Gesprekstechnieken Periode 1 les 5 Luisteren samenvatten doorvragen

Gesprekstechnieken Periode 1, les 5 | Luisteren, samenvatten, doorvragen 1 van 2

6. 1 Actief luisteren (=met aandacht zoeken naar de behoefte en emotie achter de boodschap van de ander) In eigen woorden jouw interpretatie van de boodschap te herhalen. Reageren zonder oordeel over wat de ander zegt De ander voelt zich begrepen als je actief luistert

Kenmerken actief luisteren: - Oogcontact maken - Rustig en ontspannen zitten - Knikken / instemmende geluiden - Geïnteresseerde lichaamstaal en gezichtsuitdrukking - Doelgerichte vragen stellen (stiltes durven laten vallen) - Regelmatig parafraseren (=herhalen wat de ander zegt) - De strekking van het verhaal samenvatten Wat is het nut van actief luisteren? - Spreker het gevoel geven dat diegene zich serieus genomen voelt - Het achterhalen van onderliggende gevoelens (je leert diegene beter te begrijpen) - De feitelijke informatie krijg je beter op een rij

6. 2 Valkuilen bij actief luisteren (het zijn er 12!) 1. Waarschuwen, dreigen 2. Vermanen, preken 3. Adviseren, suggesties doen 4. Oordelen, bekritiseren, beschuldigen 5. Prijzen, ermee eens zijn 6. Interpreteren, analyseren, diagnose stellen 7. Gerust stellen, troosten 8. Uit de weg gaan, afleiden, over iets anders praten 9. Bevelen, dirigeren, commanderen 10. De les lezen, beleren, argumenten aanvoeren 11. Schelden, belachelijk maken 12. Doorvragen, ondervragen

6. 3 Luisteren, samenvatten, doorvragen (LSD) Luisteren doe je op verschillende niveaus. Je luistert naar: § De inhoud (strekking verhaal) § De volgorde (waarin de boodschap wordt vertelt) § De taal (straattaal/ABN of dialect) § Het spreektempo, stemverheffingen, mimiek en gebaren Volledige focus is nodig om dit in je op te nemen (actieve luisterhouding) Om het verhaal samen te vatten moet je ‘selectief luisteren’ Wat is dat? Dat betekent: hoofd- en bijzaken onderscheiden om de kern eruit te filteren.

Samenvatten Het verhaal van de cliënt in kort en helder in eigen woorden herhalen en controleren of dit klopt. Dan doorvragen om meer duidelijkheid te krijgen Functie van samenvatten: § Checken of je de ander goed begrijpt § Het helpt je de rode draad vast te houden § Het stelt de ander gerust: ‘ik heb echt goed naar je geluisterd’ § Je bouwt een brug naar een volgend onderwerp

Doorvragen Communicatie komt niet van één kant (eenzijdige communicatie) Je bent betrokken en toont dat je actief luistert Met doorvragen stel je de juiste vragen op momenten die dat vragen. Een aantal voorbeelden: Bij een vage uitspraak: ‘Ik neem straks ‘de laatste bus’ kun je doorvragen: ‘Hoe laat gaat die bus dan? ’ Onjuiste aannames in beeld brengen: ‘De presentatie Engels wordt dan dus verschoven’ Hierop volgt de doorvraag: ‘Wie heeft dat gezegd? ’ of ‘Waar maak je dat uit op? ’ Algemene of generaliserende uitspraken concreet maken: Een oudere heer zegt: ‘Die jeugd van tegenwoordig hoef je ook niet meer op te rekenen’. Doorvragen om te concretiseren: ‘Hoe bedoelt u dat? ’

Parafraseren = herformuleren (in eigen woorden het verhaal herhalen) Als ik goed naar je luister zeg je(…) klopt dat? Niet meer dan twee zinnen Verschil tussen parafraseren en samenvatten: - Parafrase (klein gedeelte herformuleren in eigen woorden) - Samenvatting gaat echt om het samenvatten van het hele (grotere) verhaal. Functies van parafraseren: § Controleren of je de ander goed hebt begrepen (onderwerp wordt helderder) § De ander aanmoedigen verder te vertellen

LSD en parafraseren in gesprek Luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD) Heb je veel ervaring in gespreksvoering dan straal je zelfvertrouwen uit. Als je daarin nog wat onzeker bent ben je vooral met jezelf bezig. De volgende aandachtspunten kunnen je dan helpen: § Bereid je voor (wat wil je zeggen/vragen) § Kies passende ruimte / tijdstip § Kies rustige omgeving § Zorg voor privacy (geen mensen die kunnen meeluisteren) § Gun jezelf tijd bij het nadenken over een antwoord § Weet je even niets nieuws te bedenken; vat samen wat al gezegd is § Laat de ander vertellen

Nabespreken Angerenstein vorige week Pak de lesopdrachten van vorige week erbij (VW thema 5, opdrachten 8, 9, 13, 14, 17)

Angerenstein Ga naar welzijn. angerenstein. nl Ga naar Maatschappelijke Zorg Ga dan naar Professioneel werken Naar VW thema 6 (bovenste bestandje van de twee) Maak opdracht 3, 4, 5 en 6 individueel, samen overleggen is prima Evt nog afmaken van vorige week: VW thema 5, opdrachten 8, 9, 13, 14, 17 Sla je opdrachten goed op in je pc, is aan het eind LP 1 je bewijs van inzet en voorwaarde om de toets te kunnen halen. Volgende week bespreken we de opdrachten na

Voor volgende week: § Thema 6 in zijn geheel doorlezen § Opdrachten (vorige sheet afmaken)