Gjuha si mjet i komunikimit Bazat e Komunikologjis

Gjuha si mjet i komunikimit Bazat e Komunikologjisë Mr. Sc. Remzie Shahini-Hoxhaj 19. 10. 2011

Gjuha � komunikimi mes njerzëve është komunikim gjuhësor � gjuha si mjet komunikimi mundëson që përmes saj t’i kumtojmë mendimet tona njerëzve tjerë � gjuha është një produkt njerëzor nga tingujt e artikular nga vetë njerëzit kur ata dëshirojnë t’ju kumtojnë diçka njerëzve tjerë, të cilët i pranojnë këto tinguj përmes organeve të dëgjimit dhe kuptojnë atë çfarë iu është thënë � Kjo nuk do të thotë se i gjithë procesi i komunikimi është i natyrës verbale sepse me procesin gjuhësor të komunikimi lidhen edhe procese tjera të komunikimit jogjuhësor � gjuha si instrument për marrëveshje mes njerëzve mes veti, ka një funksion shumë të rëndësishëm � përmes saj mund të prodhojmë mendime dhe ide që nënkupton fuksionin kognitiv (mendor) dhe poashtu të japim mesazhe/ porosi që nënkupton fuksionin komunikativ.

Linguistika dhe Semiotika � Linguistika si pjesë e shkencave të komunikimit merret me përshkrimin dhe � � � sqarimin e fenomeneve gjuhësore në aspektin teorik, ku gjuha qëndron si objekt studimi në aspektin e strukturës gjuhësore dhe asaj të komunikimit Në qendër të studimit të saj janë tekstet dhe diskurset me prejardhjen e shenjave gjuhësore dhe jogjuhësore. Semantika merret me kuptimin e shenjave gjuhësore dhe atyre që ju përkasin shenjave gjuhësore Tek shenjat gjuhësore dallojmë tri dimesione: semantike, sintaksore dhe pragmatike Aspekti semantik nënkupton marrëdhëniet mes shenjave gjuhësore që ju referohen atyre jashtë gjuhës siç janë objektet (njerëzit, gjërat, proceset, idetë etj) Aspekti sintaksor nënkupton marrëdhëniet e shenjave mes veti, dhe fokus i studimit janë rregullat gramatikore sipas së cilave shenjat gjuhësore lidhen me njëra tjetrën Pragmatika merret me studimin e marrëdhënieve në mes shenjave dhe shfrytëzuesve të tyre, pra merret me mënyrën dhe formën e përdorimit të shenjave gjuhësore.

Katrori i informatës

NARRACIONI

Çka është narracioni dhe pse na nevojitet në media? �Narrare (lat. )- të rrëfyera jo të kënduara, tregime, fabula, përralla � formë fiksionale dhe faktike �Dy qasje që studiojnë narracionin në mediat moderne: - teoritë e narracionit sugjerojnë që tregimet në çfarëdo media dhe çfarëdo kulture kanë tipare të caktura �Por media të ndryshme janë në gjendje ti tregojnë tregimet/ storiet në forma të caktuara

Teoritë e narracionit �Synojnë të kuptojnë ndarjen dhe kushtet se si mbulohet një ngjarje (fiksionale apo faktike) �Si organizohen në sekuenca dhe si bëhen që të nxisin kureshtjen e publikut �Syd Field- hyrja/ fillimi, ballafaqimi, përfundimi/ zgjidhja

Qasja strukturaliste për narracionin �shkenca e mediave narracionin mundohet ta kuptoj në aspektin social dhe ideologjik �Shkolla strukturalliste ruse: Vladimir Propp, Roland Barthes, Tzvetan Todorov dhe Levi. Strauss �Propp – pavarësisht strukturës sipërfaqësore karakteret mund të grupohen

Propp 1. Shtrigat/ shpirtrat e kenqinj 2. heroi, ose nje karakter qe kerkon dicka i motivuar nga mungesa e te hollave, e prindeve etj. (kjo nuk ka te beje me gjinin e tij lidhet ngusht kuptimin e gjere te fjales “i admiruar” ose “i mire” 3. donatori i cili jep nje gje me fuqi magjike 4. ndihmuesi i cili ndihmon heroin 5. princesa dhurate per heroin 6. babi i saj i cili e shperblen heroin 7. udherefyesi i cili ia tregon rrugen heroit 8. heroi falso � Tridhjete e nje funksione (si “nadelsat per nje hero” ose “shtriga meson dicka per viktimen e saj) e cila situate e sjell situaten ne tregim ne nje situate te parashikueshme

Todorov �teroinë e “ekuilibrimit” -vet tregim fillon me balancim të situatës “na ishte njëherë” (“workers today decided to reject the pay offer of 1%”) �tregimi ka fillimin, mesin dhe fundin mirepo ne fakt ai paraqet nje balanse te gjendjes

Barthes �narracioni funksionon ne baze te 5 kodeve (kodi i prioriteteve, enigma hermeneutike, semika, kodi referncial/kultuuror dhe simbolik) �p. sh “kodi i enigmës” mban të zgjuar lexuesin për atë se çfarë do të ndodh me karakterin e dashur

Narracioni në mediat e ndryshme �Fotografia- p. sh mund te duket forme e vjeter dhe e ftofte e narracionit pasi prezenton momente te veqanta, mirepo me te drejte thuhet se “nje fotografi flet me shume se nje 1000 fjale”. �Stripi – kombinimi i fjaleve me fotografi dhe ilustrimi i rasteve te veqanta (firshkellima, thyerje etj. ) �Kino- manipulimi i kohes dhe hapesires me shume se fjaleve dhe zerit �Radio- aftesi te ndikimit permes zerave dhe efekteve te tjera te zerit

Narracioni i hapur dhe mbyllur �Narracioni i hapur (sop operas) -Mund të vazhdojnë edhe nëse dikush largohet -Karakteret jo në hierarki -Përzierja e roleve - Episodat mund te jene te gjate �Narracioni i mbyllur (filmat ne kinema) - Audienca në dijeni se do e sheh një storie të tërë -Karaketeret në hierarki -Koha e kompresuar

Llojet e narracionit dhe klasifikimi i tyre

Nocioni dhe përkufizimi �Gjini (genre)- lloj ose tip �Ndan formën ose tipin nga strukturat tjera të përbashkëta ose dalluese �Në media na mundëson analizën e një teksti përballë teksteve tjera �Elementet përbërse: narratori, pikëpamjet si rrejdhin ngjarjet përfshirë edhe karakteret, audienca etj.

Dallimi mes gjinive dhe formateve �Gjini # format (p. sh. Si të bëhesh milioner, “kuizi” ju takojnë gjinisë së kuizit por dalojnë nga strukturat) �Big Brother gjinia televizive e shek 21 �Reality TV edhe Docu –Soap (Dokumentar +Telenovelë) �Përzirrja e gjinive edhe në sfera tjera p. sh musicles dhe western p. sh. Chicago, Kill Bill

Rëndësia e kuptimit të gjinisë �Kuptimin e statusit të ultë të masmediave dhe relacionit të tyre me format e larta të artit �Formave të argëtimit që shumë shpesh janë ikja nga realiteti �Si produkte të ulta kulturore konsiderohen filmat, muzika, magazinat etj- prodhime që ju dedikohen masës dhe jo elitave �Fomat e argëtimit –kontradiktore si propagandë apo ideologji që i mundëson publikut ikjen nga realiteti

Realiteti dhe të ngjarit �Formatet mediale ndërtohen në bazë të kodeve dhe shpesh nuk ka dallim mes reales dhe imagjinatives �Disa gjini në bazë të përceptimit si të “ngjara” (p. sh. Spiderman, Star Wars, Day after tomorow) �Në këtë aspket diskutohet dhuna në media �Filmat vizatimor

Faleminderit!