maar ook hersenontwikkeling • Het gebied dat zegt: ‘laat dat bushokje maar heel’ is het laatste klaar…. . • Impulscontrole en andere executieve functies.

Wat doet zo’n hersencel eigenlijk?

Wat gebeurt er? • Neuronen maken contact m. b. v. veel verschillende stofjes. • Die stofjes noemen we neurotransmitters. • Bijvoorbeeld: dopamine, oxytocine, GABA, cortisol, serotonine, melatonine, acetylcholine, glutamaat enz. • Via de synapsen worden de neurotransmitters naar een andere cel gebracht.

De hersen top 10

Tip 1: Zuurstof Tip 1 Zuurstof • Twintig procent van de opgenomen zuurstof is nodig voor je hersenen • Slagaders naar je hersenen( halsslagaders en wervelslagaders) • Cirkel van Willis • Kleine bloedvaten en de BBB tegen ‘kwalijke’ stoffen Hoe zit het met het zuurstof op jouw school?

Tip 2: Sport en musiceer! 1. Kom tegemoet aan de bewegingsdrang van de tieners! 2. Doorbloeding van de witte stof (bejaarden en eten. . Scherder) 3. Cognitieve reserve ; meer vertakkingen 4. Universiteit van Nederland http: //www. universiteitvannederland. nl/college-2/ Hoe zit het met het bewegings- en muziekonderwijs op de scholen?

Tip 3: Lach! • Zorg voor een goed pedagogisch klimaat • Een goede sfeer zorgt voor serotonine en dopamine • Vermijd stress – cortisol • Lachen verbetert de cognitie bij dementerenden • prof. dr. R. Ridderinkhof U. V. A. • Spiegelneuronen Hoeveel plezier straal jij uit?

Tip 4: Praat langzaam • Leren is verbindingen maken tussen de neuronen • Hippocampus (lange termijn) • http: //www. youtube. com/watch? v=90 cj 4 NX 87 Yk Bij nieuwe stof rekening houden met je tempo!

Tip 5: Herhaal om niet te vergeten. . • Kortetermijngeheugen of / en werkgeheugen • Langetermijngeheugen • Netwerken versterken • Weer die hippocampus! • Coderen & Decoderen Op welke manier komt dat in jouw werk terug?

Tip 6: Vergeet niet om te herhalen • Plannen, beslissingen nemen, redeneren, abstraheren. . • Executieve functies • Préfrontale cortex. Rond je 25 ste pas ‘klaar’ • Puber(of tiener)brein; emoties gaan voor ‘verstand’ • De hersenen ontwikkelen zich van achteren naar voren • Bij dementie raak je eerst de voorkant kwijt Hoe organiseer jij dat in je werk?

Tip 7: Ben niet saai! • Hoe meer neuronen zich met een leertaak bezig houden, hoe groter de kans is, dat de leerlingen tot leren en onthouden komen (Ligtvoet, 2016). • Betekenisvol onderwijs, krachtige leeromgeving, vakintegratie, film, verhalend ontwerpen, omgevingsonderwijs, circuit, hoek en. . . • Een superbetrokken en enthousiaste leerkracht!! • Mag het dan nooit rustig zijn? Jawel!! Zie tip 4 Hier durf ik niets te vragen. . .

Tip 8: Slaap goed • Slapen is leren • Waak-slaapritme bij tieners! We beginnen te vroeg! • Vier fases; van licht naar diep en terug via de REM-slaap • Herbeleven: van de hippocampus naar de cerebrale cortex • En dat blauwe licht van de smartphone beïnvloedt de aanmaak van melatonine amper! Zie je aan de leerlingen / collega’s of ze uitgeslapen zijn? En wat doe je dan?

Tip 9: Geloof niet alles Mindmappen, leerstijlen, meervoudige intelligentie, sudoku’s, klassieke muziek etc. Links en rechts Corpus callosum http: //www. youtube. com/watch? v=8 ZLCt. Arh. Az. E Op welke manieren laat je die hersenhelften nog meer samenwerken?

Tip 10: Pleur die telefoons het raam uit! • Elke seconde, dat je afgeleid bent, is er geen focus op dat wat de bedoeling is. Taak op school of in het verkeer, huiswerk thuis. (Grappig, voor in het verkeer is zelfs de wet aangepast, maar op school…. ) • Sociale contacten zijn onontbeerlijk en positieve bevestiging geeft wat dopamine. • Helaas kennen we ook de keerzijde.

Wat is nou specifiek voor tieners? • • • Emotie en ratio zijn bij puberhersenen tijdelijk uit balans Ze voelen minder remmingen en zoeken risico's op Ze kunnen hun emoties niet goed onder controle houden Ze zijn snel afgeleid en hebben moeite met plannen Ze overzien de langetermijngevolgen niet zo makkelijk Hun slaap-waakritme verschuift, ze worden avondmensen Ze zijn op zoek naar acceptatie en hun identiteit Beïnvloedbaar door leeftijdsgenoten; de peergroup… Ze zijn gevoeliger voor positieve reacties (myeline) (dopamine) (amygdala) (prefrontaal) (melatonine) (prefrontaal) (dopamine)

Suggesties 1 van 2 • Repressie levert meestal niet zoveel op, dus…. . praat en geef verantwoording • Beinvloed groepsprocessen door samengedrag • Toon begrip voor de diverse emoties; beweeg mee • Bepaal met elkaar wat onacceptabel gedrag is • Houd je niet altijd aan de regels……. . • Observeer goed wat er leeft en maak er gebruik van (muziek, sport…) • Wees vooral leerkracht en begeleider/opvoeder, maar geen vriend(in)

Suggesties voor de opvoeders (Jolles) • School schep voorwaarden voor de docent • Overheid faciliteer professionalisering op dit terrein • Opvoeder investeer in de denkontwikkeling • Didactiek inspireer, geef kennis, geef handvatten • Pedagogiek motiveer en zet in op relatie • Materiaal laat zoveel mogelijk neuronen aan bod komen • Psychologie zet in op houding en persoonlijke groei

Vraag voor thuis of de lerarenkamer: ‘ Op welke manier kunnen we ons onderwijs nog beter afstemmen op