GZ TRAVMASI DR Hanife YENGN GZ YARALANMASI Tm

GÖZ TRAVMASI DR. Hanife YENİGÜN

GÖZ YARALANMASI • Tüm vücut yaralanmalarının %7 i, göz hastalıklarının %10 -15 içerir • Acil servis başvurularının % 3’ü • Basit abrazyondan oküler rüptüre kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkabilir. • Görme kaybı erken dönemde olabileceği gibi geç dönemde de oluşabilir.

Konjunktival abrazyonlar ve laserasyonlar • KLİNİK – Yabancı cisim hissi – Hafif ağrı – Yırtılma hissi – Fotofobi • Görme çoğunlukla etkilenmez – Göz küresi penetrasyonu – Tam kat konjunktival laserasyon - • Florosein boyama yapılmalıdır • Seidel testi glob perforasyonu

• Yabancı cisimler – Lokal anestezi sonrası nemlendirilmiş pamuk uçlu aplikatör ile temizlenir – Üst göz kapağı geri çevrilerek başka yabancı cisim açısından değerlendirilmelidir • Tedavi – Eritromisin göz merhemi • 6*1 2 -3 gün – Çok küçük lezyonlarda tedavi ihtiyacı yoktur

Kornea yaralanması • Kontakt lens kullanımı, tırnaklar, makyaj fırçaları ve yabancı cisimler neden olabilir • Klinik – Olaydan saatler sonra şiddetli ağrı – Yabancı cisim hissi – Fotofobi – Yırtılma hissi – Yaralanmanın mekanizması önemlidir • Yüksek hızlı makinelerin kullanımı ve çekiç dövme ile meydana gelen abrazyonlar kornea laserasyonu ve perforasyon ile ilişkilidir

• Fizik muayene – Konjonktival kızarıklık – Göz yaşarması , göz kapağında şişlik – Şiddetli ağrı – Blefarospazm • Görme keskinliğinde azalma – Santral abrazyon – İritis mevcutsa • Seidel testi yapılmalıdır • İyileşme süresi 2 4*48 saattir

Tedavi • Ağrının giderilmesi ve enfeksiyonun önlenmesi amaçlanır • Sikloplejinler ağrı ve ikincil iritis oluşmasını azaltır – %1 siklopentolat veya %5 homatropin 3 -4*1/gün – Atropinden kaçınılmalıdır 2 hafta etkilidir – Ketorolak diklofenak kullanılabilir • Gözü kapatmak iyileşmeye katkı sağlamaz – Bell paralizisinde keratiti önlemek – Tırnak , kontak lens ve bitkisel maddelerle yaralanmada önerilmez • Topikal antibiyotik verilebilir – Kontak lens ilişkisiz ve organik kaynak • Eritromisin 3 -4*1 – Kontakt lense bağlı • siprofloksasin , ofloksasin ve tobramisin 3 -4*1

• Konsultasyon – Santral görme eksenindeki veya büyük abrazyonlar 24 saat – diğerleri 48 -72 saat içinde • Topikal anestezik reçete edilmemelidir – Korneal iyileşmeyi engeller – Koruyucu mekanizmayı bozar

Kornea laserasyonları • FİZİK MUAYENE – Şekli bozulmuş iris – Makro –mikro hifema – Görme keskinliğinde azalma , – Ön kamada derinlik azalması • Seidel testi pozitiftir • Penetran yaralanma şüphesi varsa BT istenir – Glob anatomisi ve şeklindeki değişiklikleri – Yabancı cisim tespiti için – BT duyarlılığı %56 -68 dir • Göz konsültasyonu istenir

Kornea yabancı cisim • Yüzeyel ve iyi huyludur – Görme kaybı • Glob içine penetrasyon varsa – Pas halkası • Yabancı cisim birkaç saatten daha uzun süre korneada kalırsa – KLİNİK • • • Yabancı cisim hissi Göz yaşarma , kızarıklık Bulanık görme Fotofobi Göz kapağında ödem

Korneadan Yabancı cisim Çıkarılaması • Mevcut en iyi büyütme altında çıkarılmalıdır – %0, 5 proparakain ile lokal anestezi – Çok yüzeyel ise sadece irrigasyon – Daha sonra ıslatılmış pamuk aplikatör denenir – Agresif girişim kornea abrazyonu no • Optik kesitleme ; – YC korneaya sıkıca yapışık ya da gömülü ise – Penetrasyon derinliğini belirler • 25 G iğne , steril YC küreti veya Alger fırça ile çıkarılabilir

• Pas halkası görme ekseni önünde yer alıyorsa , tam kat ise acil serviste çıkarma !! • Yabancı cisim çıkarıldıktan sonra – Topikal antibiyotikler – Sikloplejikler – Oral analjezikler reçete edilmelidir – Tetanoz aşısı • Pas halkası çıkarılamadıysa ertesi gün göz hastalıklarına kontrol önerilir.

Kapak laserasyonları • Göz konsültasyonu istenmelidir !! – Kapak kenarını içeren – Medial kantusun 6*8 mm içinde • Lakrimal kanal veya keseyi içeren – Kapağın iç yüzeyini ve kenarlarını içeren, – Pitozis ile ilişkili , – Tarsal plate ve levator palpebra kasını içeren kesiler • Lakrimal punktanın medialindeki kesiler – Kanaliküler laserasyon olabilir • 24 -36 saat içerisinde ameliyathanede onarılmalı • Slastik tüp stentleme yapılmalıdır • Kapak kenarındaki <1 mm kesiler sütür gerektirmez – >1 mm ise uzman tarafından onarılmalı

• Tam kat kapak laserasyon varsa – Kornea laserasyonu ve rüptür olasılığı • Parsiyel kat kapak laserasyonaları – Acil serviste sütüre edilir – 6 -0/7 -0 absorbe veya non -absorbe – 2 -3 gün içinde göz hekimine yönlendirilir • Onarım planlanıp taburu edilen hasta – Sefaleksin 500 mg 2*1 vaya 4*1 – Topikal eritromisin 4*1

Künt göz travması • Görme keskinliği, ön kamara ve glob bütünlüğü , • İnferior ve süperior orbital rimler steplenme , • N. İnferior orbital muayenesi • Göz altı ve burun ipsilateralİ hipoestezi • Göz hareketleri değerlendirilmelidir – Glob sağlam görünür – Görme korunmuş ise • Floresein boyama ile biyomikroskop muayenesi yapılır – – Abrazyonlar , laserasyonlar, Yabancı cisimler, Hifema, iritis ve Lens dislokasyonunu

• Göz kapakları kapanacak kadar şişebilir , globun görülmesini zorlaşır – Bükülmüş bir ataş ile – Göz spekulumu • Ön kamara düz ise glob rüptürü kesindir, – Muayeneyi durdurulmalı , – Yaralanmış göz üstüne metal bir koruyucu – Göz hastalıkları bölümü konsulte

• Görme ve göz anatomisi ve fonksiyonu korunmuş ise, – 48 saat içinde göz hekimi tarafından ayaktan takip • Glob rüptüründen şüpheleniliyorsa – Göz manipulasyonu veya göz içi basıncı ölçümü yapılmamalıdır – Hemen göz hastalıkları ile konsülte

HİFEMA • Ön kamarada kan veya kan pıhtısı olmasıdır • Hifemalar travmatik veya spontandır. • Travmatik hifema – rüptüre iris kökü damarlarındaki kanama • Spontan hifemalar – orak hücreli anemi ile • Antikoagülan , antiplatelet kullanımı veya kanama diyatezi öyküsü sorulmalıdır • Göz hastalıkları konsültasyonu gerektirmektedir

• Hifemanın komplikasyonları – Artmış intraoküler basınç, • ön kamara yıkama cerrahisi gerektirir. – Yeniden kanama, • %30’unda 3 -5 gün sonra tekrar kanama olabilir – Periferik anterior sineşi, – Optik atrofi ve uyum bozukluğu • Büyük hifemalı, orak hücre hastalığı ve kanama eğilimi olan hastalarda görme kaybı olasılığı daha yüksektir.

TEDAVİ • Yeniden kanamayı ve intarokuler hipertansiyonu önlemek amaçlanır – Hastanın başı 45 derece yukarı kaldırılır – Pupil dilatasyonu? ? • Göz içi basınç kontrolü – – • Topikal b-blokerler, İV mannitol, Topikal a-adrenerjik agonistler apraklonidin Oral, topikal veya İV karbonik anhidraz inhibitorleri (KAİ) Diamox Orak hücreli anemisi olan hastalara KAİ verilmemelidir. – KAİ ön kamarada aköz p. H’yı düşürür, – Eritrositlerin orak ve daha az esnek olmasına neden olur, • Taburculuk – Ön kamaranın 1/3 den az yer kaplıyorsa – Göz hekimi tarafından karar verilir

BLOW OUT KIRIĞI • En sık anterior ve mediyal duvarda olur – maksiller sinus ve – etmoid sinusten lamina papiracea’ya doğru. • Subkutenoz amfizem ile birlikte • Hapşırma ve sümkürme ile şiddetlenir, • İnferior duvar kırıkları – Yukarı bakış kısıtlılığı – İnferior rektus kasının sıkışması diplopi • İzole blow-out kırıkları, – 3 -10 gün içinde onarım için – Göz hastalıklarına veya Plastik cerrahiye • Orbita BT çekilmelidir

• Blow out kırıklarının ¼ ünde – Abrazyon, – Travmatik iritis, – Hifema, – Lens dislokasyonu/ subluksasyonu, – Retinal yırtık • Göz hastalıkları konsülte • Sinus duvarı kırığı olması nedeni – Sefaleksin 250 ila 500 miligram, – 6*1 /10 gün PO

Glob rüptürü • Görmeyi tehdit eden acil bir durumdur • Künt veya penetran travma ile skleral rüptür oluşabilir • Gizli bir glob perforasyonu !! – Çim biçme makineleri, – Öğütücü alet veya matkap gibi yüksek hızlı makinelerin kullanımı – patlama sırasında maruz kalınan korneal abrazyonlar • Glob penetrasyonu – Göz kapağı ve periorbital delinme ve laserasyonlarında – Tüm sklerayı içeren subkonjunktival hemoraji veya hemorajik kemosiz

• Klinik – – – Göz ağrısı Görme keskinliğinde azalma+/Düzensiz , göz yaşı şeklinde pupil Düzelmiş ön kamara Hifema, seidel testi+ Lens dislokasyonu • İntraoküler basıç düşebilir – intraoküler içeriğin ekstrüzyonu nedeni ile ölçülmez • Göz cerrahisi veya eski oküler yaralanma öyküsü rüptüre eğilim yaratabilir

• Tanı – – Öykü , fizik muayene, seçilmiş radyolojik tetkik ile olur Orbita BT USG MR • Tedavi – – – – Glob rüptürü saptandığında gözü manipüle etmeyin Yatağın başı kaldırılır Koruyucu metal göz kapama Göz konsultasyonu Geniş spektrumlu IV antibiyotik Tetanoz aşısı Sedasyon analjezi Antiemetik

Retrobulbar hematom • Travmatik periorbital hematom sıktır • Retrobulbar hematom ise nadir görülür • Büyük retrobulbar hematomlar – optik sinire giden kan akımında azlamaya – Ani göz içi basınç artışı ile görme kaybı • Ağrı , propitozis , görmede azalma meydana gelir • Orbita BT – Preseptal ve post septal hematom ayrımı • Glob rüptürü şüphesi yoksa GİB ölçülür – >40 mmhg acil kantotomi • Göz hastalıkları konsultasyonu – GİB bağımsız olarak

Lateral kantotomi • Globu rahatlatmak, göz içi basıncı azaltıp retinal kanlanmayı yeniden sağlamak amaçlanır – Hasta düz yatırılır – Lateral kantusun etrafına %1 -2 lik epinefrinli lidokain uygulanır – Lateral kantusa yatay olarak 1 -2 dakika kadar Kelly klempi uygulanır • Dokuyu sıkıştırmak ve kanlanmayı en aza indirmek – Klemp çıkarılıp steril makas ile sıkıştırılmış dokuda 1 -2 c mlik yan insizyon açılır – Alt göz kapağı geriye çekilir • Lateral kantus tendonu ortaya çıkarmak için – Lateral kas tendonunun inferior crus kesilir • Makas lateralden inferoposterior yönlendirilir

• Başarılı işlem – Görme keskinliği düzelir – Göz içi basıncı < 40 mmhg • GİB yüksek kalmaya devam ederse – Kas tendonunun süperior krus’ benzer şekilde kesilir • Komplikasyonları – Kanama – Enfeskiyon – Mekanik yaralanma • İnsizyonları dikiş atılmadan ve önemli skar oluşmadan iyileşir

Kimyasal göz yaralanması • Kornea skarı , kornea perforasyonu kalıcı görme kaybı • 1 -2 lt SF ile irrigasyon !! – Muayeneden önce • Alkali yaralanmalar sıktır • Likefekasyon nekrozu – doku içine derin penetrasyon • Asit yaralanmaları – koagülasyon nekrozu – kendini sınırlar • Konjunktival kızarıklık ve kemozis olabilir • Skleral beyazlaşma İskemi ve damar yaralanmasına bağlı • Göz içi basınç ölçülmeli ve görme keskinliği kaydedilmeli

Tedavi • İrrigasyon – Olay yerinde başlanmalı – 30 dakika – PH nötr oluncaya kadar irrigasyona devam • Topikal anestezik • Göz konsültasyonu – Kornea bulanıklığı – Göz irrigasyonundan sonra epitel defekti olan her hasta istenir

• Kimyasal konjunktivit – Kornea ve ön kamara tutulum bulgusu olmayan kemosiz • • irrigasyon eritromisin merhem 4*1 24 -48 saat içinde göz muayenesi Epitelyal defekt varlığında – Topikal sikloplejin 3*1 » Fenilefrin iskemiyi artırır – ağrıyı azaltır • Tetanoz aşısı