GOO1 OPOND 1 13 Beoordelen conjunctiva cornea en

GOO-1. OPOND 1 -13 Beoordelen conjunctiva, cornea en sclera Hoorcollege 4 22 -09 -2016 LISETTE ALTENA

Introductie les 4 Individueel thuis Kanski over de conjunctiva, cornea en sclera (H 5, 6 en 8). Artikel op Sharepoint: “Disorders of the conjunctiva”. Zelfstudie : 7 uur

Beoordeling voorste oogsegment Conjunctiva Cornea Sclera

Conjunctiva Beoordeel de kleur Hyperaemie Vaatinjectie Vascularisatie Onderzoek de onregelmatigheid Chemosis Papillae Follikels Pinguecula Pterygium

Pinguecula Vaak voorkomende geelwitte neerslag op nasale of temporale conjunctiva bulbi. Degeneratie van de collageenvezels en het epitheel met soms een kalkneerslag.

Pterygium Vaatrijke bindweefselstreng die start op de conjunctiva bulbi Soms begrensd door lijn van Stocker (ijzerneerslag) Uitdroging en blootstelling aan UV

Telangectasia Oppervlakkig bloedvat Systemische ziekte? Flickr. com

Chemosis Infectieziekte Corpus Alineum Contactlenzen

Papillae Bacteriële conjunctivitis Allergische conjunctivitis Atopische conjunctivitis Contactlens gerelateerd

Gradatie papillaire conjunctivitis Bron: artikel ‘Validation of grading scales for contact lens complications’

Papillae Witlicht: beoordeling roodheid Blauw licht en fluor: hobbels en bobbels

Papillae Mechanische irritatie Bacteriële conjunctivitis Purulente afscheiding Allergische en Atopische conjunctivitis Waterige afscheiding Ctl gerelateerd Mucus strengen

Follikels Virale conjunctivitis Adenovirus Chlamydia Herpes simplex Endotoxine Mollusculum

Verschil papillae en follikels Bron: Efron Contact lens complications

GPC Giant Papillaire Conjunctivitis

Calcium concretions Wit-geel Asymptomatisch

Retention/inclusion cyste Doorzichtig geel Cosmetisch

Beoordeling voorste oogsegment Conjunctiva Cornea Sclera

Lagen van de cornea

Laag van Dua 0. 01 mm. Dua H. (2013)

PICO

Degeneratie = verslechtering of verandering in een weefsel, waardoor het minder functioneel wordt. Normale leeftijdsveranderingen Geassocieerd met voorafgaande gebeurtenis of ziekte

Cornea degeneraties Leeftijdsgerelateerde degeneraties Arcus senilis Vogt’s witte limbale ring Cornea farinata Crocodile shagreen Cornea guttata Lipide keratopatie Band keratopatie Spheroidale degeneratie Salzmann’s nodulaire degeneratie

Arcus senilis Meest voorkomend Bilatere lipide neerslag Neerslag begint voorste deel descemet, daarna stroma Bij jonge mensen hoog cholesterol Ongeveer 1 mm breed Bron: Ucl. ac. uk

White Limbal Girdle of Vogt Vrouwen boven de 50 Dunne band Bilaterale crescentische lijnen van krijtachtige vlekken Vooral nasale en temporale limbus Bron: Studyblue

Crocodile Shagreen Wit/grijze opaciteiten in stroma Anterior Posterior Asymptomatisch

Cornea guttata Collageen op de achterste laag descemet membraan Verder gevorderd ook melanine neerslag Alleen centraal: 1 e stadium Fuch’s dystrofie Hassle henle lichaampjes zitten in perifere cornea, is teken van veroudering

Cornea guttata

Lipide keratopathie Wit/geelachtige stromale neerslag Bestaat uit cholesterol, vetten en phospholipiden Primair en secundair Primair: is zeldzaam, verschijnt spontaan in een avasculaire cornea Secundair: komt meer voor, samen met corneaal trauma of corneale vasculaire ziekte.

Band keratopathie Neerslag van calcium zouten in subepitheelruimte (direct onder het epitheel) en voorste deel Bowman Meestal begin periferie en naar centraal

Spheroidale degeneratie Geelbruine granulen of nodulen perifeer of centraal UV straling Bron: www. gfmer. ch

Salzmanns nodulaire degeneratie Meestal bij of na chronische keratitis Collageen ophopingen Bowman, Duwen epitheel omhoog nodule Soms met bijbehorende ijzerlijn Meestal mid-perifeer van de cornea

Terriens marginale degeneratie Mannen boven 40 jr Verdunning cornea superior Fijne punctate stromale opaciteiten + evt. milde neovsacularisatie Kan op arcus senilus lijken Vaak asymptomatisch Langzame progressie

Cornea dystrofie Bilaterale, vaak erfelijke groep aandoeningen die constant of langzaam progressief zonder ontstekingen verlopen Ontstaat vaak tussen 10 e en 20 e jaar maar kan ook op volwassen leeftijd 4 verschillende typen: Anterior Stromaal Posterior Ectatisch

Cornea dystrofie Anterior dystrofie MDF of EBMD Reis-Bückler Meesman’s Stromale dystrofie Lattice Macular Granular Posterior dystrofie Fuch’s endotheel Posterior polymorphous Ectatische dystrofie Keratoconus Posterior keratoconus Keratoglobus Pellucid marginal degeneratie

MDF/EBMD Meest voorkomende cornea dystrofie Bilateraal Niet vormvast Geeft complicaties Bron: Lee Eye Center

Reis-Buckler dystrofie Komt al voor tijdens kinderjaren Autosomaal dominante dystrofie Oppervlakkige ringvormige opaciteiten in het centrum Irregulaire lagen van collageen vervangt het Bowman in een honinggraat patroon Geeft herhaaldelijke cornea erosies

Meesmann’s dystrofie Zeldzame autosomaal dominante aandoening op jonge leeftijd (eerste 2 jr) Kleine epitheel cysten bij de limbus in het interpalpebrale gebied Geeft bijna nooit visus klachten, soms milde irritatie

Lattice Dystrofie Ontstaat rond 10 e jr – 40 e jr. Spinnewebachtige neerslag van amyloide (bep eiwit) langs de cornea zenuwen Zit in stroma en niet perifeer Heel vaak cornea erosies 3 typen van lattice, bij 2 types ook amyloide neerslag in andere lichaamsdelen: systemische amyloidosis Soms keratoplastiek

Granulaire dystrofie Ontstaat in de eerste 10 jr met veel cornea erosies Kleine witte granulen in het voorste deel stroma (is hyaline neerslag, eiwit) Tussenin helder stroma Vlekjes vermeerden bij jong volwassen en bij 50 jr is visus 0. 5 tot 0. 1 Uiteindelijk veranderen granulen wel in omvang maar niet in aantal

Granulaire dystrofie Op het laatst zit er een grote ring vlek in het stroma met daarin wat dieper sterachtige vlekjes

Avellino Dystrofie Zuid Italiaans dorpje In het stroma is een neerslag van hyaline en amyloid te zien Daarom noemt men dit ook wel: granulaire lattice dystrofie

Maculaire dystrofie Zeer zeldzaam Begint op 3 jr Neerslag van glycosaminoglycaan Eerst in voorste deel stroma maar breidt zich uit naar hele stroma dikte tot aan randen van cornea

Fuch’s endotheel dystrofie Bilaterale langzaam progressieve aandoening Afwijkende endotheelcellen, produceren collageen en andere eiwitten die in descemet neeslaan Pompfunctie endotheel verslechtert cornea oedeem!

Fuch’s endotheel dystrofie Gevolg: Bullous kerathopathy ontstaat en het stroma kan verdikken met wel 30 % Beh: hypertonische druppels (vocht afvoeren!), zachte ctl en soms keratoplastiek

Posterior Polymorfe dystrofie Zeldzaam, onstaat tijdens eerste jaren Endotheelcellen krijgen kleine uitlopers (microvilli)en gaan zich delen (soms groeien ze kamerhoek in) Achter SLE zie je grijze letseltjes, blaasjes of banden van abnormale endotheelcellen Beh: meestal niets, soms glaucoombeh of keratoplastiek

Keratoconus & Keratoglobus Onstaat rond puberteit Onstaat bij geboorte Centrale of paracentrale Zeer zeldzaam! verdunning stroma Progressief astigmatisme Bilaterale verdunning (meestal perifeer) van hele cornea Soms i. c. m. andere congenitale afwijkingen/ziektes

Keratoconus & Keratoglobus

Keratoconus Fleischer’s ring IJzerdeposities rond de basis van de conus Vogt’s striae Kleine verticale vouwen in stroma en descemet’s membraan Munson’s sign Bij het naar beneden kijken een V-vormig verandering van onderooglid

Pigmentatie op cornea Hudson-Stahlilijn IJzerdeposities Waar de oogleden sluiten Kayser-fleischerring Oranje van kleur Alleen te zien in vergevorderd stadium Niet te verwarren met de Fleisher ring (keratoconus)

Pellucid marginale degeneratie Zeldzaam, onstaat tussen 20 en 40 e jr met irrigulair astigmatisme Bilateraal, langz progr van verdunnen van de inferior periferie vd cornea (in een soort maanvorm) De uitstulping bevind zich boven de verdunde cornea (bij keratoconus op de verdunde cornea!)

Topografie verschillen ‘Gewone’ keratoconus Ernstige keratoconus

Topografie verschillen Pellucid marginale & (inf maanvorm) Terriens marginale (sup nas verdunning)

Differentiatie degeneratie & dystrofie Kenmerk Cornea locatie Lateralisatie Symmetrie Vascularisatie Familie historie Leeftijd ontstaan degeneratie perifeer vaak unilateraal asymmetrisch vaak geen vaak > 40 jr dystrofie centraal bilateraal symmetrisch geen vaak < 10 jr

Beoordeling voorste oogsegment Conjunctiva Cornea Sclera

Sclera Blauwe sclera Axenfeld’s loops Scleritis Episcleritis

Axenfeld’s Loops Blauwe - zwarte ciliare zenuwen Net onder het sclerale oppervlak

Efron gradatie Bron: Boek contact lens complicaties van Nathan Efron

Wat heb je geleerd? Je hebt kennis over de anatomie en afwijkingen van de conjunctiva, cornea en sclera Zelfstudie Hoorcollege Je beschikt over de theorie van de vaardigheden om deze structuren te herkennen en beoordelen met behulp van de juiste belichtingstechnieken en lichtinstellingen. Praktijkles

Wat volgt er deze en volgende week? Praktijkles A 3 Indirecte verlichting en herhaling Hoorcollege A 4 (5 e) Volgende week: beoordeling traanfilm en cornea Praktijkles A 4 Werken met kleurstoffen Let op: contactlenzen uit, bril mee!

Kahoot. it