GELMN DEERLENDRLMES Geliim kavramnn en genel tanmna baklacak

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim kavramının en genel tanımına bakılacak olduğunda; Gelişim, organizmada gerçekleşen biyolojik (fizyolojik), sosyal (sosyal hayatımız), duygusal (duygusal anlayışımız ve deneyimlerimiz) ve bilişsel (düşünme becerilerimiz) alanlarda, genetiğin ve çevresel faktörlerin etkileşimi ile, bireyin dünyaya uyum sağlamasına olanak tanıyan sistemli ve sürekli değişimler bütünü olarak tanımlanabilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim, çocuğun yaşamındaki değişimleri ve sürekliliği ifade eden bir kavramdır. Bu nedenle çocuğun gelişiminin çok yönlü ele alınması gerekir. Çocuk gelişimi alanı ise değişik yaşlarda çocukların sahip oldukları davranış normlarını geliştirmeyi hedefler.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu geliştirilen normlar sayesinde de davranışların altında yatan nedenlerin ortaya konulması ve ilerleyen süreçte çocuğun gelişim sürecine ilişkin ön görüde bulunmayı sağlar.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel değerlendirme ise, çocukların öğrenme süreçlerine ve gelişimlerine yönelik devamlı şekilde veri toplanması ve toplanan verilerin ardından öğretim sürecine ilişkin doğru kararlar verme amacıyla, elde edilen bilgilerin düzenlenip yorumlanma süreci olarak tanımlanabilir

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendirme kısaca; farklı yöntem, teknik ve araçlardan faydalanılarak çocuğa yönelik bilgi toplama ve elde edilen bilgilerin düzenlenerek yorumlanma sürecidir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çocuğun gelişimsel değerlendirmesi, “çocuklar ne biliyor ve ne yapabilir? ” sorularına ilişik cevap alınabilecek her çeşit ölçme yöntemini ve aracını işaret etmektedir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bir çocuğun gelişiminin olabilecek olan en yukarı düzeye ulaşabilmesi için ilk ve en temel adım, çocuğu ve gelişimini doğru yaklaşımlar ile tanımak ve değerlendirmektir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim değerlendirilirken nelerin incelendiğine bakılacak olduğunda; çocuğun bilişsel becerileri dil becerileri, motor (hareket) alanındaki becerileri günlük yaşam becerileri, sosyal becerileri yaşa uygun etkinliklerle uğraşabilme beceri değerlendirilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel gecikme, en kolay şekilde çocuğun yaşı ile uygun gelişim göstermemesi olarak tanımlanabilir. Bu gelişimsel gecikme çocuğun durumuna bağlı olarak tek bir gelişim alanında gözlenebilir ya da genel gelişimsel bir gecikme olarak karşımıza çıkabilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çocuğun gelişimsel gecikme yaşamasına neden olan bir çok etmen vardır. Bu etmenler çocuk kaynaklı, aile kaynaklı çevre kaynaklı olabilir. Bu etmenlere örnek verilecek olduğunda,

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çocuk Kaynaklı; Prematüre/düşük doğum ağırlıklı olmak Doğum anında yaşanan sıkıntılar Beslenme, uyku ya da davranış bozuklukları Akut ve kronik rahatsızlıklar, enfeksiyonlar Büyüme geriliği Sosyal duygusal sorunlar Zihinsel ve bedensel engeller

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Aile kaynaklı, İşsizlik, yoksulluk Sosyal probleme sahip ebeveynler Duyarsız ebeveynler Kronik rahatsızlıklara (Özellikle psikolojik) sahip ebeveynler Madde kullanımı Eşler arası geçimsizlik Ebeveyn beceriksizliği ve özgüven eksikliği Yanlış aile tutumu

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çevre kaynaklı Ekonomik sorunlar Yetersiz koşullara sahip evde yaşanması Tehlikeli ortamlarda yaşama Sağlık, eğitim vb. hizmetlere ulaşamama Yetersiz destek ve uyaran

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi Bir bebeğin gelişimini yetişkinlik zamanına kadar açıklayan «çok eksenli kurum» a göre bebeğin gelişimi onu kolaylaştıran ve zorlaştıran bir çok biyolojik ve çevresel unsurların etkisi ile belirlenir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi Erken dönemde sahip olunan deneyimler insan beyninin şekillenmesi üzerinde yaşam boyu etkilidir. Gelişim basamaklarının tamamının temeli erken dönemlerde atılmaktadır. Bu nedenle gelişimin erken dönemlerden itibaren değerlendirilmesi, gelişimsel zorlukların ve risklerin en erken dönemde belirlenmesi, ve bu sayede de gelişimin desteklenmesi için önemli bir fırsat sunmaktadır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi Kısaca açıklanacak olduğunda gelişimin değerlendirilmesinin en önemli nedeni ERKEN MÜDAHALE şansı elde etmektir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi Gelişimin değerlendirilmesi sayesinde, Çocuğun gelişimsel durumu ve süreci tespit edilir. Uygulanan programın etkililiği değerlendirilir. Çocuğun ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu ihtiyaçlara yönelik eğitim programları hazırlanır

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimin Değerlendirilmesinin Önemi Gelişimin değerlendirilmesi süreci çok boyutlu bir denklemdir ve bu denklemi doğru kurmak çocuğun gelişimsel tanısının konulmasında ciddi önem taşımaktadır. Gelişimsel değerlendirme çocuk için en uygun yöntem/yöntemlerin seçimi ve değerlendiricinin uygunluğu ile doğru şekilde sonuçlanabilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl Yapılır?

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Gelişimsel değerlendirme iki amaç için yapılır. Bu iki amaçtan ilki gelişimsel taramadır. Gelişimsel tarama: gelişimi normal olan ya da gelişimi sorunlu olma ihtimali olan çocukların belirli aralıklarla kısa süren değerlendirme yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesini kapsar. Bu sayede sağlıklı gelişen çocuklarla gelişimsel gecikme riski taşıyan çocuklar birbirinden ayrılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? İkinci amaç ise gelişimsel izlemdir. Gelişimsel izlemde, gelişimsel desteğe ihtiyaç duyan çocukların izleme ve destekleme konusunda bilgili bir ekip tarafından sürekli olarak gözlenmesi ve değerlendirilmesi sürecidir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Gelişimsel değerlendirme tam anlamıyla bir SÜREÇTİR. Tek bir uygulama, tek bir test, tek bir gözlem ya da tek bir görüşme ile noktalanamayacak bir süreçtir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Gelişimsel değerlendirme bütüncül yapılmalıdır. Aile, çevre, kültür gibi çok boyutlu etmenlerin de gelişimsel değerlendirme sürecine eklenmesi gerekmektedir. Tek başına çocuğun yetilerinin değerlendirilmesi ile yapılan gelişimsel değerlendirme bizi doğru bir gelişimsel tanıya götürmeyecektir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bunun nedenlerinden biri, her ne kadar standart test maddelerinde gelişimi yaşıtları ile paralel görülen bir çocuk olsa da ailesinde yaşanan olumsuz durumlar nedeniyle çocuk o süreçte gelişimsel risk altında olabilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Örneğin anne-baba boşanma sürecinde ise ce bu süreç çekişmeli/çatışmalı sürüyorsa, ya da çocuğa bakım veren kişi ağır psikiyatrik sorunlar yaşıyorsa, çocuk gelişim testindeki maddelerin tamamını gerçekleştirebiliyor olsa da gelişimsel risk altındadır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bir diğer neden, çocuğu yaşıtlarının yerine getirdiği bazı becerileri yerine getiremiyor olması onun gelişimsel gecikme yaşadığı anlamına gelmeyebilir. Örneğin henüz hazır bulunuşluğu o maddeyi gerçekleştirmek için yeterli olmayabilir ya da bireysel farklılığı nedeniyle gerçekleştiremiyor olabilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bir bebeğin 10 aylıkken yürümesi de normaldir 15 aylıkken yürümesi de normaldir. 15 aylıkken yürüyebilecek özelliklerdeki bir bebek 10 aylıkken yürüyemediği için motor gelişiminde gecikme tanısı alması yanlış yönlendirilmesine neden olur.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Uygulanan testteki madde çocuğun hayatında hiç karşılaşmadığı bir uyaranla ilişkili olabilir. Standart testlerde kullanılan materyaller vardır ve bu materyaller testin olmazsa olmaz özelliklerini yansıtır. Ancak çocuk henüz o materyalle hiç tanışmamışsa o maddelere ilişkin ölçümde sıkıntı yaşayacaktır. Bu nedenle kültürel farklılıklar ve çocuğun yaşadığı ortam, sahip olduğu uyaranlar da birlikte değerlendirilmelidir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Değerlendirme esnasında çocuk değerlendirici ile doğru ilişkiyi kuramamış olabilir. Örneğin değerlendiricinin tavırlarından hoşlanmamış olabilir, yeni bir ortama girmesi onun korkmasına neden olmuş olabilir. Bu nedenle çocuk normalde yapabildiği bir beceriyi o değerlendiricinin talimatları ile ya da o ortamda gerçekleştiremeyebilir. Ancak bu durum da çocuğun o olanda gelişimsel gecikme yaşadığı anlamına gelmemektedir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bazı gelişimsel gecikmeler yanında ek diğer gecikmeler ile anlamlı hale gelebilir. O nedenle yalnızca o gecikmeye bağlı olarak değerlendirme yapmak yanlış olacaktır. Örneğin Bir çocuğun iki yaşında iki kelimeli cümle kurması beklenir. Ancak çocuğun iki kelimeli cümle kuramıyor olması durumu, göz teması kuramaması, ismi ile seslenildiğinde dönmemesi ya da söylenen komutları anlaması ile birlikte değerlendirildiğinde ve bu becerileri de yerine getiremiyor olması ile birlikte gelişimsel bir anlam kazanır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Aileden alınan bilgiler doğrultusunda çocukların yetilerine bakılan değerlendirme yöntemlerinde ise ailenin genelde çocuğunun her şeyi yaptığına ilişkin var olan ön yargısı ile ilgili sorun yaşanmaktadır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Prematüre ya da düşük doğum ağırlığı ile doğan bebeklerin gelişim süreçleri ise normal doğan bebeklere göre farklı işlemektedir. Her ne kadar çoğu standart gelişim testlerinde yaş hesaplamalarında düzenlemeler yapılsa da (düzeltilmiş yaş uygulaması) bu çocuklara uygulanacak olan standart testler bizleri yanlış gelişimsel tanıya yönlendirebilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bu ve bunlar gibi bir çok neden gelişimin çok boyutlu bir şekilde ve uzun süreli değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Gelişimsel değerlendirmelerde çocuk ailesi ile bir bütün olarak değerlendirilmeli, süreç odaklı olmalı ve sonuçta aile işbirliği ile gelişen durumlar ortaya konulmalıdır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Gelişimin izlenmesi sürecinde aile gelişim izlemini yapan sağlık çalışanı arasında bir güven ilişkisinin kurulması şarttır. Gelişim değerlendirmesinin yapıldığı ortam rahatsız edilmeyen, uyaranlar açısından zayıf, çocuğun ailenin ve değerlendiricinin hem psikolojik hem de fizyolojik olarak rahat hissedebileceği bir ortam olmalıdır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Genel bir gelişimsel değerlendirmenin nasıl yapılacağına ilişkin basamaklara bakacak olduğumuzda, Gelişim değerlendirmesi yapılırken öncelikle çocuğun takvim yaşı hesaplanır. Sonrasında prematürelik durumu var ise erken doğum haftası öğrenilerek düzeltilmiş yaş hesaplaması yapılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Ailenin gelişim değerlendirmesine neden ihtiyaç duyduğu sorulur ve alınan cevaplar not alınır. Genel bir öykü alınması süreci ile değerlendirme başlar. Öykü alınması sürecinde çocuğun doğumu, kardeş sayısı, okul öncesi eğitim alma durumu, ailenin sosyo ekonomik ve kültürel özellikleri gibi bir çok farklı değişkene ilişkin standart soruların yanı sıra kültüre göre uyarlamalı farklı soruların eklenmesi gerekebilir (çok eşli olma durumu, kök aile birlikte yaşama durumu vb. ).

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Başvuru için özel bir durum varsa (boşanma aşamasında olmak, okula başlama sürecinde olmak, tuvalet eğitimine başlamak vb. ) buna ilişkin bilgiler ve öyküler alınır. Herhangi bir doktor tarafından yönlendirildi ise o doktora gelme nedeni sorgulanır. Gerekmesi durumunda doktor ile ayrı görüşme yapılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Ailenin çocuklarına ilişkin bir kaygısı olup olmadığı sorulur. Ailenin kaygısı olması durumunda kaygı alanlarına ilişkin notlar alınır. Yapılacak olan değerlendirmenin amacı aileye açıklanır. Gelişim kavramının basit bir tanımı yapılır (boy ve kilo artışından farklı olduğu bilgisi vurgulanır).

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Değerlendirmede aileye sorulacak olan sorular kavramlardan arındırılarak, ailenin anlayabileceği düzeyde kelimeler kullanılarak, örneklerle açıklanarak sorulur. Alınan cevaplarda çelişki varsa farklı açıklama yöntemlerine başvurularak yeniden değerlendirilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Aile görüşme yapılırken bir yandan da çocuk gözlenir. Uygulanacak olan testte kullanılan materyaller çocuğun zaman geçirmesi ve materyalleri tanıma fırsatı sağlaması için önüne konulur ve sohbet esnasında çocuğun bu materyaller ile nasıl vakit geçirdiği gözlenir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Örneğin küplerden kule yapıyor ise kaç küp ile kule yaptığına bakılır ve uygulanacak testte bu madde yeniden yapılmadan gözlem esnasında yapılan değerlendirmenin notu alınır. Ya da ayağı ile topa vuran çocuktan test esnasında yeniden ayağı ile topa vurması beklenmez, bu maddeden geçmiş sayılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Sonrasında çocuğa uygulanacak olan standart test, envanter ya da check list vb. uygulaması yapılır. Uygulama yapılırken çocuğun hareketleri gözlenir, yapamadığı maddelere ilişkin aileye dönülerek gündelik hayattaki bu beceriye ilişkin yapabilip yapamadıkları ile ilgili onların gözlemlerine başvurulur.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Uygulanan testin tamamlanmasının ardından elde edilen sonuçlar, çocuğun gözlemi ile, doktorun görüşü ile, aileden alınan öykü ile birlikte değerlendirilir ve gelişim değerlendirme raporu hazırlanır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bu gelişim değerlendirme raporunda çocuğun her gelişim alanına ilişkin değerlendirme için ayrı alan, genel gelişimine ilişkin ayrı alan, gözleme ilişkin ayrı bir alan ve yoruma ilişkin bir alan bulunmalıdır (ihtiyaca göre bu alanlara ekleme yapılabilir).

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bu alanlarda çocuğun hangi gelişim alanlarında yaşına uygun gelişim sergilediği, hangi alanlarda ne kadarlık bir gecikme olduğuna, hangi alanlarda desteklenmeye ihtiyaç duyduğuna ilişkin bilgilere yer verilir. Son olarak genel gelişimi için de yapılan değerlendirme yazılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Son olarak ise değerlendiricinin yorumu kısmı, hazırlanır ve gelişim değerlendirme raporuna son hali verilir. Raporun hazırlanmasının ardından ise aileye çocuklarının gelişimleri ile ilgili geri bildirim yapılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Aileye geri bildirim yapılırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır. Bu önemli noktalar; Öncelikle çocuğun güçlü olduğu yönlere odaklanılarak aileye bilgilendirme yapılır. Bu süreçte aile ve çocuğa odaklanır, çocuğun yapabildikleri ve ailenin bu konudaki çaba ve desteği övülür.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Sonrasında çocuğun gelişiminin normal olduğu (yaşıtları ile paralel olduğu) alanlar hakkında bilgilendirme yapılır. Son olarak ise çocuğu gelişimsel desteğe ihtiyaç duyduğu alanlar konusunda aileye bilgilendir yapılır. Eğer böyle bir durum ile karşıya kalınmışsa bu gelişimsel gecikmelerin nedenlerinin iyi araştırılması önem taşımaktadır. Öncelikli olarak bu konuya ilişkin ailenin görüşüne başvurulur.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Bu doğrultuda daha ayrıntılı değerlendirme yöntemlerine başvurmak oldukça önemlidir. Çocuğun doğal ortamında gözlenmesi, okulda gözlenmesi, öğretmenden bilgi alınması, gerekmesi durumunda farklı testlerin yapılması gibi farklı değerlendirmelerin ve gerekmesi durumunda disiplinler arası yapılacak olan çalışmaların ardından çocuğun değerlendirilmesinde son noktaya varılır ve gelişimsel tanısı konulur.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Gelişimsel tanısı konulan bir çocuk için ise erken tanı, destek ve müdahalenin önemine ilişkin aile bilgilendirilir. Gerekmesi durumunda değerlendirici tarafından bir gelişimsel destek programı hazırlanır (değerlendirici bu konuda yetkin ise). Destek için aile yönlendirilir. Bu yönlendirme basamaklar halinde ailenin kolay anlayabileceği bir dille yapılır. (raporun nasıl çıkarılacağı, Rehabilitasyona nasıl başvurulacağı vb. )

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Aileye sürecin takipçisi olunacağı, çocuğun izleneceği ve gelişimsel takibinin gerekli görülen zaman aralıklarında yapılacağı ve ihtiyaç duyulduğu sürece destek olacağınıza ilişkin bilgilendirme yapılır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirme Nasıl yapılır? Genel bir gelişimsel değerlendirmenin aşamaları bu şekilde olmakla birlikte çocuğun gelişim durumuna ve farklı çevresel faktörlere göre bu basamaklar arttırılabilir, azaltılabilir ya da değiştirilebilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendiricinin Özellikleri

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendiricinin Özellikleri Gelişimsel değerlendirme yapan kişinin sahip olması gereken belirli özellikleri vardır; Değerlendiricilerin ölçme ve değerlendirme konusunda bilgi sahibi olması gerekir. Elde ettiği verileri yorumlayabilme becerisine ve eğitimine sahip olması gerekir. Veriyi doğru toplayabilme becerisine sahip olması ve en iyi veriyi toplayabilme becerisine sahip olması gerekir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendiricinin Özellikleri Uygulayacağı standart testi uygulayabilme becerisine ve gerekli ise sertifikasına sahip olması gerekir. Çocuk ile doğru iletişim kurabilme becerisine sahip olması gerekir. Odak kayması yaşayan çocuğu değerlendirme içine geri çekebilme becerisine sahip olması gerekir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendiricinin Özellikleri Değerlendirme yaparken ön yargılarından arınabilmelidir. Çocuğa müdahale etmeden nerede ne kadar destek vermesi gerektiğini bilmelidir. Değerlendirme sürecini çocuğun yaşına ve gelişimine uygun şekilde oyunlaştırma yolu ile yönetebilmesi gerekir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Değerlendiricinin Özellikleri Yönergeleri net ve anlaşılır vermesi gerekir. Çocuğu iyi anlayabilmesi ve doğru gözlemleyebilmesi gerekir. Çocuğun hareketlerini doğru yorumlayabilmesi ve değerlendirme sürecini ona göre yönetebilmesi gerekir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Çocuk gelişiminin değerlendirilmesindeki süreç 3 farklı yaklaşımı temel alarak sınıflandırılmaktadır. Bu yaklaşımlar; Formal Değerlendirmeler İnformal Değerlendirmeler Alternatif Değerlendirmeler

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Formal Değerlendirmeler: Formal değerlendirme yöntemlerinde çocuğun gelişiminin değerlendirilebilmesi için daha önceden belirlenmiş, yapılandırılmış ve standartlaşmış araçlar kullanılmaktadır. Genelde standart testler kullanılır, daha öncesinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan ölçme araçlarıdır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Formal değerlendirmelerde kullanılan testlere örnek verilecek olduğunda alanımızda en sık kullanılanlar; Denver Gelişimsel Tarama Testi Ankara Gelişim Envanteri Frostig Görsel Algı testi Örnekleri verilebilir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar İnformal Değerlendirmeler: Gözem ya da görüşmeler gibi standart olmayan yöntemlerin kullanıldığı değerlendirmelerdir. Daha çok davranış odaklı değerlendirmelerdir. Doğrudan gelişimsel tanı konulmaz. Uzun ve detaylı bir değerlendirmeyi içerisinde barındırır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar İnformal değerlendirmelerde en çok kullanılan yöntemler; Gözlem Görüşme Anekdot kayıtları Süre-sıklık kaydı formları Kontrol listeleridir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Alternatif Değerlendirmeler: Alternatif değerlendirmeler çocukların bilgi ve yeteneklerini doğal ortamlarında ve gerçek süreç içerisindeyken değerlendirilmesi temeline oturmaktadır. Bu değerlendirme yönteminde çocukların oyunları temel alınır, çalışma örnekleri değerlendirilir ve çocuklar gözlemlenir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Alternatif değerlendirmeler iki başlık altında toplanır; Oyun Temelli Değerlendirmeler Dinamik Değerlendirmeler

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Oyun Temelli Değerlendirmeler: Bu değerlendirme yönteminde değerlendirici çocukları bireysel ya da grup şeklinde oyun içerisinde sistematik bir biçimde gözlemler ve çocukların hem gelişimsel hem de akademik becerilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Bu değerlendirme yönteminin en önemli avantajı çocuğun en doğal olduğu zaman dilimi içerisinde yani oyun esnasında değerlendiriliyorum olmasıdır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Çocuğun değerlendirme sürecinde özgür olması en doğru bilgiyi değerlendiriciye sunan en önemli kriterdir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişimsel Değerlendirmede Yaklaşımlar Dinamik Değerlendirme: Dinamik değerlendirme geleneksel yöntemden uzaklaşarak çocukların gelişimine ilişkin sonuca değil sürece odaklanmaktadır. Bu değerlendirme yönteminde değerlendirici çocuğun yalnız başına yapabildiklerinden başlayarak destekle yapabildiklerine kadar her aşamada yanında olur ve tüm sürece hakimdir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim Değerlendirme Araçları Örnekleri

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim Değerlendirme Araçları Örnekleri DENVER II GELİŞİMSEL TARAMA TESTİ: Gelişimsel tarama aracıdır. Uygulaması kolay ve kısadır. Değerlendirme alanları Kişisel Sosyal-İnce Motor-Kaba Motor ve Dil Gelişimidir. 0 -6 Yaş arası için uygulanır. Hem çocuk ile uygulamayı hem de bakım verenden bilgi almayı içerir. Uygulama için uygulayıcı sertifikasına ihtiyaç duyulmaktadır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim Değerlendirme Araçları Örnekleri PORTAGE ERKEN EĞİTİM REHBERİ Ev temelli gelişimsel değerlendirme ve destek programı aracıdır. Değerlendirme alanları Özbakım gelişimi, fiziksel gelişim, sosyal gelişim, bilişsel gelişim ve dil gelişimi alanlarıdır. 0 -6 yaş için uygulanır Uygulama için sertifika gerekmektedir. Değerlendirmeye aile de dahil edilmektedir.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim Değerlendirme Araçları Örnekleri ANKARA GELİŞİM ENVANTERİ Bakım veren temelli bir gelişim değerlendirme aracıdır. Değerlendirme alanları dil ve bilişsel gelişim, ince-kaba motor gelişim, sosyal duygusal gelişim ve özbakım gelişimidir. 0 -6 yaş arası için uygulanır. Uygulama yapmak için eğitime gerek duyulmaktadır. Değerlendirme gözlem ve bakım verenin cevapları ile yapılmaktadır.

GELİŞİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Gelişim Değerlendirme Araçları Örnekleri MARMARA GELİŞİM ÖLÇEĞİ Bedensel gelişim, zihinsel gelişim, duygusal gelişim, sosyal gelişim, özbakım gelişimi ve dil gelişimini değerlendiren bir araçtır. 3 -6 yaş arası çocuklar için geliştirilmiştir. Uygulama için sertifika gerektirmektedir.

KAYNAKLAR Tunçeli, H. İ. , & Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1 -12. Kurnaz, F. , & Özyürek, A. (2019). Erken Çocukluk Döneminde Gelişimsel Değerlendirmenin Önemi: GEÇDA Sonuçları Örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 1321 -1344. Karaaslan, T. (2016) Gelişimin Değerlendirilmesi, İzlenmesi ve Desteklenmesinde Klinik Ve İletişim Beceri Eğitimi Neden Gereklidir? . İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 4(2), 17 -31. Işıkoğlu, N. E. , Canbeldek, M. (2017). Erken çocukluk eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17: 1306 -1327. Tunceli, H. , Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3: 1 -12. Öztürk-Ertem, İ. (2005). Gelişimsel Pediatri. Ankara Üniversitesi, Çocuk Hastalıkları Araştırma Vakfı Yayınevi, Ankara. Bayhan, P. (2018). Gelişimsel Değerlendirme, Hedef Yayıncılık, Ankara.