G TRAVMASI G Nedir v G ile lgili

  • Slides: 78
Download presentation
GÖÇ TRAVMASI

GÖÇ TRAVMASI

Göç Nedir? v Göç ile İlgili Kavramlar (Göçmen, mülteci, sığınmacı, geçici koruma, düzensiz göçler,

Göç Nedir? v Göç ile İlgili Kavramlar (Göçmen, mülteci, sığınmacı, geçici koruma, düzensiz göçler, ülke içinde yerinden edilmişler, uyum) v Göç Çeşitleri v Göçmenlerin Yaşaması Muhtemel Sorunlar v Göçmen Kabul Eden Toplumlarda Yaşanması Muhtemel Sorunlar v Göç Travmasına Neden Olan Etkenler v Çocuk ve Ergen Göçmenlerde Görülmesi Muhtemel Fizyolojik ve Psikolojik Belirtiler v Göç Travmasının Önlenmesinde ve Sağaltımında Yapılması Gerekenler v Göç Travmasının Önlenmesinde Rehberlik Öğretmenlerinin Rolü v Sosyal Destek ( öğretmen-Akran-Aile) v

GÖÇ ; siyasal, ekonomik, dini, sosyal ve diğer nedenlerle kişilerin veya toplulukların hayatlarının tamamını

GÖÇ ; siyasal, ekonomik, dini, sosyal ve diğer nedenlerle kişilerin veya toplulukların hayatlarının tamamını ya da bir kısmını geçirmek üzere mevcut yaşam alanlarından başka bir yere yerleşmek koşuluyla yer değiştirmesidir. Bu yer değiştirme hareketleri gönüllü ya da zorunlu sebeplerle gerçekleşebilmektedir.

Göç sadece yaşanan fiziksel mekanın değiştirilmesiyle sınırlı kalmaz. Hem göç eden, hem de göçü

Göç sadece yaşanan fiziksel mekanın değiştirilmesiyle sınırlı kalmaz. Hem göç eden, hem de göçü kabul eden toplumun bütün unsurlarını değiştirip dönüştürerek yeni bir toplumsal yapı ortaya çıkar.

GÖÇ İLE İLGİLİ KAVRAMLAR Göçmen: bireyin ekonomik ve sosyal refahı için kendi özgür iradesiyle

GÖÇ İLE İLGİLİ KAVRAMLAR Göçmen: bireyin ekonomik ve sosyal refahı için kendi özgür iradesiyle göç etme kararını aldığı tüm durumları kapsar. Maddi veya sosyal olarak koşullarını iyileştirmek için yapılır.

Mülteci veya Şartlı Mülteci: Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle ; ırkı, dini, tabiiyeti,

Mülteci veya Şartlı Mülteci: Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle ; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve geri dönemeyen veya dönmek istemeyen vatansız kişilerdir

Türkiye’nin çoğrafi kısıtlama ile imzalamış olduğu 1951 tarihli mültecilerin statüsüne ilişkin sözleşmeye göre Türkiye

Türkiye’nin çoğrafi kısıtlama ile imzalamış olduğu 1951 tarihli mültecilerin statüsüne ilişkin sözleşmeye göre Türkiye de sadece Avrupa da meydana gelen olaylardan dolayı Türkiye ye sığınanlara mülteci statüsü verilmektedir. Avrupa ülkeleri dışında meydana gelen olaylar sebebiyle aynı durumda bulunan kişilere ise Türkiye de şartlı mülteci statüsü verilmektedir. Üçüncü bir ülkeye yerleştirilinceye kadar şartlı mültecinin kalmasına izin verilmektedir.

Sığınma: Bir devletin geri göndermeme ilkesi ve uluslar arası veya ulusal düzeyde tanıdığı mülteci

Sığınma: Bir devletin geri göndermeme ilkesi ve uluslar arası veya ulusal düzeyde tanıdığı mülteci haklarına dayalı olarak topraklarında verdiği bir koruma türüdür. Dini, ırkı, siyasi görüşü, bağlı olduğu sosyal grup gibi çeşitli nedenlerle zulüm görmekten korkan kişiye verilir

Sığınmacı: zulüm veya ciddi zararlardan korunmak amacıyla kendi ülkesi dışında bir ülkede güvenlik arayışında

Sığınmacı: zulüm veya ciddi zararlardan korunmak amacıyla kendi ülkesi dışında bir ülkede güvenlik arayışında olan ve ilgili ulusal ya da uluslararası belgeler çerçevesinde mültecilik statüsüne ilişkin yaptığı başvurunun sonucunu bekleyen kişidir.

Geçici koruma/Türkiye’deki Suriyelilerin statüsü: Uluslararası bir sınıra doğru dikkate değer sayıda insan hareketliliğinin olması,

Geçici koruma/Türkiye’deki Suriyelilerin statüsü: Uluslararası bir sınıra doğru dikkate değer sayıda insan hareketliliğinin olması, bu hareketliliğin hızlı bir varışla devam etmesi, ev sahibi (karşılayan) devletin yakın dönemde mevcut bireysel sığınma prosedürlerini uygulayamayacak hale gelmesi sonucu geçici koruma verilir.

Geçici koruma da vakit kaybetmeden belirli haklar sağlamayı hedefleyen pratik ve tamamlayıcı biz çözüm

Geçici koruma da vakit kaybetmeden belirli haklar sağlamayı hedefleyen pratik ve tamamlayıcı biz çözüm yoludur. Bu konuda ülkelere 3 temel görev düşmektedir: Ø Güvenli topraklara erişime izin verilmesi Ø Geri gönderme yasağının uygulanması Ø Temel ve acil insani ihtiyaçların karşılanması

Düzensiz göçler: gerekli olan izin veya belgelere sahip olmadan bir ülkeye giriş yapmak, bir

Düzensiz göçler: gerekli olan izin veya belgelere sahip olmadan bir ülkeye giriş yapmak, bir ülkede kalmak veya çalışmak anlamına gelir. Ülke içinde yerinden edilmişler: Özellikle silahlı çatışmalar genel şiddet halleri, insan hakları ihlalleri, doğal veya insan ürünü felaketlerin etkileri sonucu evlerini terk etmiş fakat uluslararası sınırları geçmemiş olan kişilerdir.

Üçüncü Bir Ülkeye Yerleştirme: Mültecilerin sığınma başvurusu yaptıkları ülkeden onları kabul eden başka bir

Üçüncü Bir Ülkeye Yerleştirme: Mültecilerin sığınma başvurusu yaptıkları ülkeden onları kabul eden başka bir ülkeye transfer edilmesi anlamına gelir. Gönüllü Geri Dönüş: Mülteciler, savaş esirleri ve tutuklu bulunan sivillerin kendi istekleri ile ülkelerine dönmeleri durumudur

Uyum : Göçmenlerin hem birey hem de grup olarak göçü kabul eden toplumun bir

Uyum : Göçmenlerin hem birey hem de grup olarak göçü kabul eden toplumun bir parçası kabul edildiği süreçtir.

GÖÇ ÇEŞİTLERİ v. Gönüllü göç v. Zorunlu göç vİç göç v. Dış göç v.

GÖÇ ÇEŞİTLERİ v. Gönüllü göç v. Zorunlu göç vİç göç v. Dış göç v. Düzenli/düzensiz Göçler

GÖÇÜN TOPLUMSAL ETKİLERİ Göçün ekonomik, hukuki ve uluslararası boyutları olmakla birlikte en önemli boyutu

GÖÇÜN TOPLUMSAL ETKİLERİ Göçün ekonomik, hukuki ve uluslararası boyutları olmakla birlikte en önemli boyutu sosyal boyutudur. Sosyal boyut, göçmenlerin yeni katıldıkları toplum ile uyum içinde birlikte yaşayıp ya da yaşayamaması durumudur

Uluslararası göçler 2 farklı kültüre ait birey ve grupları bir araya getirmekte ve birlikte

Uluslararası göçler 2 farklı kültüre ait birey ve grupları bir araya getirmekte ve birlikte yaşamaya zorlamaktadır. Göçün yönü ne olursa olun orijin kültürden kopuş, aidiyet duygusunun zedelenmesi, ilk kuşaklara ‘Ne orada ne burada ‘olabilme hissini doğurmaktadır. Bireylerin geçmiş ile gelecek arasındaki bağları kopmaktadır.

Göç veren ülke ile alan ülke arasındaki kültürel farklılık ne kadar az ise uyum

Göç veren ülke ile alan ülke arasındaki kültürel farklılık ne kadar az ise uyum süreci de o kadar kolay olacaktır. Bunun sonucunda da yaşanması muhtemel olan problemler, güçlükler daha az yaşanacaktır.

GÖÇMENLERİN YAŞAMASI MUHTEMEL SORUNLAR 1)Temel/Hayati sorunlar: can güvenliği, barınma, yiyecek ve içecek bulabilme temiz

GÖÇMENLERİN YAŞAMASI MUHTEMEL SORUNLAR 1)Temel/Hayati sorunlar: can güvenliği, barınma, yiyecek ve içecek bulabilme temiz suya erişebilme güçlüğü, giyecek ve hijyen sorunları 2) Sosyal sorunlar: Yeniden sosyalleşme, yeniden kültürleşme, gettolaşma, dışlama ve ayrımcılık, kültür şoku

3)Psikolojik sorunlar Ø Güvensizlik Ø Korku, yalnızlık, çaresizlik hissi Ø Kızgınlık, kolay sinirlenme, öfke

3)Psikolojik sorunlar Ø Güvensizlik Ø Korku, yalnızlık, çaresizlik hissi Ø Kızgınlık, kolay sinirlenme, öfke patlamaları, Ø Yabancılık ve dışlanmışlık hissi Ø Kendini değersiz, pasif ve işe yaramaz hissetme Ø Duygusal dalgalanmalar

GÖÇMEN KABUL EDEN TOPLUMLARDA YAŞANMASI MUHTEMEL SORUNLAR 1) Düzenin Bozulması 2)İşsizlik 3) Eğitim sorunları

GÖÇMEN KABUL EDEN TOPLUMLARDA YAŞANMASI MUHTEMEL SORUNLAR 1) Düzenin Bozulması 2)İşsizlik 3) Eğitim sorunları

GÖÇ TRAVMASI Zorunlu göç yaşayan bireyler en korunmasız insan topluluklarından biridir. Bu insanlar istekleri

GÖÇ TRAVMASI Zorunlu göç yaşayan bireyler en korunmasız insan topluluklarından biridir. Bu insanlar istekleri dışında kendilerini bambaşka bir dünyanın içinde bulmaktadırlar. Bu durumda onları geleceğe ilişkin ciddi bir belirsizliğe yöneltmekte, kültür şoku yaşamalarına neden olmakta ve uzun vadede travmaya varır derecede olumsuzluklara neden olabilmektedir.

�Zorunlu göçe maruz kalan bireyler sağlık yönünden sosyal ve psikolojik açılardan etkilenmektedir.

�Zorunlu göçe maruz kalan bireyler sağlık yönünden sosyal ve psikolojik açılardan etkilenmektedir.

Göçmenlerin yaşadıkları sağlık sorunları arasında en çok öne çıkanları şunlardır: v. Beslenme bozuklukları vÇocuklarda

Göçmenlerin yaşadıkları sağlık sorunları arasında en çok öne çıkanları şunlardır: v. Beslenme bozuklukları vÇocuklarda büyüme ve gelişme gerilikleri v Kızamık, sıtma, anemi, solunum yolu rahatsızlıkları vb bulaşıcı hastalıklar v. Fiziksel şiddet ve buna bağlı yaralanmalar v. Depresyon ve kaygı bozuklukları v. Uyku bozuklukları ve post travmatik stres bozuklukları vİstenmeyen gebelikler, düşükler ve doğum komplikasyonları

İnsan göç etmek zorunda kaldığı yerden kendisine maddi ve manevi destek sağlayan hayata bağlayan

İnsan göç etmek zorunda kaldığı yerden kendisine maddi ve manevi destek sağlayan hayata bağlayan ve onu güçlendiren ne kadar çok şey bırakırsa göçün bireye psikolojik olarak olumsuz yansımalarının da o denli fazla olacağı öngörülmektedir.

GÖÇ TRAVMASINA NEDEN OLAN ETKENLER Bireylerin göç olgusunu bilişsel olarak zihinlerinde konumlandırma biçimi, göçe

GÖÇ TRAVMASINA NEDEN OLAN ETKENLER Bireylerin göç olgusunu bilişsel olarak zihinlerinde konumlandırma biçimi, göçe yükledikleri anlam, göçmenlerin yeni toplumsal ortama uyum sürecini kolaylaştıran veya zorlaştıran önemli etkenlerdendir. Bunların yanında bireyleri kişilik özellikleri, göç nedenleri, göçü kabul eden toplumun göçmenlere bakış açısı da bireylerin uyum sürecini etkilemektedir

Göç öncesi bilişsel ve duygusal hazırlık eksikliği yeni çevreye uyum zorlukları, kültürel farklılıklar ve

Göç öncesi bilişsel ve duygusal hazırlık eksikliği yeni çevreye uyum zorlukları, kültürel farklılıklar ve olumsuz deneyimler Göç esnasında karşılan zorluklar, ortaya çıkan stres kaynakları ve bu stres kaynakları ile başa çıkma mekanizmalarının yetersizliği Göç sonucunda ise yeni kültüre uyum sağlama sırasında yaşanılan stres bireylerde anksiyete ve depresyona neden olabilmektedir. Bunun yanında ekonomik zorluklar sağlık hizmetlerinden yararlanamama, eğitim engelleri sosyal yalıtım gibi faktörler de göçmenleri olumsuz etkilemektedir.

Göçmen çocuklar bu süreçten en çok etkilenen ve psikolojik olarak örselenen hatta travma yaşamaya

Göçmen çocuklar bu süreçten en çok etkilenen ve psikolojik olarak örselenen hatta travma yaşamaya en yakın gruptur. Özellikle savaş ve şiddet ortamında kalan ve birinci derece yakınlarından kayıp yaşayan göçmen çocuklarda yoğun yalnızlık duygusu strese ve ruhsal bozukluklara neden olmaktadır. Aynı şekilde kültürel şok ve sosyal rollerdeki değişiklikler, dil yetersizlikleri ve iletişim güçlükleri, göç edilen yerde ev sahibi toplumun göçmenlere olumsuz bakış açısı ve kabulde direnç göstermeleri vb durumlar çocukların uyumunu zorlaştıran travmaya neden olan etmenlerdir.

Göç öncesinden göç sonrasına kadar olan süreçte bireylerde 3 ana değişim meydana gelmesi beklenir:

Göç öncesinden göç sonrasına kadar olan süreçte bireylerde 3 ana değişim meydana gelmesi beklenir: ØKişisel bağlamdaki değişiklikler ØSosyal ağların yeniden yapılandırılması ØBir sosyo-ekonomik ve kültürel sistemden diğer sosyo-ekonomik ve kültürel sisteme geçiş

Göç sonrasında yetişkinleri statülerindeki belirsizlik, işsizlik, sosyal statülerindeki kayıp, aile ve sosyal destek kaybı,

Göç sonrasında yetişkinleri statülerindeki belirsizlik, işsizlik, sosyal statülerindeki kayıp, aile ve sosyal destek kaybı, dil öğrenme zorlukları, kültürleşme, adaptasyon vb durumlar psikolojik sağlıklarını etkilerken çocukları ise ailenin yaşadığı stresle ilişkili olarak stres yaşaması, yeni dilde eğitim almada yaşanan zorluklar, kültürleşme, etnik ve dinsel kimlik çatışmaları, ayrımcılık ve sosyal dışlanma gibi durumlar etkilemektedir.

Göçmen ergenlerde ise cinsel gelişimin farkında olmaları ve bunu içselleştirme noktasında sıkıntı yaşamaları, ebeveyn

Göçmen ergenlerde ise cinsel gelişimin farkında olmaları ve bunu içselleştirme noktasında sıkıntı yaşamaları, ebeveyn desteğinden yoksun olmaları, ebeveyn-ergen çatışması, annebaba arasındaki iletişimin olumsuz yansımaları , ayrımcılığa maruz kalması yoğun stres tepkilerine neden olabilmektedir

Göç sonrası çocukları etkileyen ve stres düzeyini etkileyen en önemli durum kültürleşme sürecidir. Kültürleşme,

Göç sonrası çocukları etkileyen ve stres düzeyini etkileyen en önemli durum kültürleşme sürecidir. Kültürleşme, çeşitli nedenlerle bir grubun başka bir grupla etkileşimi sonucu meydana gelen değişimdir. Kültürleşme sürecinde her 2 toplumun da sosyokültürel yapısı değişmektedir.

Göçmenler için ev sahibi toplum tarafından benimsemeleri, iş bulabilmeleri ve tatmin edici sosyal ilişkiler

Göçmenler için ev sahibi toplum tarafından benimsemeleri, iş bulabilmeleri ve tatmin edici sosyal ilişkiler kurabilmeleri hayati ihtiyaçlar olarak değerlendirilmektedir.

Kültürleşme sürecinde asimilasyona dayalı bir politika izlenmesi durumunda bireylerde zorlanma ve baskı artmaktadır. Bu

Kültürleşme sürecinde asimilasyona dayalı bir politika izlenmesi durumunda bireylerde zorlanma ve baskı artmaktadır. Bu durumda da bireyin kendi kültürüyle aşırı özdeşleşme ve öz kültürünü üstün tutma eğilimi artmakta dolasıyla bireysel ve sosyal düzende sorunlar yaşanmaktadır.

Kültürleşme sürecinde bireyler v Sosyal izolasyon( etkileşim kurulamaması…) vÖtekileştirme ( biz ve onlar anlayışı)

Kültürleşme sürecinde bireyler v Sosyal izolasyon( etkileşim kurulamaması…) vÖtekileştirme ( biz ve onlar anlayışı) riskiyle de karşıya kalmaktadır.

Sosyal izolasyon ve ötekileştirme durumlarının yaşanması durumunda bireyler toplumun bütününe yabancılaşarak sadece kendi kültürüne

Sosyal izolasyon ve ötekileştirme durumlarının yaşanması durumunda bireyler toplumun bütününe yabancılaşarak sadece kendi kültürüne ait bireyler iletişim kurma eğilimine girebilir Bu yabancılaşma sürecinde bireyler istediklerini başaramayacağı korkusuyla güçsüzlük, neye inanması gerektiği konusunda ciddi bir kararsızlık anlamsızlık Göç ettikleri yerde toplumsal olarak konulmuş birtakım yasak ve kurallara uyumsuzluk( kuralsızlık)

Toplum tarafından değer atfedilen şeylere duyarsız olmalı ya da düşük değer atfetmesi sonucunda soyutlanmışlık

Toplum tarafından değer atfedilen şeylere duyarsız olmalı ya da düşük değer atfetmesi sonucunda soyutlanmışlık ve kendinden uzaklaşma yaşayabilir.

Göç sonrası çocuklarda görülmesi olası bir diğer durum ise kültür şokudur. Kültürel şok, bireylerin

Göç sonrası çocuklarda görülmesi olası bir diğer durum ise kültür şokudur. Kültürel şok, bireylerin yeni kültürel değerler ile kendi kültürel değerleri arasındaki tutarsızlığa bağlı olarak ani değişen olumsuz duygular şeklinde tanımlanmaktadır

Kültürel şok yaşanması durumunda bireylerde yaşanan duyguları şu şekilde sınıflandırılmış: üDuyu yitimi üGüçlük yaşama

Kültürel şok yaşanması durumunda bireylerde yaşanan duyguları şu şekilde sınıflandırılmış: üDuyu yitimi üGüçlük yaşama üŞaşırma üReddedilme üRol karmaşası üKaygı ve kızgınlık

Kültürleşme sürecinde göçmen öğrencileri bekleyen en önemli sorunlardan biri de dil yetersizliğidir. Dil yetersizliği

Kültürleşme sürecinde göçmen öğrencileri bekleyen en önemli sorunlardan biri de dil yetersizliğidir. Dil yetersizliği sadece eğitim noktasında değil sosyal yardım ve çevreyle etkileşim boyutlarında büyük bir sorun olmaktadır. Bu çocuklarda içe kapanıklılık ve saldırganlık davranışları sergileyebilmektedir

ÇOCUK VE ERGEN GÖÇMENLERDE GÖRÜLMESİ MUHTEMEL FİZYOLOJİK VE PSİKOLOJİK BELİRTİLER Eğer gerekli psikolojik yardım

ÇOCUK VE ERGEN GÖÇMENLERDE GÖRÜLMESİ MUHTEMEL FİZYOLOJİK VE PSİKOLOJİK BELİRTİLER Eğer gerekli psikolojik yardım yapılmazsa � Gelecek endişesi , güvensizlik � Depresyon, kaygı, korku, � TSSB � Uyku ve yeme bozuklukları � Gelişimsel sorunlar � Öğrenme güçlükleri, dikkat dağınıklıkları, okul başarısızlığı � Saldırganlık davranışları, hırsızlık, madde bağımlılığı gibi problemler � Baş ağrısı, mide ağrısı, iştahsızlık gibi fizyolojik sorunlar

Ergenlik dönemindeki bireylerde ise kimliğini, toplumdaki yerini, değerlerini vb bulmaya çalıştıkları dönem olması sebebiyle

Ergenlik dönemindeki bireylerde ise kimliğini, toplumdaki yerini, değerlerini vb bulmaya çalıştıkları dönem olması sebebiyle bireylerde benlik algısı ve ruh sağlığında birtakım problemler görülebilir.

Göç sürecinde karşılan şiddetli ve stresli deneyimler bireylerin beyin yapılarını da etkilemektedir. Düşüncelerini organize

Göç sürecinde karşılan şiddetli ve stresli deneyimler bireylerin beyin yapılarını da etkilemektedir. Düşüncelerini organize edemememe, duygularını denetim altına alamama, odaklanma, bilgileri kodlama ve geri çağırma, hatırlama sorunları yaşanabilir.

GÖÇ TRAVMASININ ÖNLENMESİNDE VE SAĞALTIMINDA YAPILMASI GEREKENLER Ø Uzman , aile, öğretmen ve akran

GÖÇ TRAVMASININ ÖNLENMESİNDE VE SAĞALTIMINDA YAPILMASI GEREKENLER Ø Uzman , aile, öğretmen ve akran işbirliği Ø Zorunlu göç yaşayan bireylerde görülmesi olası davranışsal ve duygusal sorunların iyi tanımlanması ve erken dönemde gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir

Ø Bireyin güçlü yönlerinin ön plana çıkartılması stres tepkileri ile baş etmede çok önemli

Ø Bireyin güçlü yönlerinin ön plana çıkartılması stres tepkileri ile baş etmede çok önemli bir işleve sahiptir Ø Zihinsel sağlıklarını bozacak etkenlerden korumak ve ruhsal iyilik hallerini yükseltmek için psiko-sosyal destek sunulması önerilmektedir.

Psiko-sosyal müdahalede ilk aşamada göç sonrası göçmen çocuk ve ergenler için fiziki şartların normale

Psiko-sosyal müdahalede ilk aşamada göç sonrası göçmen çocuk ve ergenler için fiziki şartların normale döndürülmesi güvenli bir ortam sunulması ve gerekli temel ihtiyaçların sağlanması gerekmektedir. Bunun içinde tüm paydaşların birlikte hareket etmesi, ayrımcılık ve ötekileştirmenin önüne geçilmesi pozitif bir iklim oluşturulması gerekmektedir

Travmatik yaşantıların ardından istenmeyen tepkilerin ortaya çıkmasında en önemli etkenlerden biri kişilerin kendisiyle, içinde

Travmatik yaşantıların ardından istenmeyen tepkilerin ortaya çıkmasında en önemli etkenlerden biri kişilerin kendisiyle, içinde yaşadığı dünyayla ve gelecekle ilgili olarak hatalı yorumlar yapmasıdır. Bu hatalı yorumların ve bilişsel çarpıtmaların düzeltilmesi gerekmektedir. Bunun için bireylerin yaşadıkları süreçlerle ilgili bilgilendirmek gerekmektedir

Hem ev sahibi çocuk ve ergenlerin hem de göçmen çocuk ve ergenlere yönelik önleyici

Hem ev sahibi çocuk ve ergenlerin hem de göçmen çocuk ve ergenlere yönelik önleyici rehberlik faaliyetleri yapılması gerekmektedir Aynı şekilde ebeveynlere ve öğretmenlere de bu konuda bilgilendirme çalışmalarının yapılması gerekmektedir

İkinci aşama da ise psiko-sosyal destek sunacak öncelikli kişilerin belirlenmesi aşamasıdır. Bu aşamada ihtiyaç

İkinci aşama da ise psiko-sosyal destek sunacak öncelikli kişilerin belirlenmesi aşamasıdır. Bu aşamada ihtiyaç analizi ve göçmen çocuk ve ergenlerin içinde bulundukları durumun anlaşılması gerekmektedir. İhtiyaçlar doğrultusunda çocuk ve ergenleri uygun kurum ve uzmanlara yönlendirilmesi de yine bu aşamada yapılmaktadır.

Üçüncü aşama da ise göçün ardından devam eden ve travmaya bağlı sorunlar yaşayan çocuk

Üçüncü aşama da ise göçün ardından devam eden ve travmaya bağlı sorunlar yaşayan çocuk ve ergenlere odaklı ve uzmanlaşmış hizmetler sağlanır. Krize müdahale yaklaşımında yardım sürecin farklı modelleri vardır. Bu modellerden tüm süreci etkili ve kapsamlı bir şekilde ele aldığı düşünülen 3 basamaklı ACT modelidir

GÖÇ TRAVMASININ ÖNLENMESİNDE REHBERLİK ÖĞRETMENLERİNİN ROLÜ § § Öncelikle rehber öğretmenlerin göçle gelen öğrencilerin

GÖÇ TRAVMASININ ÖNLENMESİNDE REHBERLİK ÖĞRETMENLERİNİN ROLÜ § § Öncelikle rehber öğretmenlerin göçle gelen öğrencilerin kültürel özellikleri, yaşam biçimleri, göç öncesi göç anı ve göç sonrası yaşanan sorunlar hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir Danışanları kendi kültürleri içinde değerlendirerek gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir

§ Yapılacak olan çalışmalar planlanırken öğrencinin dokunma davranışı ile ilgili hassasiyetleri, inançsal yapısı, ailesel

§ Yapılacak olan çalışmalar planlanırken öğrencinin dokunma davranışı ile ilgili hassasiyetleri, inançsal yapısı, ailesel hiyerarşik durumları, kullanılacak teknikler, kıyafet tarzı gibi birçok boyut dikkate alınmalıdır

Rehber Öğretmenlerin Dikkat Etmesi Gerekenler Ø Kendi değerleri, varsayımları ve önyargılarının farkında olma Ø

Rehber Öğretmenlerin Dikkat Etmesi Gerekenler Ø Kendi değerleri, varsayımları ve önyargılarının farkında olma Ø Farklı etnik kökene sahip olan kişilere karşı basmakalıp görüşlerinin farkında olması Ø Çalıştığı grup veya kültür hakkında bilgi sahibi olması Ø Farklı kültürlere mensup olan danışanın yaşam deneyimlerinin, kültürel mirasının ve geçmişinin farkında olması ve bu görüşleri saygı ve takdir ile karşılaması

Ø Farklı kültürlere mensup öğrencilerin aile yapılarını, hiyerarşilerini, değer ve inançlarını, yaşadığı toplumun özelliklerini

Ø Farklı kültürlere mensup öğrencilerin aile yapılarını, hiyerarşilerini, değer ve inançlarını, yaşadığı toplumun özelliklerini ve ailedeki destek kaynaklarını bilmesi Ø Sözel ve sözel olmayan mesajları alması ve iletebilmesi Ø Göçmen öğrencilerin kültürlerine uygun müdahale yöntemleri ve teknikleri uygulayabilmesi

Rehberlik öğretmenlerinin göçmenlerde dil engelini aşmak için tercüman desteği almaları gereken durumlarda görüşme öncesi

Rehberlik öğretmenlerinin göçmenlerde dil engelini aşmak için tercüman desteği almaları gereken durumlarda görüşme öncesi görüşme sürecinde ve görüşme sonrasında çok daha dikkatli olmaları gerekmektedir

Göç travmasından etkilenen öğrencilerde aşağıda belirtilen durumların zaman içerisinde devamlılık göstermesi ve bireyin normal

Göç travmasından etkilenen öğrencilerde aşağıda belirtilen durumların zaman içerisinde devamlılık göstermesi ve bireyin normal rutin görevlerini yerine getirmekte zorlanması durumunda uzman desteği faydalı olacaktır: v Okula gelmekte zorlanması ve derslere düzenli katılmaması v Öğrenme güçlüğü yaşaması v Akranlarıyla sosyal sorunlar yaşaması v Evde gerekli bakımı alamaması v Saldırgan ve itaatsiz tavırlar göstermesi v Dikkatini toplamakta, odaklanmada sorun yaşaması ve aşırı tepkiler göstermesi v Ağrı ve acı gibi fizyolojik sorunlardan çok sık şikayet etmesi

v. Sürekli devam eden kabuslar ve rahatsız edici görüntüler görüp bunların aklına gelmesi v.

v. Sürekli devam eden kabuslar ve rahatsız edici görüntüler görüp bunların aklına gelmesi v. Gün boyunca yorgun ve bitkin görünmesi v. Sürekli endişeli ve kaygılı davranışlar sergilemesi

SOSYAL DESTEK(ÖĞRETMENAKRAN-AİLE) � Ailesel koruyucu faktörler � Çevresel koruyucu faktörler � Akran/arkadaş desteği �

SOSYAL DESTEK(ÖĞRETMENAKRAN-AİLE) � Ailesel koruyucu faktörler � Çevresel koruyucu faktörler � Akran/arkadaş desteği � Etkili toplumsal kaynaklar

Göçmen öğrencilerin en çok ihtiyaç duydukları süreklilik, değişmezlik ve normallik duygularının oluşması noktasında öğretmen

Göçmen öğrencilerin en çok ihtiyaç duydukları süreklilik, değişmezlik ve normallik duygularının oluşması noktasında öğretmen ve arkadaş desteği çok önemlidir Öğretmenlerin oyunlar ve sınıf içi etkinlikler, çalışmalar ile normallik duygusunu hem de başarı duygusunu tatmalarını sağlaması oldukça faydalı olacaktır.

ÖĞRETMENLERE ÖNERİLER Ø İletişim kurma ve ilişkileri güçlü tutma noktasında hassas davranmalıdır Ø Bireyin

ÖĞRETMENLERE ÖNERİLER Ø İletişim kurma ve ilişkileri güçlü tutma noktasında hassas davranmalıdır Ø Bireyin neler hissettiğinin farkında olmalı ve dengeli bir tutum sergilemelidir Ø Göçmen öğrenciler arkadaşlarının kendisi hakkında ne düşündüğünü, hissettiğini merak ederek sorular sorabilir. Bu sorulara doğru ve tutarlı cevaplar verilmeli ve güvene dayalı kurulan ilişkinin zarar görmemesi için uğraşmalıdır

Ø Travma ve stresle mücadele eden öğrencilerin günlük rutinlerini yazabilecekleri bir zaman çizelgesi oluşturmak

Ø Travma ve stresle mücadele eden öğrencilerin günlük rutinlerini yazabilecekleri bir zaman çizelgesi oluşturmak öz denetim kazanmaları ve kontrol hissini yaşamaları açısından etkili olacaktır. Ø Sınıfla kaynaşma sağlanması ve akran desteği için sınıfa başlangıçta Hoş Geldin kutlaması yapılabilir. Sonrasında kültürel olarak önem verilen günlerini kutlamak, tebrik etmek gibi şeyler yapılarak sınıf içi aidiyet duygusu geliştirilebilir

Ø Göçmen öğrencilerin sınıf içi kuralların belirlenmesi sürecine dahil olmalarını sağlamak güven ve sorumluluk

Ø Göçmen öğrencilerin sınıf içi kuralların belirlenmesi sürecine dahil olmalarını sağlamak güven ve sorumluluk duygularını kazanmaları açısından faydalı olacaktır. Ø Göçmen öğrenciler kurallara uymadığı zaman onların da hata yapabileceklerini ve hata yaptıklarında tekrarlanmaması özür dilemenin önemi üzerine konuşmalar yapılabilir Ø Ev sahibi aileler tarafından göçmen çocuklara karşı suçlayıcı onları küçük düşürücü vb konuşmalara, söylenti ve dedikodulara da izin vermemek oldukça önemlidir

Öğretmenler önceden yaşanan travmatik anıların sınıf içerisinde beklenmedik bir anda yaşanması durumunda bunları yapabilirler:

Öğretmenler önceden yaşanan travmatik anıların sınıf içerisinde beklenmedik bir anda yaşanması durumunda bunları yapabilirler: Ø Öğrenciyi sakinleştirmeden önce kendi sakinliğinizden emin olun Ø İsimleriyle seslenerek ve şu anki tarihi hatırlatarak güvende olduğunu söyleyin Ø Şu ana gelememesi durumunda daha güçlü duyu uyarısı oluşturmak için biraz sesinizi yükseltin, onlara kollarına hafifçe dokunacağınızı söyleyin

Ø Şimdiye gelen öğrenciye neler yaşadığını hızlı bir şekilde açıklayın Ø Öğrenci buraya geri

Ø Şimdiye gelen öğrenciye neler yaşadığını hızlı bir şekilde açıklayın Ø Öğrenci buraya geri döndüğünde dinlenmesi ve kendine gelmesi için tatlı türü bir şey yemesi, su veya tatlı bir içecek içmesi için teşvik edin Ø Sınıf içerisinde bu yaşantıya tanık olan öğrencilere göçmen öğrencinin yaşadığı stres nedeniyle bu şekilde tepki gösterdiğini ve bazı zamanlar böyle tepkiler verebileceğini söyleyin. Ayrıca göçmen arkadaşlarının ruhsal olarak iyileşebilmesi için onların desteklerine gereksinim duyduğunuzu belirtin

ØGöçmen çocukların psikolojik uyum süreçlerine katkı sağlamak için ev sahibi öğrencilere akran eğitimleri verilerek

ØGöçmen çocukların psikolojik uyum süreçlerine katkı sağlamak için ev sahibi öğrencilere akran eğitimleri verilerek akran desteği sağlanılabilir. Akran zorbalığı, yabancılaşma, sosyal izolasyon, toplumdan kopma ve kendi içine kapanma gibi durumların yaşanmaması için de akran desteği önemlidir

ØSavaş ve çatışma durumundan etkilenen çocukların uçak ya da yangın alarmı gibi ani seslere

ØSavaş ve çatışma durumundan etkilenen çocukların uçak ya da yangın alarmı gibi ani seslere tepki verebileceği sınıf içindeki öğrencilerle paylaşılması ØSınıf içerisinde kültürel farklılıklar, çocuk hakları, saygı, barış adalet gibi konularla ilgili farkındalık çalışmaları yapılabilir

GÖÇMEN ÖĞRENCİLERİN STRES TEPKİLERİNİN AZALTILMASI İÇİN AİLELERİNE ÖNERİLER v Travma tetikleyicilerini belirleyin v Çocuğunuza

GÖÇMEN ÖĞRENCİLERİN STRES TEPKİLERİNİN AZALTILMASI İÇİN AİLELERİNE ÖNERİLER v Travma tetikleyicilerini belirleyin v Çocuğunuza duygusal ve fiziksel olarak erişilebilir sınırlar içerisinde olun v Yanıt verin, tepki göstermeyin v Çocuğunuzu yoğun tepkilerini kendinize yapılmış bir saygısızlık olarak ele alıp durumu kişiselleştirmeyin v Dinleyin v Çocuğunuzun rahatlamayı öğrenmesine yardımcı olun

v. Sabırlı olun vÇocuğunuzun öz benlik saygısının oluşmasına ve öz denetim geliştirmesine destek olun

v. Sabırlı olun vÇocuğunuzun öz benlik saygısının oluşmasına ve öz denetim geliştirmesine destek olun

GÖÇ TRAVMASI ÖNLEYİCİ ETKİNLİKLERİ

GÖÇ TRAVMASI ÖNLEYİCİ ETKİNLİKLERİ

ORTAOKUL-LİSE ÖĞRENCİ ETKİNLİKLERİ

ORTAOKUL-LİSE ÖĞRENCİ ETKİNLİKLERİ

GÖÇ TRAVMASI GÜÇLENDİRİCİ ETKİNLİKLERİ

GÖÇ TRAVMASI GÜÇLENDİRİCİ ETKİNLİKLERİ

PSİKOSOSYAL DESTEK PROGRAMI ISINMA ETKİNLİKLERİ

PSİKOSOSYAL DESTEK PROGRAMI ISINMA ETKİNLİKLERİ