Gvenli Eitim Ortamlar Oluturulmas TOKAT RAM Okul gvenlii

Güvenli Eğitim Ortamları Oluşturulması TOKAT RAM

Okul güvenliği çok boyutlu bir konudur. TOKAT RAM Öğrencilerin can ve mal güvenliği Personelin can ve mal güvenliği Binanın depreme dayanıklılığı Okul giriş ve çıkışları ile merdivenlerinin uygunluğu Okulun ısıtma sistemi, ısı yalıtımı Elektrik, su sisteminin standartlara uygun olması Laboratuvar malzemelerinin güvenliği Okul iklimi Okul kültürü Personel arası ilişkiler, mobbing vb. birçok hususu içerir.

Güvenli eğitim ortamlarının oluşturulması konusunda tek bir kişinin ya da tekbir yöneticinin önlem alması mümkün değildir. Bu konu aslında bir uzmanlar ekibinin gerçekleştirebileceği bir konudur. Bu çalışmada da okul güvenliği ve güvenli eğitim ortamlarının oluşturulması konusunda tüm boyutlara değinilmeyecek, daha çok şiddet ve zorbalık konularına değinilecektir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Şiddet ve zorbalık olgusu toplumlarda yüzyıllardır var olmasına, hatta insanlık tarihi kadar eski olmasına karşın, uzun yıllar okullarda ciddi bir sorun olarak algılanmamıştır. Okullarda, meydana gelen şiddet olaylarının diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye‘de de son yıllarda arttığı, özellikle 2000‘li yıllardan itibaren medyanın gündemine daha sık geldiği dikkati çekmektedir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Okulların temel sorumluluklarından biri, öğrencilere, istenmeyen davranışlardan ve modellerden arındırılmış bir çevre sunmaktır. Üstelik, okulda asayişin sağlanması ve öğrencilerin kendilerini güvende hissetmeleri, okullarda eğitim etkinliklerinin sürdürülebilmesinin de ön koşullarından biridir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Şiddetin öğrenciler üzerindeki zararları fiziksel, psikolojik ve gelişimsel olabilmektedir. Şiddete maruz kalan ve tanıklık eden öğrenciler psikolojik olarak etkilenmektedir. Şiddet öğrencilerin akademik, fiziksel ve sosyal gelişimlerini de yavaşlatmakta, öğrencilerin kapasitelerini maksimum düzeyde ortaya koymalarını engellemektedir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Örneğin ülkemizde, lise öğrencileri üzerinde yapılan araştırmalarda, zorbalığa uğrayan öğrencilerin önemli bir bölümünün okul sevgilerinin azaldığı, zorba öğrenciler yüzünden okula gitmekten korktukları saptanmıştır. Oysa okulda çocukların fiziksel, psikolojik ve gelişimsel bakımdan tehlikelerden ve zararlı şeylerden korunması gerekir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Okulda sadece öğrenciler değil, aynı zamanda okulun bütün personelinin kendilerini güvende hissetmeleri önemlidir. Çünkü zorbalık ve şiddet okul personeline yönelik de gerçekleşebilmektedir. Bu nedenle okullarda şiddet ve zorbalık sorunu ile mücadele edilmesine büyük önem verilmelidir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Şiddet tanımları Yaralamak ya da zarar vermek amacıyla kullanılan fiziksel güç; gücün başkalarını birtakım haklardan mahrum edebilecek şekilde adaletsiz bir biçimde kullanılması olarak tanımlamıştır. Okulda şiddet; okulun eğitim misyonunu ihlal eden, güven ortamını tehdit eden, okuldaki kişilerin can ve mallarını hedef alan her tür yıkıcı ve bozucu saldırganca eylemlerdir Okul şiddetinin bir ucunda öğrenciyi küçük düşürüp aşağılama gibi görece masum sayılabilecek eylemler varken, diğer ucunda ölümle sonuçlanabilecek eylemler yer alır. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Akran zorbalığı, bir ya da birden çok öğrencinin kendilerinden daha güçsüz bir öğrenciye kasıtlı olarak ve tekrar eden bir biçimde olumsuz eylemlerde bulunması‖ biçiminde tanımlamıştır. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Bir eylemin zorbalık olarak tanımlanabilmesi için şu üç temel ölçütün olması gerekmektedir: 1. Kasıtlı olarak zarar verme amacı güden saldırgan davranışlar olması, 2. Süreklilik özelliği taşıması, yani zorbanın bu tür eylemleri bir kez değil devamlı bir biçimde yapması, 3. Zorba ve kurban arasında güç dengesinin eşit olmaması gerekir. Bir başka ifadeyle, zorbaca eyleme uğrayan kurbanın, zorbaya karşı kendisini çaresiz ve savunmasız hissetmesi gerekir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Şiddet türleri TOKAT RAM Fiziksel Sözel Dışlama İftira, söylenti çıkarma Parasını malını alma Cinsel şiddet

Şiddet ve Zorbalık Şiddetle ilgili yapılan araştırmalardan bazı genel bilgiler Şiddetle ilgili yapılan araştırmalarda öğrencilerin karşılaştığı şiddet ve zorbalık olaylarının daha çok okul yolunda ve okul içinde gerçekleştiği ortaya konulmuştur. Türkiye’deki yaygınlıkla ilgili kesin bilgiler bulunmamaktadır. Bu nedenle şiddet ve zorbalık olayları açısından her okulun kendi durumunu analiz etmesi önem kazanmaktadır. TOKAT RAM

Etkili bir şiddeti önleme programının başarılı olabilmesi için; Okul, aile ve toplumun şiddeti önleme amacıyla etkili işbirliği yapması, Önleme programlarının erken başlaması ve üst sınıflarda da devam etmesi, Programlarda yer alan etkinliklerin çocukların yaşı ve gelişimine uygun olması, Programların öfke kontrolü, çatışma çözme, karar verme, sosyal sorun çözme, baskıya göğüs germe, etkili dinleme ve iletişim becerileri gibi çocukların sosyal ve kişisel yeterliklerini geliştirmeyi hedefleyen içeriklere sahip olması, TOKAT RAM

İşbirlikçi öğrenme, grup çalışması, tartışma, rol oynama gibi interaktif tekniklerin kullanılması, Başta öğretmenler olmak üzere programın uygulanmasında görev alan personelin eğitimi ve programı uygulama kapasitesi, Olumlu bir okul iklimi ve kültürü geliştirme etkinliklerine yer verilmesi, Okulda şiddet ve saldırganca eylemlere tolerans gösterilmeyen ve şiddet meydana geldiğinde ne tür tepki verilmesi ve ne tür yaptırım uygulanması konusunda normların açık ve net olması. TOKAT RAM

Türkiye’den Bir Araştırmaya İlişkin Bulgular Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinden bir grup akademisyen tarafından 2011 yılında ‘Liselerde Şiddetin Saptanması ve Okul Temelli Şiddeti Önleme Programı‘nın Geliştirilmesi’ adlı TÜBİTAK projesi yürütülmüştür. Ülkemizde şiddet konusunda gerçekleştirilen şimdiye kadarki en kapsamlı çalışmadır. Araştırma lise öğrencileriyle yürütülmüş olsa da diğer öğretim kademeleri açısından da anlamlı olabilecek bulguları vardır. TOKAT RAM

Türkiye’den Bir Araştırmaya İlişkin Bulgular 2011 yılında gerçekleştirilen bu araştırmaya ilişkin öne çıkan bulgular Çeşitli illerde yaklaşık 10 000 lise öğrencisiyle yürütülmüştür. Öğrencilerin yaklaşık %10 herhangi bir şiddet davranışına uğramadığını, % 30’u yılda, dönemde ve ayda en az bir defa uğradığını, %60‘ı haftada en az bir defa ve hemen her gün uğradığını belirtmiştir. Şiddetin her türünde erkekler kızlara göre daha fazla şiddet uyguluyor ve şiddete maruz kalıyor. Kızlar yine kızlardan şiddet görüyor. TOKAT RAM

Türkiye’den Bir Araştırmaya İlişkin Bulgular Öğrenciler en fazla şiddeti endüstri meslek liselerinde uyguluyor/ maruz kalıyor. En az şiddet kız meslek liselerinde Sınıf düzeyi bakımından bakıldığında en az şiddet uygulama/maruz kalma 9. sınıfta. En fazla şiddet uygulama 11, en fazla maruz kalma 12 sınıfta. Yani sınıf düzeyi arttıkça, öğrencinin şiddet olaylarının içine girme ihtimali artıyor. Öğrenciler belirgin bir biçimde en fazla sınıfta ve teneffüslerde şiddete maruz kaldıklarını belirtmişlerdir. TOKAT RAM

Ders sırasında şiddete maruz kaldığını belirten öğrenci oranı % 11’dir Öğrencilerin %16’sı son bir yıl için öğretmenlerinden yumruk yediklerini belirtiyorlar. Bu oranlar doğruysa vahim bir tablo vardır. Öğrenciler yalan söylüyorsa da okul kültürü bakımından vahim bir tablo olduğu düşünülmelidir. TOKAT RAM

Şiddet ve Zorbalık Davranışını Açıklayan Teoriler

Şiddet ve Zorbalık Davranışını Açıklayan Teoriler Hiçbir psikoloji kuramı şiddet ve zorbalık davranışını tam olarak açıklayamamaktadır. Muhtemelen şiddet ve zorbalık davranışı karmaşık bir süreç ve birçok faktörden etkileniyor. Sanal (siber) zorbalık da durum daha da karmaşıklaşıyor. Sanal ortamın bilinemezliği içinde benlikler eriyor ve gerçek yaşamdan farklı davranışlar ortaya çıkabiliyor. TOKAT RAM

Sosyal Kontrol Teorisi Sosyal kontrol teorisi şiddet ve zorbalık olgusunu, bireylerin toplumsal değer ve normlara olan bağlılık düzeyleri açısından ele almaktadır. Şehirleşmenin artmasıyla bireyler değer ve normlardan uzaklaşmış ve sosyal kontrol azalmıştır. TOKAT RAM

Sosyal Kontrol Teorisi Bu teoriye göre bireylerin; aile, okul, din ve arkadaş gibi geleneksel kurum veya unsurlara bağlılık düzeylerinin güçlü olması, şiddet de engelleyici bir işlevi görmektedir. Benzer biçimde; söz konusu geleneksel kurumlara olan bağlılık düzeylerinin zayıflığı ölçüsünde de, bireylerin şiddet ve zorbalık gösterme olasılıkları artmaktadır. TOKAT RAM

Sosyal Kontrol Teorisi Bu teori de bireyin topluma olan bağlılığı dört unsur üzerinden analiz edilmektedir. TOKAT RAM bağlılık (örneğin okula ya da aileye bağlılık), taahhüt (geleceğe yönelik amaçların varlığı), katılma (çeşitli uğraşlara ve sosyal faaliyetlere katılma), inanç (değerler sistemine sahip olma).

Sosyal Kontrol Teorisi Buna göre; yeterli düzeyde bağlılığın olmaması (özellikle ebeveyn ve okula); yetersiz düzeydeki taahhüt (özellikle eğitsel ve mesleki amaçların olmaması) izcilik ve sportif etkinlikler gibi geleneksel aktivitelere yetersiz katılma; ahlak ve hukuka olan inancın yetersizliği, şiddet davranışlarında etkili olabilmektedir. TOKAT RAM

Sosyal Kontrol Teorisi Bağlılık Taahhüt Katılma İnanç TOKAT RAM Bu dört alanda öğrencileri geliştirecek birey ya da okul temelli çalışmalar şiddet risklerini azaltabilecektir. Örneğin; Okula bağlılığı ve sevgiyi artıracak faaliyetler, Gelecek amaçları oluşturmaları için modeller sunma, Sosyal ve sportif faaliyetlere katılımı teşvik, Etkin değerler eğitimi çalışmaları, vb.

Kurumsal Etkenler Teorisi Bu teori ise şiddet olaylarını açıklarken fiziksel, psikolojik ve sosyal etkenler üzerinde durmaktadır. TOKAT RAM

Kurumsal Etkenler Teorisi Fiziksel Etkenler: Mekan darlığı, aydınlatma, temiz hava, açık hava alanı, binanın eğitime uygunluğu vb. TOKAT RAM

Kurumsal Etkenler Teorisi Psikolojik Etkenler (Okul İklimi): Olumlu okul ikliminin yaratılmasında en önemli görev okul yöneticisinindir. Düşük düzeyde yenilikler, Yetersiz iş doyumu, Yabancılaşma, Yaratıcılığın yokluğu, Mevcut durumdan memnun olma ya da memnun görünme iyiyi aramama, Birbirinin kopyası olan davranışların çokluğu, Çalışanların kaygı düzeyinin yüksekliği. TOKAT RAM

Kurumsal Etkenler Teorisi Sosyal Etkenler (Okul Kültürü): Okulda öğrenciler ve öğretmenler arasında ortak değerlerin, normların olmayışı. Öğrencilerin ve okul personelinin birbirlerini önemsememesi. Okulda sadece akademik başarıya odaklanılması. Ailelerin ve toplumun çeşitli yollarla eğitime ve okula ilgileri ve katılımları sağlanamaması. Okuldaki bireyler arasındaki işbirliği olmayışı. Önemli konularda (ör: okul güvenliği) okul personeli, aileler ve öğrencilerle birlikte karar alınmaması. TOKAT RAM

Önemli ve Aşırı Bir Şiddet Davranışı Gösterecek Birey Hangi Sinyalleri Verir

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri Bir kişi, kurum ya da başka birime karşı direkt tehdit varlığı Öğrencinin plan (yazılı, çizili olabilir) yapmış olması, silah, bıçak varlığı Yaşanılan duygusal acıya ilişkin şiddet fantazileri besleme Eylemler ve tehditlerde sürekli hedefe (kişi, kurum) odaklanma Kin ve garez dolu olma. Haksızlığa uğradığını kanıtlayacak (kendince) olaylar biriktirme. TOKAT RAM

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri Hedefe ilişkin olumsuz yazı ve resimler. Bunun, Bir kereden ziyade süreklilik göstermesi. Saldırıya ilişkin imalar ya da dolaylı ifadeler İntihar düşünceleri, planları ya da ölmeyi isteme Son davranışlara hazırlık (‘yakında herkes beni konuşacak!!!’) TOKAT RAM

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri TOKAT RAM Kafası karışık olmak, halüsinasyonlar Özellikle hedefe (hedef kişiye) bakışında, duruşunda sertlik Başka seçenek olmadığını düşünme, umutsuzluk Yakın zamanda romantik ilişkiyi bırakma ya da terkedilme. Görüşmelerde aşırı savunmacılık Çok az pişmanlık, görüşmelerde kabadayılık Şiddeti ya da belirli şiddet içeriklerini ya da kişileri aşırı yüceltme (polat alemdar vb. )

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri Sorumluluk almama, başkalarını suçlama Diğerlerini korkutma, üstünlük taslama, kişisel farklılıklara toleranssızlık Geçmişte aşırı, dürtüsel ya da risk içeren davranış varlığı Geçmişte otoriteyle çatışma, problem yaşama Silahlara ve kullanımına aşırı ilgi, TOKAT RAM

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri Engellenme ya da üzüntülü olmaya çok düşük tolerans, hemen tepki verme Diğer bireylerle yakın iletişimde zorluk, güven oluşturamama ve güvenmeme Madde kullanım geçmişi Ruh sağlığı sorunları Ruh sağlığı konusunda destek kaynaklarına ulaşamama TOKAT RAM

Önemli ve Aşırı Şiddet Davranışı Gösterecek Bireyin Belirtileri Öğretmenlerle ya da okul yönetimiyle zayıf iletişim, aileden zayıf destek Yakın zamanlı bir travma (sınıfta kalma, ailede kayıp, iş kaybı vb. ) Öğrencide ani davranış değişikliği TOKAT RAM

Güvenli Okulların Özellikleri

Güvenli Okulların Özellikleri İletişim insanları arası ilişkilerde en önemli anahtardır. İnsanları birbirine bağlar. Güvenli okulda öğrenciler, öğretmenler, idareciler, personel arasında sağlıklı ve açık bir iletişim vardır. Güvenli okullar akademik başarı üzerine kuruludur ama sadece ona odaklanmazlar, öğrencilerin sosyal duygusal ihtiyaçlarını karşılamaya özen gösterirler. Güvenli okul pozitif rol modelleri sunar (örneğin okuldan mezun, okul çevresinden veya okul içinden olumlu rol modeller). TOKAT RAM

Güvenli Okulların Özellikleri Güvenli okulda insanlar arasında farklılıklar olabileceği, herkesin düşüncelerini özgürce ifade edebileceği anlatılır. Tüm çocuklara eşit şekilde davranılır ve eşit sorumluluk verilir. Öğrencilere karşı ilgili, önemseyici bir tutum sergilenir. TOKAT RAM

Güvenli Okulların Özellikleri Öğrenciler arası iletişim zaman gözlenerek gerekli durumlarda olay büyümeden müdahale edilir. Ailenin katılımı iyi düzeydedir ve okul bunu motive etmeye devam eder. Veliler çocuklarla ilgili (veli toplantıları dışından da ) bilgilendirilir. TOKAT RAM

Güvenli Okulların Özellikleri Öğrencilerin iletişimlerini geliştirecek sosyal faaliyetlere ağırlık verilmiştir. İletişim geliştikçe şiddet azalır. Öğrenciler birbirlerine destek olmaları ve sorunlarını çözmeleri için cesaretlendirilir. Bu iletişimi artırır. Büyük küçük sınıflar arası kutuplaşmalar, gruplaşmalar, aynı sınıf içi gruplaşmalar yakından takip edilir. Gerekli durumlarda müdahale edilir, iletişim artırıcı çalışmalar yapılır. TOKAT RAM

Güvenli Okulların Özellikleri Planlama sürecine tüm okul katılır. Çocuklara kızgınlıklarını ifade etmede uygun yolar anlatılır. Bunun için öncelikle model olunur. Şiddet ya da zorbalıkla ilgili ulaşılan herhangi bir bilgi mutlaka ciddiye alınır. TOKAT RAM

Birkaç Öneri

Birkaç Öneri Okul güvenliği konusu tek kişinin sorumluluk üstlenebileceği bir konu değildir. Tüm okul personeli çalışmalara dahil edilmelidir. Ne tür bir resimle karşıya olduğunuzu belirlemek için risklerinizi belirleyin. Bunu okulun bir rutini haline getirin. Vaka istatistiği tutma Fiziksel riskleri belirleme Psikolojik-sosyal riskleri belirleme TOKAT RAM

Birkaç Öneri İşe, kendinizden ve personelden başlayın Öfke sorunu olan personel var mı? Personelin tükenmişlik durumu nedir? Okula ilişkin algıları nelerdir? Öğrenciye model olmada personelin hangi yönü geliştirilebilir? Öğrenciler ne kadar tanınıyor? Sınıf rehber öğretmenliği etkin mi? İletişim kanalları açık mı? TOKAT RAM

Birkaç Öneri Riskli öğrencileri belirleyin ve öğrenciye uygun müdahalede bulunulmasını sağlayın. Şiddet ve zorbalık sinyallerine karşı tüm okul olarak uyanık olun. Öğrencilere şiddete müsamaha olmadığını iyi kavratın. Meydana gelebilecek olaylara hazırlık seviyenizi artırın. Örneğin okulda kaç öğretmen ilkyardım eğitimi aldı? TOKAT RAM

Birkaç Öneri Şiddet ile ilgili ailelere ve öğrencilere yapılan seminerler etkili olsa da etkisi kısa sürelidir ve tek başına yeterli değildir. İletişimi artıracak sosyal çalışmalara büyük önem verin. TOKAT RAM