FORMY TERENU PO LDOLODZIE Ewa Kuczyska Weronika Wrblewska

FORMY TERENU PO LĄDOLODZIE Ewa Kuczyńska, Weronika Wróblewska, Andrzej Gil, Michał Marusza, Juliusz Pastwa

SPIS TREŚCI Nasza makieta + Mapa �Morena czołowa �Pradolina �Morena denna �Ozy �Jezioro morenowe �Kemy �Jezioro rynnowe �Głazy narzutowe �Jezioro wytopiskowe �Stożki sandrowe

Nasza makieta: Mapa zasięgu zlodowaceń w Polsce: > Powrót <

MORENA CZOŁOWA �rodzaj moreny powstającej wzdłuż czoła lodowca lub lądolodu w czasie stagnacji w okresie jego etapowego zaniku �Powstaje w wyniku akumulacji materiału skalnego transportowanego wewnątrz i w stopie lodowca �Występują na pojezierzach > Powrót <

MORENA DENNA �pagórkowata powierzchnia powstała po wytopieniu lodu �Jest to forma powstała wskutek działania procesów budujących (akumulacja lodowcowa) �Występują w obszarach Polski objętych zlodowaceniami: bałtyckim, środkowopolskim i krakowskim > Powrót <

JEZIORO MORENOWE �Powstało na skutek zatamowania odpływu wód przez wały morenowe. �Charakteryzują się rozwiniętą linią brzegową , małą głębokością i dużą powierzchnią. �Występują w na Mazurach > Powrót <

JEZIORO RYNNOWE �Powstają w wyniku erozji płynących pod lodem rzek �Charakteryzują się dużą głębokością, stromymi brzegami, wąskim i krętym wyglądem. �Występują w Polsce na pojezierzach. > Powrót <

JEZIORO WYTOPISKOWE �Powstały w izolowanych, małych zagłębieniach po wytopieniu brył martwego lodu, zalegających po ustąpieniu lodowca. �Charakteryzują się małą głębokością i powierzchnią �Występują w północnej Polsce. > Powrót <

PRADOLINA �element rzeźby terenu stanowiący szerokie obniżenie o płaskim dnie �Powstała w czasie cofania się lądolodu na jego przedpolu w wyniku działalności wód z topniejącego lodowca i wód rzecznych �Występują np. : na Podkarpaciu > Powrót <

OZY � Są to wały lub silnie wydłużone pagórki powstałe wskutek osadzania piasku i żwiru przez wody płynące pod lądolodem � Czasem są pokryte cienką warstwą gliny. Przeważnie są bardzo długie, a górna powierzchnia jest płaska. � Najczęściej występują w strefie czołowo-morenowej. W Polsce najczęściej można je spotkać na Mazurach, Pomorzu i w Wielkopolsce > Powrót <

KEM � pagórek o wysokości od kilku do kilkunastu metrów i średnicy kilkuset metrów, w kształcie stożka lub z płaskim wierzchołkiem i stromymi zboczami. � Jest zrobiony z warstwowo ułożonych piasków, mułków i żwirów, które były osadzane w szczelinach i zagłębieniach w obrębie lądolodu. � Jest przeciwną formą ukształtowania do ozu. � Występują na Pomorzu Zachodnim > Powrót <

GŁAZY NARZUTOWE � Głaz narzutowy to fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód. � Głazy narzutowe są różnie zachowanym, wyselekcjonowanym materiałem skalnym o dużej wytrzymałości i odporności na działanie czynników klimatycznych. Zbudowane są przeważnie z granitów, amfibolitów, gnejsów, mi gmatytów, porfirów, kwarcytów. � Występują w całym obszarze środkowej i północnej Polski. > Powrót <

STOŻKI SANDROWE � Stożki sandrowe to rozległe, bardzo płaskie stożki napływowe zbudowane ze żwirów i piasków osadzony ch i wypłukanych przez wody pochodzące z topnienia lądolodu. Powstały w wyniku cofania się lub postoju lądolodu > Dalsza część < > Powrót <

� Powierzchnia młodego sandru jest zwykle bardzo płaska, lekko nachylona w kierunku odpływu dawnych wód lodowcowych. Powierzchnie starszych sandrów są zwykle rozczłonkowane przez erozję wodną i wygładzone tak, że zagłębienia bezodpływowe i rynny uległy na nich zatarciu. � Przykłady dużych pól sandrowych w Polsce można zobaczyć w rejonie np. Borów Dolnośląskich, Borów Tucholskich, czy Bełchatowa. Mniejsze obszary sandrowe spotkać można w wielu miejscach na całym obszarze Polski północnej i środkowej > Powrót <

BIBLIOGRAFIA � http: //www. loprzymierze. edu. pl/pliki/imagecache/150 x 150/ zalaczniki/logo_nowe. jpg � http: //pl. wikipedia. org/wiki/Morena_czo%C 5%82 owa � http: //pl. wikipedia. org/wiki/Morena_denna � http: //pl. wikipedia. org/wiki/Pradolina � http: //pl. wikipedia. org/wiki/Ozy � http: //pl. wikipedia. org/wiki/G%C 5%82 az_narzutowy � http: //pl. wikipedia. org/wiki/Plik: Glaz_mszczonowski 01. jpg � http: //www. wiking. edu. pl/article. php? id=285