Grecka filozofia przyrody Prezentacja wykonana w ramach realizacji

Grecka filozofia przyrody Prezentacja wykonana w ramach realizacji samokształcenia

Historia W VI w p. n. e. – powstaje głównie filozofia przyrody, podstawowym pytaniem jest „skąd pochodzi świat? ”, rzadko zdarzają się zagadnienia związane z człowiekiem. Filozofia ta rozwijała się głównie na terenie wysp jońskich oraz na Sycylii (filozofia bardziej mitologiczna).

GŁÓWNE ZAGADNIENIA I POJĘCIA Pośród rozmaitych problemów tej epoki na pierwszy plan wysunięta została kwestia tzw. arche czyli pierwszej zasady wszystkich rzeczy, będącej zarazem ich źródłem i tworzywem. Arche rozumiano jako: a. początek b. pierwsza przyczyna c. racja

C. D. Filozofowie przyrody formułowali swoje poglądy na temat podstawowych składników materii, czasu, przestrzeni, dynamiki ruchu i wszechświata jako całości na podstawie bezpośredniego doświadczenia zmysłowego, opierając się zwykle na pewnych założeniach metafizycznych. Cel filozofii przyrody - refleksja nad filozoficznymi założeniami nauk przyrodniczych, analiza pojęć, twierdzeń, metod badawczych, sposobów dochodzenia do twierdzeń, sposobów ich uzasadniania, weryfikowania.

Grupy filozoficzne w pierwszych okresach greckiej filozofii przyrody 1. Tales z Miletu 2. Heraklit 3. Eleaci 4. Pitagorejczycy 5. Atomiści 6. Epikur

Tales z Miletu (625 - 545 p. n. e. ) 1. historycznie pierwszy mędrzec grecki, któremu przyznaje się miano Kliknij, aby edytować filozofa format tekstu konspektu 2. matematyk, astronom, polityk Drugi poziom 3. woda jako archre konspektu 4. argumentacja – woda niezbędna do Trzeci poziom życia, woda przybiera różne stany skupienia; wszelki pokarm jest wilgotny, konspektu wszystko jest wilgotne, wiec wzięło się z Czwarty wody i do wody wraca poziom 5. Tales zmierzył piramidy, jako pierwszy konspektu przepowiedział zaćmienie Słońca Piąty poziom konspektu

ANAKSYMANDER (610 -545 p. n. e. ) 1. uczeń Talesa z Miletu 2. świat wyłania się z bezkresu Kliknij, aby edytować format tekstu konspektu (apeiron) 3. początkiem i pierwszą przyczyną Drugi poziom istniejących rzeczy jest „bezkresne i konspektu nieokreślone” pierwotne tworzywo z Trzeci poziom którego powstały przeciwstawne konspektu formy materii Czwarty 4. pierwotnie materia nie miała poziom granic i przeciwieństw, dzięki konspektu procesowi „łamania symetrii” powstał Piąty świat poziom konspektu

ANAKSYMENES (? -525 p. n. e. ) Øuczeń Anaksymandra Øzafascynowany Talesem Kliknij, aby edytować format tekstu konspektu Øpróbuje pogodzić poglądy Talesa Drugi poziom oraz Anaksymandra na temat konspektu Trzeci poziom rozwoju świata konspektu Øpowietrze jako arche, gdyż jest ono bezkresne (Anaksymander) i Czwarty poziom niezbędne (Tales) konspektu Piąty poziom konspektu

HERAKLIT Z EFEZU (ok. 540 -480 1. jeden z najwybitniejszych p. n. e) przedstawicieli filozofii Kliknij, aby edytować presokratejskiej format tekstu konspektu 2. arche utożsamione zostało z ogniem i logosem (rozumem) Drugi poziom konspektu 3. wariabilizm (zmienność wszelkich Trzeci poziom rzeczy) nie można dwa razy wejść do konspektu tej samej rzeki, ponieważ świat Czwarty ciągle ulega przemianom a rządzić poziom nim musi rozum konspektu 4. panta rhei - wszystko płynie Piąty poziom konspektu

C. D. Ørelatywizm (względność) Øświat materialny składa się z przeciwnych stanów i tendencji, które są przez ukrytą harmonię utrzymywane w jedności: To, co przeciwstawne dąży do jedności, z tego, co różne powstaje najpiękniejsza harmonia

PARMENIDES Z ELEI (ok. 540 -470 1. najważniejszy przedstawiciel p. n. e. ) eleatów Kliknij, aby edytować 2. pierwszy zajął się teorią bytu, a byt format tekstu konspektu definiuje jako kulę (idealny kształt), Drugi poziom ponieważ nie ma ona ani początku ani konspektu końca Trzeci poziom 3. głosił: „należy mówić i myśleć, że konspektu tylko byt istnieje. To bowiem, co jest, istnieje, a to, co nie jest, nie istnieje. ” Czwarty poziom 4. istnieją 3 drogi życia: prawdy, konspektu mniemania oraz fałszu. Drogi fałszu Piąty powinniśmy się wystrzegać poziom konspektu

ELEACI O PRÓŻNI Nic nie jest próżne. Próżnia jest nicością, a to, co jest nicością, nie istnieje.

PARADOKSY ZENONA Z ELEI Øwygłosił 4 paradoksy dotyczące ruchu: Achilles i żółw, Strzała, Dychotomia, Stadion ØAchilles i żółw: jeśli żółw wyprzedza trochę Achillesa, to w czasie wyścigu Achilles nigdy go nie dogoni, gdyż musi przebiec najpierw połowę odległości, która go dzieli od żółwia, a przedtem połowę tej połowy Østrzała: strzała w ruchu tak naprawdę nie jest w ruchu bo suma bezruchu (poszczególnych pozycji ruchu strzały) nie może się równać ruchowi

C. D. Paradoks przeciwko wielości: wszystko, co istnieje, ma jakąś wielkość. Jeżeli byt jest nieskończenie podzielny, to składa się z nieskończonej ilości części. Jeżeli części te nie mają wielkości, to również całość, złożona z części nieposiadających wielkości, musiałaby nie mieć wielkości.

PITAGORAS Z SAMOS (ok. 570 -497 p. n. e. ) 1. stworzył związek pitagorejski w Kliknij, aby edytować Krotonie format tekstu konspektu 2. jego szkoła ma charakter naukowo Drugi poziom religijny, która koncentruje się na konspektu przybliżeniu człowieka do boga Trzeci poziom 3. Pitagorejczycy dostrzegali w nauce (gł. konspektu matematyce i filozofii) drogę prowadzącą Czwarty do zbawienia pojmowanego w duchu religii orfickiej, a więc wyzwolenia z cyklu poziom konspektu reinkarnacyjnego, zaś za zasadę Piąty wszechrzeczy uważali liczbę i relacje poziom matematyczne konspektu

Atomizm arytmetyczny Ø świat wg pitagorejczyków pochodzi z liczby jako byt realny Ø liczba jest tu pewnego rodzaju symbolem: 1. punkt, 2. linia, 3. figura geometryczna, 4. bryła, 5. własności ciał, 6. życie, 7. duch, 8. miłość, 9. roztropność, sprawiedliwość, 10. doskonałość wszechświata Ø konstruowane w ten sposób obiekty mają charakter dyskretny, a poszczególne punkty oddzielone są od siebie próżnią, utożsamianą zwykle przez pitagorejczyków z „nieskończonym powietrzem”.

EWOLUCJA KONCEPCJI PITAGOREJCZYKÓW Pitagorejczycy uważali monadę za zasadę i początek ( arché) - wszystkiego. Punkt bowiem uważali za początek linii, tę zaś za początek powierzchni, a tę za początek bryły, to jest ciała; zaś jeszcze przed punktem rozpatrywali monadę. Dlatego początkiem i zasadą ciał jest monada. Dlatego wszystkie ciała powstają z monady.

Atomiści: DEMOKRYT Z ABDERY (ok. 460 -360 p. n. e. ) 1. uczeń Leucypa Kliknij, aby edytować 2. autor dzieł z zakresu medycyny, format tekstu konspektu fizyki, matematyki, architektury Drugi poziom 3. „Początkiem wszechrzeczy są konspektu atomy i próżnia. Wszystko inne jest Trzeci poziom tylko mniemaniem” konspektu 4. posłużył się pojęciem atomu dla Czwarty opisania najmniejszych, poziom niepodzielnych cząstek rzeczywistości konspektu przyrodniczej Piąty poziom konspektu

Atomiści: LEUKIPPOS (V e. p. n. e) ØCel dociekań Leukipposa – sformułowanie teorii przyrody zgodnej z tezą Parmenidesa o niezmienności bytu i zachowanie zjawisk ØLeukippos wpadł na pomysł atomistycznej budowy materii, obserwując w silnym świetle słonecznym poruszające się cząstki kurzu ØLeukippos: jeżeli jest podział, wielość i ruch, to jest próżnia; jest podział, wielość i ruch, więc jest próżnia Ø atomy są bardzo małe i „dzięki ich maleńkim

Epikur ( ok. 341 p. n. e) 1. Epikur utrzymuje, że jest samoukiem, Kliknij, aby edytować który nie miał innych nauczycieli prócz natury i osobistego doświadczeniaformat tekstu konspektu 2. głosił, że nasz świat jest tylko jednym Drugi poziom z nieskończonej liczby światów, stanowiąc konspektu cząstkę nieskończonego Wszechświata Trzeci poziom znajdującego się w nieskończonej pustcekonspektu 3. całość Wszechświata nie zwiększa się Czwarty i nie zmniejsza, nic w niej nowego nie poziom zachodzi, a wszystko jest wynikiem konspektu wewnętrznej przemiany Piąty poziom konspektu

C. D. Øjedynym źródłem i kryterium poznania jest wrażenie Øistnieć to doznawać istnienia Øsprowadza całą rzeczywistość do kombinacji atomów, teoria ta ma nam dostarczyć argumentów pozwalających znaleźć spokój w życiu

Filozofowie greccy V w. p. n. e. Ø Empedokles z Akragas: lekarz i polityk, za podstawowe zasady wszechrzeczy uznawał cztery żywioły, których zmieszaniem kierowały dwie siły: Miłość i Nienawiść Ø Anaksagoras z Kladzomen: matematyk i astronom, za siłę kierującą podstawowymi zarodkami przyrody uznał Boski Umysł. Wszystkie rzeczy w przyrodzie składają się z jakościowo zróżnicowanych cząstek, które nazywał nasionami.

Wiek V p. n. e. W wieku V p. n. e. zaszła w filozofii istotna przemiana związana z pojawieniem się w greckich miastach wędrownych nauczycieli zwanych sofistami. Dzięki ich działalności zainteresowanie filozofów przyrodą ustąpiło miejsca refleksji nad człowiekiem, jego postępowaniem, cnotą i szczęściem. Spośród sofistów najsłynniejszą postacią był Protagoras z Abdery.