Gradna bolka Dr Natalija aurekAleksandrovska Spec po semejna
Gradna bolka Dr. Natalija [aurek-Aleksandrovska Spec. po semejna medicina
�Eden od predizvicite za lekarite vo ambulantite i urgentnite centri �Simptomot na gradna bolka mo`e da bide od organite vo gradniot ko{ ili gorniot del na abdomenot �Od benigni do mnogu seriozni i `ivotno zagrozuva~ki sostojbi �Gre{kite vo neprepoznavawe na sostojbite mo`at da dovedat do seriozni posledici po zdravjeto i `ivotot ili pak do nepotrebni ispituvawa, testovi i hospitalizacii
�Vidovi na gradna bolka: ostra, ostra probodna, tapa, `arewe, bolka pri promena na polo`bata na teloto. �Bolkata mo`e da bide vo predel na gradniot ko{, pozadi gradnata koska, da se prenesuva kon vratot, vilicata, kon racete, kon grbot. �Vreme traewe na bolkata (kratkotrajna so propratni simptomi ili hroni~na povtoruva~ka gradna bolka)
Gradna bolka povrzana so srceto �Gradna bolka ili nelagodnost vo gradniot ko{ e naj~esto povrzna so eden ili pove}e propratni simptomi: �Pritisok, `arewe ili stegawe vo gradi �Se {iri kon vratot, vilicata, ednata ili dvete race, kon grbot �Trae pove}e od nekolku minuti, se javuva i se gubi, se vlo{uva so aktivnost, intenzitetot se namaluva i zgolemuva �Nedostatok na zdiv �Gadewe i povra}awe �Ladna pot, slabost
Drugi tipovi na gradna bolka �Te{ko se razlikuva od bolkata povrzana so srcevi zaboluvawa �Gradna bolka koja ne e povrzana so srcevo zaboluvawe e propratena so: �Kisel vkus vo ustata �Problemi so goltawe �Promena na pozicija na teloto �Bolka koja se intenzivira pri ka{lawe ili dlaboko vdi{uvawe �Bolka pri stiskawe na graniot ko{ �Bolka koja trae pove}e ~asovi �“Heartburn” - bolno ~uvstvo na gorewe pozadi gradnata koska (`eludnik ili srce)
Urgentni sostojbi proprateni so gradna bolka
Akutna gradna bolka (`ivotno zagrozuva~ka) �Akuten miokarden infarkt �Bolkata trae podolgo od 30 minuti �~uvstvo na stegawe, pritisok vo gradi, pe~ewe. `arewe �Lokalizacija: retrosternalno, nelagodnost vo vratot, vilicata, ramenicite, posebno kon levata raka �Pulmonalna embolija �Bolkata po~nuva naedna{ i mo`e da trae nekolku ~asa �Naj~esto e ednolateralna (od stranata na embolijata) �Dispnea, tahikardija, hipotenzija
Akutna gradna bolka (`ivotno zagrozuva~ka) �Aortna disekcija �Nenadejna silna ostra bolka (kako probodi so no`) �Lokalizirana vo preden del od graden ko{, ~esto se prenesuva i pozadi pome|u skapulite) �Mo`e da se javi i hipertenzija �Spontan pneumotoraks �Zapo~nuva naedna{, bolkata mo`e da trae nekolku ~asa i e od stranata na pneumotoraksot �Dispnea, namaleno di{ewe od stranata na pneumotoraksot
Hroni~ni sostojbi koi mo`at da dovedat do seriozni komplikacii
�Stabilna angina �Trae od 2 do 10 minuti �Pritisok, stegawe, te`ina, pe~ewe vo gradite �Lokalizacija: retrosternalno, nelagodnost vo vratot, vilicata, ramenicite, po~esto od levo �Predizvikano od napor, izlo`enost na ladno, psiholo{ki stres �Aortna stenoza �Povtoruva~ki epizodi na vremetraewe kako kaj angina �Simptomi i lokalizacija kako kaj angina �Pulmonarna hipertenzija �Vremetraeweto i vidot na bolka se varijabilni �Lokalizacija - substernalno �Dispnea, znaci na zgolemen venski pritisok vklu~uvajki i edem i zgolemeni i ote~eni jugularni veni
Akutna sostojba koja bara specifi~en tretman
�Pericarditis �~asovi do denovi, mo`e da bide povremeno vo epizodi �Ostra bolka �Retrosternalno ili prema apeksot, mo`e da se prenesuva i kon levoto ramo �Bolkata mo`e da popu{ta vo ispravena sostojba i potpirawe nanazad, perikardijalno triewe �Pneumonia/plevritis �Herpes zoster
Drugi sostojbi proprateni so gradna bolka
�GERB �Ezofagealen spazam �Ulcus ventriculi �Zaboluvawa na `ol~noto kese �Drugi gastrointestinalni zaboluvawa �Zaboluvawa na rbetniot stolb �Arthritis �Costochondritis �Muskuloskeletni zaboluvawa �Emocionalni i psihijatriski sostojbi
Dif. Dg. na hospitalizirani pacienti so gradna bolka a nemale MI GIT (GERB, Ulcus ventriculi, Cholelithiasis) 42% Ishemi~ni srcevi zaboluvawa 31% Zaboluvawa na gradniot ko{ 28% Pericarditis 4% Pleuritis/pneumonia 2% Pulmonalna embolija 2% Ca. pulmonum 1, 5% Aneurisma aortae 1% Aortna stenoza 1% Herpes zoster 1% Harrison`s Internal Medicine; Source: Fruergaard P et al: Eur Heart J 17: 1028, 1996
Kako postapuvame so pacientot?
Urgentni sostojbi Ostanati sostojbi �Anamneza �Pregled �EKG �Itna medicinaska pomo{ �Obezbeduvawe na venska linija �Terapija �Anamneza �Pregled �EKG �Laboratorija �RTG �Terapija
Prikaz na slu~aj 1 �Pacient na 37 godi{na vozrast se javuva na pregled poradi gradna bolka. Bolkata ja opi{uva vo vid na plo~a, stegawe vo gradite. Dava podatok za gadewe i nelagodnost vo gornite ekstremiteti, kako i omalaksanost. �Pu{a~, zgolemena kila`a (t. 85 kg, v. 173 cm) �Pozitivna familijarna istorija za KAB (tatko po~inat od infarkt) �Minati zaboluvawa: hiperlipidemia, diskus hernija �Negira alergija na lekovi �Rabotata mu e so sedewe, nema fizi~ka aktivnost
Prikaz na slu~aj 2 �Pacientka na 52 godi{na vozrast se javuva na pregled poradi gradna bolka. �Bolkata e retrosternano vo dolna tretina. Propratena e so `arewe i pe~ewe. Povremeno se javuva i kiselkast vkus vo ustata. �Vo nekolku navrati ja po~uvstvuvala istata bolka, ne se javila na lekar bidej}i i pominala �Obezna pacientka (t. 76, v. 164 cm) �Ne vnimava na ishrana, ne pu{a~ �Nema Familijarna istorija za KAB �Raboti kako {iva~ka (sedi re~isi cel den)
Prikaz na slu~aj 3 �Pacient na 36 godi{na vozrast doa|a na pregled poradi gradna bolka vo izminatiot mesec. Bolkata ne e postojana, poizrazena e nave~er po zavr{uvawe na rabotniot den. Ponekoga{ ima stegawe vo gradite i te{kotii vo di{ewe. �Atletski graden, ne pu{i, ne pie alkohol, vnimava na ishranata. �Nema hroni~ni zaboluvawa vo semejstvoto od tipot na KAB �Raboti vo IT sektor, programer �Pogolemiot del od denot go pominuva pred kompjuter, ponekoga{ so drugarite igra fudbal ili odi na Vodno
Prikaz na slu~aj 1 �Pacient na 37 godi{na vozrast se javuva na pregled poradi gradna bolka. Bolkata ja opi{uva vo vid na plo~a, stegawe vo gradite. Dava podatok za gadewe i nelagodnost vo gornite ekstremiteti, kako i omalaksanost. �Pu{a~, zgolemena kila`a (t. 85 kg, v. 173 cm) �Pozitivna familijarna istorija za KAB (tatko po~inat od infarkt) �Minati zaboluvawa: hiperlipidemia, diskus hernija �Negira alergija na lekovi �Rabotata mu e so sedewe, nema fizi~ka aktivnost
• • Anamneza Fizikalen pregled Merewe krven pritisok EKG • Promeni na EKG • Postavuvawe na venska linija so fiziolo{ki rastvor • Tabl. Aspirin 100 • Amp. Analgin ili Amp. Tramadol im • Itna medicinska pomo{ i transport do najbliskiot kardiolo{ki centar Dokolku na EKG nema ubedlivi znaci za MI a pacientot ima gradna bolka (Tabl. Aspirin 100) i proratni simptomi pratete go vo najbliskiot kardiolo{ki centar. KST - pozitiven Napravena koronarografija i postaven e stent Terapija za doma Dg: Angina pectoris
Prikaz na slu~aj 2 �Pacientka na 52 godi{na vozrast se javuva na pregled poradi gradna bolka. �Bolkata e retrosternano vo dolna tretina. Propratena e so `arewe i pe~ewe. Povremeno se javuva i kiselkast vkus vo ustata. �Vo nekolku navrati ja po~uvstvuvala istata bolka, ne se javila na lekar bidej}i i pominala �Obezna pacientka (t. 76, v. 164 cm) �Ne vnimava na ishrana, ne pu{a~ �Nema Familijarna istorija za KAB �Raboti kako {iva~ka (sedi re~isi cel den)
�Anamneza �Fizikalen pregled �Merewe krven pritisok �EKG �Laboratorija (krvna slika, H. pilori) �RTG na `eludnik �Gastroskopija - hroni~en gastritis �H. pilori - negativen �IPP - Tabl. Pantoprazole 40 1 x 1, 2 -4 nedeli �Higieno-dietski re`im, regulirawe na kila`a �Dg: Dispepsia; Gastritis chr.
Prikaz na slu~aj 3 �Pacient na 36 godi{na vozrast doa|a na pregled poradi gradna bolka vo izminatiot mesec. Bolkata ne e postojana, poizrazena e nave~er po zavr{uvawe na rabotniot den. Ponekoga{ ima stegawe vo gradite i te{kotii vo di{ewe. �Atletski graden, ne pu{i, ne pie alkohol, vnimava na ishranata. �Nema hroni~ni zaboluvawa vo semejstvoto od tipot na KAB �Raboti vo IT sektor, programer �Pogolemiot del od denot go pominuva pred kompjuter, ponekoga{ so drugarite igra fudbal ili odi na Vodno
�Anamneza �Fizikalen pregled �Merewe krven pritisok �EKG �RTG na rbeten stolb - Spondilosis, Scoliosis �Prepora~ana masa`a i ve`bi �Fizi~ka aktivnost �Vo zavisnost od promenite na rbetniot stolb fizikalna terapija �Analgetici - Paracetamol, NSAID (Ibuprofen, ketoprofen, diclofenak) �Dg: Spondilosis, Scoliosis
- Slides: 27