GRZYBY JADALNE I TRUJCE GRZYBY KAPELUSZOWE JADALNE Borowik

GRZYBY JADALNE I TRUJĄCE

GRZYBY KAPELUSZOWE • • • JADALNE Borowik szlachetny Podgrzybek brunatny Mleczaj rydz Opieńka miodowa Maślak zwyczajny Pieczarka polowa Koźlarz babka Gołąbek jadalny Kurka • • • TRUJĄCE Muchomor sromotnikowy Muchomor czerwony Mleczaj wełnianka Gołąbek wymiotny Maślanka wiązkowa Czernidłak pospolity Pistrzenica kasztanowata Goryczak żółciowy olszówka

GRZYBY JADALNE

PODGRZYBEK BRUNATNY • W stanie surowym trujący! • Od czerwca do listopada • W starych drzewostanach iglastych, głównie sosnowych, • Zwykle na glebie piaszczystej o kwaśnym odczynie • Często gromadnie • Gatunek bardzo pospolity z wyjątkiem niektórych regionów

BOROWIK SZLACHETNY • Od czerwca do listopada • W lasach iglastych, rzadziej w mieszanych i liściastych • Najobficiej w górskich drzewostanach świerkowych, aż po górną granicę lasu • Pojedynczo lub w niewielkich grupach • Dawniej pospolity, teraz coraz rzadszy

MLECZAJ RYDZ • Uważany za jeden z najlepszych grzybów jadalnych • Od lipca do listopada w lasach iglastych • Preferuje miejsca o dużej, stałej wilgotności • Może być pomylony z niejadalnym mleczajem wełnianką

OPIEŃKA MIODOWA • Surowy lub niedogotowany może być szkodliwy • W smaku początkowo łagodne, pozostawiają cierpki posmak, zapach mają słaby, ale przyjemny • Występuje w lasach • Od września do listopada na terenie całej Polski i znacznym obszarze Europy

MAŚLAK ZWYCZAJNY • W Europie występuje 20 gatunków, a w Polsce kilkanaście • Może jednak u niektórych osób wywoływać objawy alergiczne. • Skórkę z kapelusza należy usunąć przy oczyszczaniu. • Występuje pojedynczo lub w dużych grupach; gatunek pospolity. • Można je znaleźć od maja do października

PIECZARKA POLOWA • Występuje często, od lata do jesieni • Posiada zapach anyżku i łagodny smak • Bywa mylona ze śmiertelnie trującymi muchomorami • Zbierać powinna je tylko osoba, która dobrze zna podstawowe cechy rozpoznawcze

KOŹLARZ BABKA • Jadalny, do spożycia poleca się zwłaszcza młode owocniki, gdyż trzony starych są bardzo twarde • W czasie gotowania i suszenia czernieje • Występuje od czerwca do października w lasach liściastych i mieszanych z udziałem brzozy • Występuje pojedyńczo lub niewielkimi grupami

GOŁĄBEK JADALNY • Jeden z najsmaczniejszych gołąbków • Nie należy go spożywać na surowo • Mylony z gołąbkiem wymiotnym (trującym) • Występuje od czerwca do października, w lasach liściastych i mieszanych • Nie występuje w górach

KURKA • Jadalny - bardzo smaczny najlepszy w marynatach i duszony, jednak twardy i stosunkowo ciężkostrawny • Nie ulega zaczerwieniu • Odporny na długi transport • Występuje od czerwca do listopada gromadnie

PŁOMIENNICA ZIMOWA • W kuchni azjatyckiej znany pod nazwą enoki • Rośnie od października do grudnia • Na pniakach drzew liściastych, prawie zawsze kępami, najobficiej na topolach i wierzbach. • Znany jako zimówka aksamitna

WODNICHA BRUNATNOBIAŁA • Posiada stosunkowo duży owocnik, bardzo oślizgły kapelusz i trzon, podwinięty brzeg kapelusza • Występuje pod sosną • Od września do listopada • Smaczny grzyb jadalny do bezpośredniego spożycia

SMARDZ JADALNY • Gatunek objęty ścisłą ochroną gatunkową, grzyb rzadki • Można pomylić z trującą piestrzenicą kasztanowatą • Rośnie od drugiej połowy marca do początku maja w • Przed przyrządzeniem należy sparzyć gorącą wodą

GRZYBY TRUJĄCE

MUCHOMOR SROMOTNIKOWY • Występuje na całym świecie • Zawiera toksyny • Niektóre z alkaloidów muchomorów mają właściwości halucynogenne • Występują w lasach, tworzą mikoryzę z drzewami.

MUCHOMOR CZERWONY • Silnie trujący • Czerwony lub pomarańczowy • Pokryty białymi plamkami • Nie ma specyficznej odtrutki na zatrucie nim

MLECZAJ WEŁNIANKA • Niejadalny, gdyż jest w smaku bardzo ostry • We wschodniej Europie bywa zbierany i kiszony. • Rośnie od września do października w lasach brzozowych • Rośnie pojedynczo lub w grupach

GOŁĄBEK WYMIOTNY • Ostry i piekący smak • Po zjedzeniu nawet małej ilości występują bóle brzucha, mdłości i wymioty • Od lipca do października • W lasach iglastych, przeważnie w miejscach wilgotnych

MAŚLANKA WIĄZKOWA • Grzyb pospolity, czasem mylony z opieńką miodową • Od kwietnia do grudnia w wiązkach liczących nawet po kilkadziesiąt owocników na pniakach obumarłych drzew liściastych oraz iglastych

ZATRUCIE GRZYBAMI • Do zatrucia dochodzi po spożyciu nieznanych grzybów, mylnego zaliczenia ich do jadalnych, złego przyrządzenia, bądź z powodu osobniczej nadwrażliwości na grzyby jadalne. • Objawy zatrucia mogą ponadto wystąpić po spożyciu zepsutych grzybów jadalnych lub po zjedzeniu surowych grzybów jadalnych.

ZATRUCIA DZIELI SIĘ NA 4 ZESPOŁY: • zespół muchomora plamistego (okres utajenia 1 -2 h, spowodowany spożyciem muchomora plamistego lub muchomora czerwonego) • zespół muskarynowy (okres utajenia z reguły 1 -2 h, wskutek spożyciu lejkówek czy gołąbka wymiotnego) • zespół żołądkowo-jelitowy (okres utajenia 0, 5 -2 h, po spożyciu wicruszki zatokowalej, gąski tygrysowatej, ) • zespół faloidynowy (zespół wątrobowo-nerkowy; okres utajenia 5 -48 h, po spożyciu np. muchomora sromotnikowego).

OBJAWY ZATRUCIA • zespół muchomora plamistego: rozszerzenie źrenic, zawroty głowy, oszołomienie, omam, stanami odurzenia, drżenie mięśniowe, czasem śpiączką • zespół muskarynowy: zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia, ślinienie i łzawienie, zlewne poty przy równoczesnym uczuciu chłodu, nudności, wymioty, biegunka, zwężenie oskrzeli z dusznością, • zespół żołądkowo-jelitowy: nudności, wymioty, biegunka, kolka, bolesne parcie na stolec, w ciężkich zatruciach wstrząs. • zespół faloidynowy: wymioty, wodniste wypróżnienia, kurcze łydek; po 3 -4 dniach może dojść do rozwoju ostrego uszkodzenia wątroby z żółtaczką, skazą krwotoczną, śpiączką, drgawkami

ROZPOZNANIE Rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu z osobą u której doszło do zatrucia lub ze świadkami zdarzenia. Ważne jest ustalenie rodzaju spożytych grzybów, czasami zabezpieczenie ich próbki.

POSTĘPOWANIE Postępowanie polega na sprowokowaniu wymiotów jeszcze w okresie bezobjawowym oraz na przewiezieniu chorego do szpitala z odziałem zatruć. We wszystkich przypadkach jednocześnie leczyć osoby, które zjadły tę samą potrawę z grzybów, mimo że nie zgłaszają dolegliwości.

PRAWDZIWEK (grzyb jadalny)

PIECZARKA POLNA (grzyb jadalny)

GOŁĄBEK CZARNOCZERWONY (grzyb trujący)

ŹRÓDŁA: • • www. grzyby. pl www. fotoplatforma. pl www. bossowski. pl www. wikipedia. pl