GARAPENAREN SUSTAPENA ESKU HARTZE GOIZTIARRA PROMOCIN DEL DESARROLLO

GARAPENAREN SUSTAPENA, ESKU -HARTZE GOIZTIARRA PROMOCIÓN DEL DESARROLLO, INTERVENCIÓN TEMPRANA GARAPENAREN OHIKO ZAINTZA eta DETEKZIO ESPEZIFIKOA VIGILANCIA RUTINARIA DEL DESARROLLO y DETECCIÓN ESPECÍFICA: Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 1

ZERGATIK ARRETA GOIZTIARRA? Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 2

HAURREN GARAPENA PROZESU EBOLUTIBO ETA MULTIDIMENTSIONALA: Ø GARAPEN FISIKOA: mugimendua eta koordinazioa Ø ADIMENAREN GARAPENA: pentsamendua eta arrazoibidea Ø GARAPEN SOZIALA: besteekiko interakzioa Ø GARAPEN EMOZIONALA: autoestimua eta sentimenduak Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 3

HAURREN GARAPENA • Neuroplastikotasuna • Genetikaren eta esperientzien arteko interakzio konplexua • Ikastea aurrez lortutako lorpenen gainean eraikitzen da. Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 4

GARAPENAREN DENBORALDI SENSIBLEAK Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 5

DENBORALDI SENSIBLEAK Mc. Cain, M & Mustard, F. 1999 Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 6

DENBORALDI SENSIBLEAK Visión y audición 7

HIZKUNTZAK IKASTEA: Adibide gisa Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 8

BIZIRAUPENEKO IKASTE ERABAKIGARRIAK: BESTE IKUSPEGI BAT • Hizkuntza • Ikusmena • Enpatia • Orientazio espaziala… Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 9

OSASUNAREN DETERMINATZAILE SOZIALAK “Es fundamental que las medidas para mejorar las condiciones de salud y de bienestar de los niños se tomen a edades cuanto más tempranas mejor. Dicho de otra forma, la desigualdad alimenta desigualdad, y lo hace desde el nacimiento, porque la mejora de las condiciones de vida empieza en el mismo nacimiento”. 10

TASA DE RETORNO DEL LA INVERSIÓN EN CAPITAL HUMANO. HECKMAN, 2011) GIZA KAPITALEAN INBERTSIOAREN ITZULERAKO TASA Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 11

Haur Hezkuntza erakunde berdintzaile bezala… …la educación preescolar debe considerarse una institución igualadora en toda regla • las inversiones económicas en la educación preescolar…no solo aumentan el capital humano de las sociedades, sino que ayudan también a amortiguar las desigualdades sociales desde los primeros años del ciclo vital. (Cebolla-Boado y otros, 2014) • Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 12

ZERGATIK ARRETA GOIZTIARRA Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 ? 13

ZERGATIK ARRETA GOIZTIARRA ? Inguruak duen garrantziarengatik. Garapenaren denboraldi sentsibleengatik. Justizia eta ekitate kontua delako. Umeen garapen- eta hezkuntza-zailtasunak gutxitzeko. Garapenean zailtasun nabarmenak dituzten haurrengan soilik arreta jartzen badugu, ez ditugu gutxituko hain nabarmenak ez direnak. Hezkuntza inklusiboa sustatzeko. Kostua eta onura. Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 14

ARRETA GOIZTIARREKO EREDUA EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGORAKO 15

ARRETA GOIZTIARREKO EREDUA EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGORAKO Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 16

ARRETA GOIZTIARREKO EREDUA EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOAKO: EZAUGARRI NAGUSIAK 17

ARRETA GOIZTIARREKO EREDUA EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOAKO: EZAUGARRI NAGUSIAK 18

Arreta Goiztiarreko esku-hartze integralari buruzko Dekretua 2016 ko martxoaren 7ª, astelehena 13/2016 DEKRETUA, otsailaren 2 koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Arreta Goiztiarreko eskuhartze integralari buruzkoa. 19

• • • PRINTZIPIO GIDARIAK Unibertsaltasuna Berdintasuna eta ekitatea Gizarteratzea Koordinazioa Arreta pertsonalizatua eta integrala eta arretaren jarraitasuna Elkarrizketa parte-hartzea Zerbitzuen borondatezkotasuna eta subsidiariotasuna Diziplinartekotasuna eta lanbidekualifikazioa Hurbiltasuna Kalitatea Jasangarritasuna 20

Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 21

Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 22

ARRETA GOIZTIARREKO MARKO-PLANA Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 23

Haurren Garapeneko Segimendu Protokoloa Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 24

Haurren Garapeneko Segimendu Protokoloaren Helburuak Haurren garapena sustatu. Irakasleak, umeen garapenaren garrantziaz eta une sentsibleetaz kontzientzia areagotu. Esku hartze goiztiarrak dakartzan onurak ezagutu. Hezkuntzaren profesionalen eta gurasoen arteko komunikazioa sustatu. Garapen nahasteen detekzio eta esku hartze goiztiarra bultzatu. 25

FASE 1: GARAPENAREN OHIKO ZAINTZA Haurren Garapena Behatzeko Eskalak Escalas de Observación del Desarrollo Infantil 26

HAURREN GARAPENA BEHATZEKO ESKALAK (HGBE) ESKALAK Ø 2 urte Ø 3 urte Ø 4 urte Ø 5 urte ARLOAK Ø Pertsonala eta soziala Ø Hizkuntza eta komunikazioa Ø Pertzepzio-ulermena Ø Motorra eta fisikoa • ALERTA SEINALEAK • GARAPEN GOIZTIARRA Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 27

HASI BAINO LEHEN 1. Eskala irakurri. 2. Jarraibide eta gomendioak ondo begiratu 3. Behaketak planifikatu. 4. Ikasleen datuak bete. 5. Adierazi ea jokabidea agertzen den : Bai ala EZ. 28

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas 1. Aplikazio-eremua: 2, 3, 4 eta 5 urteko ikasle guztiak, salbuespenik gabe. 2. Aplikazio-data: • 4 eta 5 urteko geletan: azaroaabendua: • 2 eta 3 urteko geletan: otsaila eta martxoa 3. Baldintza fisiko eta ingurunekoak: ez da beharrezkoa esparru berezirik izatea, eskailerak izan ezik Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 29

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas 4. Materialak: geletan daudenak erabiliko dira, (kuboak) 5. Aplikazioaren ordena: Eskalen egituraren ordena jarraitzea ez da derrigorrezkoa. Dena den, arloen behaketa ez zatitzea gomendatzen da 30

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas 6. Aplikazioaren edukiak: • Oinarrizko lau arloak beteko dira beti • Garapen goiztiarrari buruzko itemak ez dira kasu guztietan beteko • Alerta seinaleak ez dira betetzen 7. Formatuak: Hiru izango dira, banakako alea, taldekoa eta lau ikasturteko alea. 31

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas 8. Hizkuntza eta Komunikazioaren behaketa: Ama hizkuntza kontuan hartu… 9. Arriskuan dauden ikasleen behaketa: ikasleak gaixorik badaude, behaketa atzeratu … Heldu aurrekoen kasua eta adin zuzendua. 32

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas 10. Beste profesional batzuen laguntza 11. Egokitzapenak eta saiakerak: • Gehienetan ez da beharrezkoa egokitzapenik egitea. Egoera edo jokaeraren bat noizbehinkakoa bada, erakutsi nola egin eta bat edo bi aldiz utzi probatzen. 33

Eskalak erabiltzeko jarraibide eta gomendioak Instrucciones y recomendaciones para el uso de las Escalas • Nahikoa da jokabidea behin ematea. • Item batean, bi jokabide badira, bat betetzearekin nahikoa da. • Adibideak itemak ulertzeko dira. Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 34

Dokumentuak Hezkuntzako webean: • Hezkuntza berriztatzea • Hezkuntza inklusiboa eta aniztasunaren trataera • Arreta goiztiarra Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 35

FASE 2: DETEKZIO ESPEZIFIKOA ZERTAN DATZA? • Garapenaren Ohiko Zaintzaren bigarren fasea da. • Fase honetan, espero diren jokabideak agertzen ez badira proba estandarizatuak erabiliko dira. Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 36

DETEKZIO ESPEZIFIKORA PASATZEKO IRIZPIDEAK 1/3 • Arlo batean hiru item edo gehiago edo bi Arlotan bi item edo gehiago betetzen ez direnean • Alerta-seinaleak behatzen direlarik ere prozesua abiarazi egiten da Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 37

DETEKZIO ESPEZIFIKORA PASATZEKO IRIZPIDEAK 2/3 Garapen goiztiarraren kasuan, bi irizpide izango ditugu eta biak aldi berean bete behar dira : 1. Garapen goiztiarreko adierazleen % 50 edo gehiago izan ditzala, haren adin kronologikoari dagokionez 2. Arlo baten hiru item edo gehiagotan edo bi arlotako bi item edo gehiagotan adierazitako jokabideak ikaslearen adinetik gorako adierazleekin bat etorri behar dira Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 38

DETEKZIO ESPEZIFIKORA PASATZEKO IRIZPIDEAK 3/3 Zenbait ikaskuntza-arazoen kasuan: bi irizpide hartuko ditugu kontuan: • haurrak ahozko hizkuntzan atzerapen bat duela edo zailtasun fonologikoak dituela ikusten denean edo dokumentatuta dagoenean. • ondoren jasotzen diren jokabideak antzeman ez direnean edo alerta-seinale jakinak agertzen direnean ARLOA AHOZKO HIZKUNTZAREN GARAPENA PERTZEPZIOEN GARAPENA. . . ALERTA SEINALEAK 4 urte 27, 31 ADINA 19, 20 N, O, P Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 5 urte 21, 25, 26 14 R, S, Ñ 39

DETEKZIO ESPEZIFIKOA GARATU ONDOREN Erabakiak hartzean, hiru eszenatoki eman daitezke: • Screening-probek emaitza esanguratsurik ez ematea, baina etxean eta eskolan eskuhartzearekin jarraitu behar izatea. • Emaitzak baloratu ondoren, modu arrazoituan beharrezkotzat jotzea Arreta goiztiarreko esku-hartze sozialaren zerbitzura eta/edo dagokion lehen mailako osasun-arretako zerbitzura bideratzea. • HPBko aholkularitzak balorazio psikopedagogikoa egiteko aholkua ematea. Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 40

AGBTetara edo Pediatria Zerbitzuetara bideratzeko txostenaren eredua Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 41

FAMILIEN PARTE-HARTZEA Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 42

Familiak Garapenaren Ohiko Zaintzan eta Detekzio Espezifikoan parte hartu behar du… Arreta Goiztiarreko Taldea 2015 43

FAMILIEN PARTE-HARTZEA 44

HAURREN GARAPENARI BURUZKO BESTE IKUSPEGI BERRI BAT Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 45

Arreta Goiztiarreko Taldea 2016 46