GRAFK TASARIM LKELER R GR BETL HALME UZUNAY

GRAFİK TASARIM İLKELERİ ÖĞR. GÖR. BETÜL HALİME UZUNAY

GÖRSEL BİRLİK İLKESİ • TASARIMDA BİÇİMLERİN YA DA FORMLARIN BİR ARAYA GELEREK DENGELİ BİR BÜTÜN OLUŞTURMALARINA BİRLİK DENİR.

GÖRSEL BİRLİĞİ SAĞLAMA YOLLARI • BİRLİĞİN MEYDANA GELEBİLMESİ İÇİN ÖNCE DENGE SAĞLANMALIDIR. DENGESİZ BİRLİK OLAMAZ. O NEDENLE DENGE, SADECE BİRLİĞE GİDİŞ YOLU DEĞİL, AYNI ZAMANDA BİRLİĞİ SAĞLAMANIN ŞARTI OLARAK DA DÜŞÜNÜLEBİLİR.

1)GÖRSEL DEVAMLILIK(SÜREKLİLİK) İLE GÖRSEL BİRLİK • BU YOLLA BİRLİĞE VARABİLMEK İÇİN TEKRAR, RİTİM, UYGUNLUK, KORAM İLKELERİNDEN YARARLANILABİLİR.

2)EGEMENLİK VE DEĞİŞKENLİK İLE GÖRSEL BİRLİK • TASARIMDA DİĞER BİÇİM YA DA GRUPLARA KARŞI ÖLÇÜ, RENK, DOKU, KONUM, FARKLI ŞEKİLLENME VE BENZERİ BAKIMLARDAN ÜSTÜNLÜK SAĞLAYARAK EN FAZLA DİKKAT TOPLAYAN ELEMAN DÜZENLEMEDEKİ EGEMENLİĞİN VEYA HAKİMİYETİN SAHİBİDİR. HER TÜRLÜ EGEMENLİK ZITLIKLA SAĞLANIR.

EGEMENLİK VE DEĞİŞKENLİK İLKESİNİN ANALİZİ

3)ZITLIK İLE GÖRSEL BİRLİK • BİÇİM, RENK, DOKU, DEĞER, ÖLÇÜ, YÖN, ARALIK VE BENZERİ BAKIMLARDAN BİRİNİN YA DA BİRKAÇININ SÖZ KONUSU OLABİLECEĞİ BU ZITLIKLAR İNSANI AYNI ZAMANDA BEKLEMEDİĞİ ETKİLERLE KARŞILAŞTIRDIĞI İÇİN UYARIR İLGİYİ ÜZERİNE TOPLAR, BÖYLECE CANLILIK BAŞLAR.

• BİRLİK, ÖLÜ KATILIĞINDA BİR EŞİTLİĞİN DEĞİL, ZIT ÖGELERİN BİREŞİMİNİN SONUCUDUR. BİR BİNAYA ‘CANLI’ DİYEBİLMEMİZ İÇİN, CANLILIĞIN DÜŞEYLER VE YATAYLAR, BOŞLUKLAR VE DOLULUKLAR, SİVRİ VE YUMUŞAK BİÇİMLER, HACİMLER, KÜTLELER ARASINDAKİ ZITLIKLA ANLATIMI GEREKLİDİR.

ZITLIK İLKESİNİN ANALİZİ

GÖRSEL BİRLİK İLKESİNİN ANALİZİ

GÖRSEL BİRLİK İLKESİ İLE İLGİLİ ÖĞRENCİ ÇALIŞMALARI

DENGE İLKESİ • BELİRLİ BİR AKS SİSTEMİNE GÖRE HACİMSEL VEYA YÜZEYSEL ÖGELERİN ALGILANAN ETKİNLİĞİ, GÖRSEL DENGE İLE İFADE EDİLMEKTEDİR. • BAŞKA BİR İFADEYLE, BİR DÜZENLEMEYE GİREN CİSİMLERİN RENKLERİ, DEĞERLERİ, DOKULARI, YÖNLERİ, ARALIKLARI VE ÖLÇÜLERİ BİRBİRLERİYLE KIYASLAMA KONUSU OLUR.

1)SİMETRİK(BAKIŞIK/ŞEKİLSEL) DENGE

1. A)EKSENEL(AKSİYAL)/İKİ YÖNLÜ/TAM DENGE • BİR EKSENE GÖRE ÖGELERİN AYNI DURUMDA TEKRAR ETMESİ SONUCU OLUŞTURULUR.

1. B)SÜSLEMCİ(ORNAMENTAL) DENGE • SÜSLEMECİ DENGE, BİR YÜZEY YA DA BOŞLUKTA BİRBİRİNE BENZEYEN BİÇİMLERİN YOĞUN BİR İSTİF DÜZENİ İÇİNDE BULUNMASI (ÖRNEĞİN, YER DÖŞEMELERİNİN OLUŞTURDUĞU DOKULAR) SÜSLEMECİ YA DA KRİSTAL DOKULU SİMETRİK DENGEYE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLEBİLİR.

2)ASİMETRİK(BAKIŞIMSIZ/ŞEKİLSİZ) DENGE • BURADA EKSENİN İKİ YANINDA BİRBİRİNDEN FARKLI VE KONTRAST ELEMANLARIN DENGESİ SÖZ KONUSUDUR. • BU TİP DENGEDE GÖRSEL AĞIRLIK YA DA ETKİLEME DÜZEYİ EŞİTTİR, ANCAK BİRBİRİNİN AYNI VE BENZER DEĞİLDİR.

3)IŞINSAL DENGE • TÜM ÖGELERİN BİR MERKEZE GÖRE DAİRESEL VEYA IŞINSAL OLARAK YERLEŞTİRİLMESİ SONUCU OLUŞMAKTADIR. • AYNI ZAMANDA ODAK NOKTASININ YANİ MERKEZİN YÜZEYDEKİ YERİNE GÖRE SİMETRİK VEYA ASİMETRİK DENGE TÜRÜNÜ YANSITMAKTADIR.

3. A) MERKEZİ(RADYAL) DENGE • MERKEZİ DENGE, MERKEZ NOKTADA KESİŞEN İKİ VEYA DAHA ÇOK EKSEN İLE EŞDEĞER ÖGELERİN DENGELİ DÜZENLENMESİDİR.

3. B)DÖNEL(ROTATIONAL)DENGE • DÖNEL DENGE DE BİR IŞINSAL DENGE TÜRÜDÜR. • BU DENGE GÖRSEL UNSURLARIN BİR NOKTA ETRAFINDA DÖNEREK EŞİT ARALIKLAR HALİNDE SIRALANMALARIDIR. • MERKEZİ DENGEDE OLDUĞU GİBİ, MERKEZİN YÜZEYDEKİ YERİNE GÖRE SİMETRİK VEYA ASİMETRİK DENGE TÜRÜNÜ YANSITIR.

DENGE İLKESİNİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ • GELENEĞİN, RESMİYETİN, OTORİTENİN VURGULANACAĞI TASARIMLARDA SİMETRİK DENGE TERCİH EDİLİR. • DİĞER YANDAN SİMETRİ, DÜRÜSTLÜK VE SAYGINLIĞIN PSİKOLOJİK SİMGESİDİR. • SİMETRİDEN SÖZ EDİLİNCE İLK AKLA GELEN, TÖRENSEL VE HAŞMETLİ BİR ETKİDİR: NE ZAMAN ANITSAL BİR GÖRÜNÜŞ SAĞLANMAK İSTENİRSE, SİMETRİYE BAŞVURULUR. SİMETRİK DENGE KESİN VE KARARLIDIR. BU DENGE TÜRÜ İNSANDA BOZULMAZ VE OTURMUŞ BİR ETKİ YAPAR. FAKAT SİMETRİNİN İLGİYİ DEVAM ETTİRMEDE GÜCÜ AZ OLDUĞUNDAN BU DENGE TÜRÜ SIKICILIK ETKİSİ YARATABİLİR.

• SİMETRİK DENGE, FORMAL, EŞİT YA DA PASİF DENGE OLARAK DA ADLANDIRILABİLİR. • DENGELİ TASARIMLAR İNSANDA BİR HUZUR VE DİNGİNLİK DUYGUSU OLUŞTURSA DA, SİMETRİK, MUTLAK BİR DENGE, STATİK BİR HİS UYANDIRIR VE UZUN SÜRE SEYREDİLEMEZ GÖRSEL TASARIMLAR YARATIR. • SİMETRİK DENGE SÜREKLİLİK DUYGUSU UYANDIRIR.

• SİMETRİDE DURAĞANLIK VE KASILMA, ASİMETRİDE İSE HAREKET VE GEVŞEME DUYGUSU VARDIR. BİRİNDE DÜZEN VE KURAL, DİĞERİNDE RASTLANTI VE KEYFİLİK EGEMENDİR. DAHA GENEL BİR ANLATIMLA; SİMETRİ; KATILIK VE SINIRLILIĞI, ASİMETRİ İSE HAYATI, EĞLENCEYİ VE ÖZGÜRLÜĞÜ SİMGELER. • ASİMETRİK BİR DENGE DAHA DUYGUSAL, DENEYSEL, AKILDA KALICI, EĞLENCELİ VE SÜREKLEYİCİ YÖNLERE SAHİPTİR. MEKAN İÇİNDEKİ TEKDÜZELİĞİ ORTADAN KALDIRAN, HAREKETLİ BİR ATMOSFER OLUŞTURAN, İLGİ ÇEKİCİ BİR DENGEDİR.

DENGE İLKESİNİN ANALİZİ