Generatie Nix Presentatie door Lisanne Meinen 6 maart

Generatie Nix Presentatie door Lisanne Meinen 6 maart 2017

Inhoudsopgave -Theoretische inleiding: Generatie Nix -Botsing oude en nieuwe garde -Kenmerken in fragment Ik ook van jou -Schrijvers van de Generatie Nix nu -Discussie: Het literaire generatieconflict

Lancering concept Generatie Nix -Frank Verkuyl, De Groene Amsterdammer, 23 februari 1994 -Verwijzing naar Generation X (1991) van Douglas Coupland -Onderwerpen “uit de geestdode wereld van de nieuwbouwwijken waar het leven wordt geregeerd door televisieverslaving en consumptiedwang” (Verkuyl) -Ennui, metafysische verveling -Niet uitsluitend negatief: zoeken en twijfelen is goed

Voorgangers -Naturalisme - De avonden - Jaren ‘ 70 -realisme -Maximalen uit de jaren ‘ 80 -Gimmick! Van Joost Zwagerman: “Meer dan veertig jaar na De avonden werd het tijd voor een roman die liet zien hoe alles in Nederland sindsdien is veranderd alles, behalve het levensgevoel van de adolescent” (Verkuyl).

Tijdschrift Zoetermeer -Zoetermeer is “een betonnen doolhof', een slaapstad waar alleen forenzen wonen en waar verder niets te doen is” (van Erkelens) -Nijgh en van Ditmar, 1994 -1997 -Redactionele verantwoording: jeugdig, geëngageerd, opstandig en flamboyant -Tegenreactie olv Arnon Grunberg in Maatstaf

Maatschappelijke context -Waardering van ‘populaire’ kunstvormen -Plaats voor de schrijver in de massacultuur -Commercialisering van de uitgeverij

Democratisering van de literatuur -Generatie Nix kiest voor de massacultuur -Nieuwe doelgroep: (ongeletterde) generatiegenoten, geen literaire critici -De auteur beweegt naar het publiek toe, buiten de grenzen van de traditionele literatuur

Kenmerken: structuur -Episodisch, als in een soap -Geen dramatische spanning maar losse verhalen -Verschillende verhaallijnen door elkaar -Geen centrale figuur -Er wordt niet alleen individu, maar een heel milieu geschetst

Kenmerken: thematiek -Spotten met de gevestigde orde -’Snackbar-realisme’ -Rol van erotiek -Geïmporteerde cultuur: verlangen naar een waarachtig nihilisme -’Sampling’: hoge en lage cultuur door elkaar

Commentaar van critici (1) -Klassieke tegenstelling: gevestigde critici en oudere lezers enerzijds en een nieuw, jong literair gezelschap anderzijds -Plat werk, visieloos realisme -Wildgroei van vermeende talenten -Eenzijdige belangstelling, o. a. voor seks. Afwezigheid van intellectuele, filosofische of ideologische stellingnames -Imago is belangrijker dan de poëtica

Commentaar van critici (2) “Om dit verhaal, dat de authenticiteit heeft van een reclamefilm, wat intellectuele allure te geven wordt een en ander verliteratuurd met pseudo-wijsheden en verborgen citaten” (Erik de Smedt) “Het is allemaal erg diepzinnig en erg gejat, maar het is zo licht en relativerend opgeschreven dat niets werkelijk deert”(Jessica Durlacher)

Ronald Giphart -Geboren in 1965 -Studeerde en woont in Utrecht -Literaire tijdschriften, theatershow, columnist, juryvoorzitter -1992 Ik ook van jou (Nijgh & Van Ditmar) CPNB) -2003 Gala (Boekenweekgeschenk, -1993 Giph (Nijgh & Van Ditmar) -2005 Troost (Podium) -1996 Phileine zegt sorry (Balans) (Podium) -2010 IJsland -2000 Ik omhels je met duizend armen (Podium)

Literatuuropvatting Giphart -Maatschappij bestaat uit seks, drank, commercie en massacultuur -Wat te doen met literaire ambities als niemand meer geeft om literatuur? -Buiten de grenzen van de traditionele literatuur: columnist, talkshows, boekverfilmingen

Fragment Ik ook van jou (1) -”Ik kwam tot de conclusie dat literatuur iets te maken had met stille leeszalen, met ernstige colleges, met voetnoten, met ongelukkige mensen, met eruditie, metaforen, met de onzegbaarheid van de waarheid en de onkenbaarheid van het individu” (29) -”Ik weiger om de literatuur en mezelf serieus te nemen. Ik wil niet meer serieus zijn. Nooit meer serieus zijn. Ik vind: de literatuur is een jongetjes- en meisjesspelletje. Schrijven is: lekker pielen en kutten, ravotten, stoeien, frisbeeën; de literatuur is een speeltuin” (29)

Fragment Ik ook van jou (2) -“Onze generatie … is een generatie die geen opwinding kent, geen hartstocht, geen grote emoties. Onze generatie is tot op het bot blasé” (33) -Aanvallen van andere schrijvers in primaire literatuur -’Sampling’ -Discussies over banale onderwerpen -Fragmentarische structuur

Fragment Ik ook van jou (3) -Snackbar-realisme -Engelse leenwoorden -Consumptiemaatschappij -Mengen van hoge en lage cultuur -Invloed van massacultuur

Hoe is het nu met. . . -”Volgens Giphart ging dat hele Generatie Nix-idee om de genetische noodzaak zich af te zetten tegen ouders die verwachtten dat hun kinderen net zo sociaal bewogen en opstandig zouden zijn als de generatie die in de jaren zestig rebelleerde”(Hoenjet) -Giphart: term ‘Nix’ altijd ironisch gebruikt -Uiteindelijk wilden schrijvers als Zwagerman ook bij de ‘echte’ literatuur horen en niet in de marge werken -Schrijvers zijn verdwenen, hebben zich bij de wetenschap gevoegd, of horen inmiddels bij de gevestigde orde

Discussie (1) -Is dit literaire generatieconflict iets wat altijd terug zal blijven komen? Het lijken altijd de twintigers te zijn die zich tegen de gevestigde orde keren

Discussie (2) -Zijn er auteurs die in het huidige literaire landschap een nieuwe Generatie Nix zouden kunnen vormen? Of is dat niet meer mogelijk omdat we inmiddels manieren hebben gevonden om met onze verveling om te gaan?

Discussie (3) -De schrijvers van de Generatie Nix klagen over een gebrek aan materiaal om over te schrijven door de braafheid van de maatschappij. Hoe zit het dan met hun verbeeldingsvermogen? En maakt een eventueel gebrek daaraan hen slechte schrijvers?

Bronvermelding “Giphart en Van Royen: literatuur en massacultuur. ” Literatuurgeschiedenis. nl, 02 -03 -2017, n. p. “’Zoetermeer’ wordt blad voor Generatie Nix. ” Het Parool, 10 -03 -1994, n. p. Brems, Hugo. “Generatie Nix. ” Altijd weer vogels die nesten beginnen. Uitgeverij Prometheus, 2006. pp. 563 -568 Schouten, Rob. “Niet voor ouders, mandarijnen en andere sufbubbels. Nieuw proza in de jaren negentig. ” Ons erfdeel 40. 1 (1997), pp. 61 -73. Verkuyl, Frank. “Verveling; Leefde Harry Mulisch nog maar. ” De Groene Amsterdammer 23 -02 -1994, pp. 16 -18.