Fen ve Teknoloji Programn Temelleri Niin yeni bir

Fen ve Teknoloji Programın Temelleri

Niçin yeni bir öğretim programı? 1. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler, 2. Eğitim bilimlerinde öğretme/öğrenme anlayışında gelişmeler, 3. Eğitimde kaliteyi ve eşitliği artırma ihtiyacı, 4. Ekonomiye ve demokrasiye duyarlı bir eğitim ihtiyacı, 5. Bireysel ve ulusal değerlerin küresel değerler içinde geliştirilmesi ihtiyacı, 6. Sekiz yıllık temel eğitim için program bütünlüğünün sağlanması ihtiyacı, 7. Yatay eksende dersler arası ve dikey eksende her bir dersin kendi içinde kavramsal bütünlük sağlanması zorunluluğu, PISA, TIMMS, PIRLS vb. araştırma sonuçları ümitsiz, 2

Ne değişti? Derslerin kavram analizleri yapıldı. Spor kültürü, sağlık, çevre, rehberlik, kariyer, girişimcilik, afet bilinci disiplinler arası bir yaklaşımla programın omurgasına yerleştirildi. Yüzeysel davranış ifadesi yerine bilgi, beceri, anlayış ve tutumlar konuldu. Baskın doğrusal düşünce yerine, karşılıklı nedensellik ilkesi öne çıkarıldı. 3

ne değişti? Programlar etkinliklerle zenginleştirildi. Ölçme değerlendirme anlayışında süreci de değerlendiren bir anlayışa geçildi. Türkçe’ye duyarlılık tüm derslerin ana becerisi haline getirilmiştir. Türk Dili bilinci ve Tarih bilinci oluşturulması programın ana hedefleri arasında yer aldı. 4

Yeni öğretim programı nasıl “öğretmek”ten çok “öğrenme”yi merkeze alan bir anlayışı esas alır. Öğrendiğimiz şeyleri düşünelim; Örneğin; ◦Otomobil kullanmak, ◦Yeni bir bilgisayar programı kullanmak, ◦Sınıfımızda yeni bir yöntem kullanmak, ◦Bir hobi yada bir oyun, ◦ 5

Yeni öğretim programı nasıl “öğretmek”ten çok “öğrenme”yi merkeze alan bir anlayışı esas alır. Nasıl öğrendik? Öğrenme süreci nasıl gerçekleşti? Öğrenmede başka birisi bize yardımcı olduysa, onun öğretmeye çalıştığı ile bizim öğrendiklerimiz arasında farklılıklar var mıydı? 6

Epistemolojik düşüncelerimiz, pedagojik düşüncelerimizi dikte eder. Bunlardan hangisine inanıyorsunuz? ÜDünya belirli bir şekilde vardır ve biz onu keşfederiz. ÜYa da, kendi dünyamızı oluşturmak için dünya ile etkileşiriz. Biz kendi dünyamızı kurarız. Birine yada diğerine inanmanın sonuçları neler olabilir? Epistemoloji, bilginin doğası, kapsamı ve kaynağı ile ilgilenen felsefe dalıdır. Bilgi felsefesi olarak da adlandırılmaktadır. Pedagoji; eğitim tekniklerinin bilgisini ve bu teknikleri uygulamak sanatını içerir 7

Öğretme/öğrenme için sonuçlar: Epistemolojik bir teori olarak, yapılandırmacılık doğrudan öğretme ile değil, bilgi ile ilgilidir. Biz bilgiye ilişkin bu teoriden öğrenmeye ilişkin mantıki çıkarımlarda bulunuruz. Öğrenmeye ilişin düşüncelerimizden de öğretmeye ilişkin çıkarımlarda bulunur ve düşünceler üretiriz. 8

Yapılandırmacı yaklaşım “öğretme”nin nasıl yapılacağının açıklanması yerine, “öğrenme”nin nasıl gerçekleştiğini açıklamaya odaklanır. Öğrenmede aktif rol alan-aktif olarak katılan birey, bilgiyi fiziksel olarak yapılandırır. Eylemleri kendine göre yorumlayan birey, bilgiyi sembolik olarak yapılandırır. Kendi oluşturduğu anlamı başkalarına aktaran birey, bilgiyi sosyal olarak yapılandırır. Tam olarak anlamadığı bir bilgiyi açıklamaya çalışan birey, bilgiyi teorik olarak yapılandırır. 9

Değerlendirmeyi, öğrenmenin ayrılmaz bir parçası olarak görür. Sadece öğrenme ürününü değil, öğrenme sürecini de değerlendirir. Uygun ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile çocuğun gelişimini de izler. Ölçme değerlendirme sistemi, okulun tüm fonksiyonlarını izler ve gelişimini yönlendirir. Disiplin ve kurallara uymanın öğrencinin kendi yararı için olduğunu kabul eder, ve bu nedenle bu görevi öğrencilerin üstlenmesini bekler. Klâsik ölçme ve değerlendirmenin yanında alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerini teşvik eder. 10

Ortak beceriler: Türkçe’yi doğru, etkili ve güzel kullanma, Eleştirel düşünme, Yaratıcı düşünme, İletişim, Problem çözme, Araştırma, Karar verme, Bilgi teknolojilerini kullanma, Girişimcilik 11

Ara disiplin alanları Afet eğitimi ve güvenli yaşam Girişimcilik İnsan hakları ve vatandaşlık Özel eğitim Rehberlik ve psikolojik danışma Sağlık kültürü Spor kültürü ve olimpik eğitim 12

SINIF: 4 – FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRENME ALANI TEMA/ ÜNİTE Canlılar ve Hayat/ Vücudumuz Bilmecesini Çözelim DERS KAZANIMLARI SPOR KÜLTÜRÜ VE OLİMPİK EĞİTİM KAZANIMLARI 1. 5. İskeletin ve kasların birlikte vücuda şekil verdiğini model oluşturarak gösterir. 3. Kasların vücudumuzdaki yerlerini ve işlevlerini bilir. 1. 6. Gözlemleri sonucunda hareketi sağlayan kasların iskelete bağlı olduğunu belirtir. 4. Kemik, kas ve eklemlerin bir bütün olarak hareket sistemini oluşturduğu ifade eder. 1. 8. Egzersiz ile kas ve kemik gelişimi arasında ilişki kurar. 9. Sporun beden üzerindeki (solunum, dolaşım, sindirim, sinir vb. sistemleri metabolizma yorgunluk, zindelik vb. ) etkilerini açıklar. 13

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı İki ana bölümden oluşmuştur: ØProgramın Temelleri ØÖğrenme Alanları ve Üniteler

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programın Temelleri: Programın vizyonu, ü Teknoloji boyutu, ü Temel felsefe, ü İlkeler.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Vizyonu ü Vizyon: Bireysel farklılıkları ne olursa olsun bütün öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olarak yetişmesidir.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Vizyonu ü Fen ve teknoloji okuryazarlığı; Bireylerin araştırma-sorgulama, eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerileri geliştirmeleri, yaşam boyu öğrenen bireyler olmaları, çevreleri ve dünya hakkındaki merak duygusunu sürdürmeleri için gerekli olan fenle ilgili beceri, tutum, değer, anlayış ve bilgilerin bir bileşimidir.

Fen ve teknoloji okur-yazarı birey Günlük problemlerinde ve kararlarında fen ve teknoloji kavramlarını kullanır. Dünyanın doğal yapısını ve insan eliyle değişen ortamını merak eder. Fen ve teknoloji ile ilgili bilgileri öğrenir, analiz eder ve günlük hayatta kullanır. Fen ve teknolojiyi kişisel ve küresel sorunlarla ilişkilendirir. Fen ve teknolojideki gelişmelerin yararını bilir. Fen, teknoloji ve toplumun kendi aralarında etkileşimini analiz eder.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Vizyonu ü Fen ve teknoloji okuryazarlığı için 7 boyut düşünülebilir: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Fen bilimleri ve teknolojinin doğası, Anahtar fen kavramları, Bilimsel Süreç Becerileri (BSB), Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre (FTTÇ) ilişkileri, Bilimsel ve teknik psikomotor beceriler, Bilimin özünü oluşturan değerler, Fen’e ilişkin tutum ve değerler (TD).

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yaklaşımı Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Gerekçesi: ü Bilimsel bilginin katlanarak artması, ü Teknolojinin hızla ilerlemesi.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yaklaşımı ü Fen bilimleri; Fiziksel ve biyolojik dünyayı tanımlamaya ve açıklamaya çalışan bir bilimdir. ü Bu yüzden fen ve teknoloji öğretiminde, bireylerin keşif yoluyla bilgiye ulaşmayı öğrenmesi, öğrendikçe dünya görüşünün değişmesi ve heveslenip daha çok öğrenmesi amaç edinilmiştir.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yaklaşımı ü Bu açıdan bakılınca Fen ve Teknoloji Programının, eldeki imkânlar ölçüsünde “yapılandırıcı yaklaşımı” benimsediği söylenebilir. ü Bu programda öğrenilen fen bilgilerinin de teknolojiye yansımaları gösterilerek yani günlük hayattaki örnekleri öğrencilerin bilinçli ve daha sorumlu vatandaşlar olmalarına katkı sağlamıştır.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yapısı Fen ve Teknoloji dersinde, yedi ayrı öğrenme alanı öngörülmüştür.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yapısı Üniteler, ilk 4 ü üzerinde yapılandırılıp diğer 3 ü ise ünitelerde kazandırılması gereken beceri, tutum ve değerleri içermektedir. ü ü Canlılar ve Hayat Madde ve Değişim Fiziksel Olaylar Dünya ve Evren ü Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre ilişkileri (FTTÇ) ü Bilimsel Süreç Becerileri (BSB) ü Tutum ve Değerler (TD)

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Temel Yapısı Fen ve teknoloji dersi 6, 7 ve 8. sınıf öğretim programında ünitelerdeki temel anlayış ve hareket noktaları 7 başlık altında toplanmıştır; ü ü ü ü Az bilgi özdür Fen ve Teknoloji Okuryazarlığı Öğrenme Sürecine Yaklaşım Ölçme ve Değerlendirme Gelişim Düzeyi ve Bireysel Farklılıklar Bilgi ve Kavram Sunum Düzeni Diğer Derslerle ve Ara Disiplinlerle Uyum

Öğrenme - Öğretme Süreci Yapılandırıcı Öğrenme Yaklaşımı Son yıllardaki fen eğitimi araştırmaları, fen eğitiminin amaçlarını gerçekleştirmede yapılandırıcı öğrenme yaklaşımının faydalı olduğunu ve öğretime de yeni uygulamalar getirdiğini vurgulamaktadır. Bu yüzden, bu öğretim programı diğer öğrenme kuramlarını reddetmemekle beraber, yapılandırıcı öğrenme yaklaşımına ağırlık vermiştir.

Öğrenme - Öğretme Süreci Yapılandırıcı öğrenme yaklaşımı, bireyin bilgi edinmeye başlarken boş bir zihinle yola çıkmadığını, yeni öğrendiği konu veya kavramla ilgili zihnindekileri harekete geçirdiğini, kendi bildikleri ile öğrendiği yeni bilgileri zihninde etkin olarak kendisinin yeniden yapılandırdığını vurgular.

Öğrenme - Öğretme Süreci Öğretim Stratejileri Öğrencilerin bu öğretim programında belirlenmiş olan kazanımları edinmesini sağlamak için, yapılandırıcı öğrenme yaklaşımına dayanan ve öğrenciyi etkin kılan çeşitli öğretim stratejileri ağırlıklı olarak verilmiştir.

Öğrenme - Öğretme Süreci Aşağıdaki tablo öğretim stratejilerini açıklamaktadır. ------------------> Öğretmen merkezli stratejiler Öğrenci merkezli stratejiler Klasik sunum Gösterim Tüm sınıf tartışması Rol yapma Proje Bağımsız çalışma Hikâye anlatımı Video gösterimi Küçük grup tartışması Kütüphane taraması Öğrenme merkezleri Programlandırılmış birebir öğretme Simülasyon Okul gezisi Sorgulama Programlandırılmış öğrenme Alıştırma yapma İşbirliğine bağlı öğrenme Keşfetme Kişileştirilmiş öğrenme sistemleri Drama Problem temelli öğrenme Oyun oynama

Ölçme ve Değerlendirme, öğretme ve öğrenmenin etkililiğini belirlemek amacı ile yapılan, eğitimle ilgili verilerin toplanmasını ve yorumlanmasını içeren çok adımlı, sistematik bir süreçtir. Öğrenme, öğretme ve planlamayı doğrudan etkileyen ve eğitim sisteminin temel öğelerinden biri olan değerlendirme, fen ve teknoloji eğitiminde farklı şekillerde kullanılabilir.

Öğrenme - Öğretme Süreci Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nda Değerlendirme Açısından Vurgular Daha az vurgu Daha çok vurgu Geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntemleri Alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemleri Öğretme ve öğrenmeden bağımsız bir Öğretmenin ve öğrenme bir parçası olan değerlendirme Ezbere, kolay öğrenilen bilgileri değerlendirme Anlamlı ve derin öğrenilen bilgileri değerlendirme Birbirinden bağımsız parçalı bilgileri Birbirine bağlı, iyi yapılanmış bir bilgi ağını değerlendirme Bilimsel bilgiyi değerlendirme Öğrencinin bilmediğini öğrenmek için değerlendirme Dönem sonu değerlendirme etkinlikleri Sadece öğretmenin değerlendirmesi Bilimsel anlamayı ve bilimsel mantığı değerlendirme Öğrencinin ne anladığını öğrenmek amacı ile değerlendirme Dönem boyunca devam eden değerlendirme etkinlikleri Öğretmenle beraber grup değerlendirmesi ve kendini değerlendirme

Öğrenme - Öğretme Süreci Geleneksel ve Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Geleneksel Teknikler Alternatif Teknikler Çoktan seçmeli testler Performans değerlendirme Doğru-yanlış soruları Öğrenci ürün dosyası (portfolyo) Eşleştirme soruları Kavram haritaları Tamamlama (boşluk doldurma) soruları Yapılandırılmış grid Kısa cevaplı yazılı yoklamalar Tanılayıcı dallanmış ağaç Uzun cevaplı yazılı yoklamalar Kelime ilişkilendirme Soru -cevap Proje Drama Görüşme Yazılı raporlar Gösteri Poster Grup ve/veya akran değerlendirmesi Kendi kendini değerlendirme

Ölçme ve Değerlendirme Araç ve Yöntemleri: ü ü ü ü Görüşme (Mülakat ) Gözlemler Sözlü sunum Projeler Öz değerlendirme Akran değerlendirme Dereceli puanlama anahtarı (Rubric ) Öğrenci ürün dosyası (portfolyo ) Performans değerlendirme Kavram haritaları V-diyagramı Yapılandırılmış grid Tanılayıcı dallanmış ağaç Tutum ölçekleri Çoktan seçmeli testler.

Fen ve teknoloji dersi öğretim programının amaçları Öğrencilerin, Doğal dünyayı öğrenme ve anlama heyecanını yaşamalarını sağlamak, n Bilimsel ve teknolojik gelişmelere merak uyandırmak, n Fen ve teknolojiye dayalı meslekler hakkında bilgi, deneyim ve ilgi geliştirmelerini sağlamak, n

Fen ve teknoloji dersi öğretim programının amaçları Yeni bilgi elde etme ve problem çözmede fen ve teknolojiyi kullanmalarını sağlamak, Kişisel kararlar verirken uygun bilimsel süreç ve ilkeleri kullanmalarını sağlamak, Fen ve teknolojiyle ilgili sosyal, ekonomik, etik ve çevresel sorunları fark etmelerini, bunlarla ilgili sorumluluk taşımalarını ve bilinçli kararlar vermelerini sağlamak, Meslek yaşamlarında bilgi, anlayış ve becerilerini kullanarak ekonomik verimliliklerini artırmalarını sağlamak.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Organizasyon Yapısı Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nda, tüm öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olması vizyonunun gerçekleştirilebilmesi için: ü ü Canlılar ve Hayat, Madde ve Değişim, Fiziksel Olaylar, Dünya ve Evren öğrenme alanlarından üniteler seçilmiştir. Bu öğrenme alanları, öğrencilere kazandırılacak temel fen kavram ve ilkelerini düzenlemektedir.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Organizasyon Yapısı Aşağıdaki tabloda ünite kazanımları ve Fen-Teknoloji-ToplumÇevre ilişkileri (FTTÇ), Bilimsel Süreç Becerileri (BSB), Tutum ve Değerler (TD ) kazanımlarının birbirine örüntüsü gösterilmiştir.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Organizasyon Yapısı Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın amaçlarından birisi öğrencilerin, dünyayı, hayatı ve insanı öğrenme ve anlamalarını ve aynı zamanda açıklamalarını sağlamak, bunun için onlara, temel fen kavram ve düşünceleriyle ilgili bilgi ve anlayışlar kazandırmaktır. Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nda bu bilgi ve anlayışlar, dört öğrenme alanından seçilen ünitelerle ve sarmal yaklaşım esas alınarak düzenlenmiştir.

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Organizasyon Yapısı Fen ve Teknoloji Öğretim Programında öğrencilerin; Canlılar ve Hayat, Madde ve Değişim, Fiziksel Olaylar, Dünya ve Evren” öğrenme alanlarındaki kavramlarla, bir yandan anılan alanlar için öngörülen bilgi ve anlayışları edinirken, bir yandan da, FTTÇ, BSB ve TD öğrenme alanlarına ilişkin kazanımları, giderek özümleyip derinleştirmesi öngörülmüştür.

Öğrenme Alanları ve Üniteler Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın ünite organizasyonu ile ilgili esaslar: Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’ndaki her ünite: ü Genel Bakış, ü Ünitenin Amacı, ü Ünitenin Odağı, ü Önerilen Konu Başlıkları, ü Ünitenin Kavram Haritası, ü Ünite Kazanımları ve Etkinlikler, ü Önerilen Öğretim ve Değerlendirme Etkinlikleri bölümlerini içerir.

Fen-Teknoloji-toplum-çevre (FTTÇ) öğrenme alanı kazanımları Fen ve teknolojinin doğası, fen ve teknoloji arasındaki ilişkiler, fen- teknoloji-toplum ve çevre arasındaki karşılıklı etkileşimler ile ilgili bilgi ve anlayış edinmesi için gerekli kazanımlardır. .

Bilimsel süreç becerileri (BSB) öğrenme alanı kazanımları; Öğrencilerin bilimsel ve teknolojik araştırma-sorgulama, problem çözme, bilimsel düşünceleri ve sonuçları iletme, işbirliği içinde çalışma ve bilinçli karar verme becerilerini geliştirmek için gerekli kazanımlardır.

Tutumlar ve değerler (TD) öğrenme alanı kazanımları; Öğrencilerin bilimsel ve teknolojik bilgiler edinmeye ve bu bilgileri kendinin, toplumun ve çevresinin karşılıklı faydasını gözeterek kullanması için gerekli kazanımlardır.

Fen ve teknoloji öğretim programının ünite organizasyonu A. Genel bakış B. Ünitenin amacı C. Ünitenin odağı Ç. Önerilen konu başlıkları D. Ünite kavram haritası E. Öğretim programı F. Önerilen öğretim ve değerlendirme etkinlikleri

Fen ve teknoloji öğretim programının ünite organizasyonu A. Genel bakış: ünitede verilecek kazanımların diğer sınıflardaki fen kavram ve becerileriyle ilişkisi belirtilmektedir. Diğer bir deyişle “nerden geldik? , Neredeyiz? , Nereye gideceğiz? ” Sorularının cevapları bulunmaktadır. B. Ünitenin amacı: ünitenin amacı verilmektedir. C. Ünitenin odağı: ünitede odaklanılan kavram, bilimsel süreç becerileri, fen-teknoloji-toplumçevre, tutum ve değerler vurgulanmaktadır. D. Ünitenin kavram haritası: ünitede yer alan kavramlar ve bu kavramların birbirleriyle ilişkisi kavram haritası aracılığı ile gösterilmektedir. Bu haritalar öğretmenin ünitedeki kavramlar ve kavramlar arasındaki ilişkiyi genel hatları ile görmesi için verilmiştir.

Fen ve teknoloji öğretim programının ünite organizasyonu Öğretim programı: tablodan oluşan bu bölümde kazanımlar, etkinlik örnekleri ve açıklamalar bulunmaktadır. Kazanımlar: öğrencilere kazandırılacak kazanımlar verilmektedir. BSB, FTTÇ ve TD öğrenme alanlarına ilişkin kazanımınlar kazanımın sonunda parantez içinde belirtilmektedir. E.

Fen ve teknoloji öğretim programının ünite organizasyonu Etkinlikler örnekleri: öğrenciyi kazanımlara ulaştırabilmek için kullanılabilecek etkinlik örnekleri verilmiştir. Açıklamalar: ünitenin işlenişinde öğretmene yardımcı olacak açıklamalar verilmiştir. F. Önerilen öğretim ve değerlendirme etkinlikleri: Öğrencilerin belirlenen kazanımları ne derece kazandığını belirlemek ve öğretimi yönlendirebilecek öğretim ve değerlendirme etkinlikleri verilmektedir.

Şablondaki semboller : Sınıf-okul içi etkinlik : Okul dışı etkinlik : ders içi ilişkilendirme : diğer derslerle ilişkilendirme : ölçme ve değerlendirme ? ? ? : kavram yanılgısı [!]: uyarı : sınırlamalar ara disiplinlerle ilişkilendirme (parantez içindeki 1. Rakam fen ve teknoloji kazanımını-2. Rakam ara disiplin kazanımını gösterir. )

Ara disiplinler İnsan hakları ve vatandaşlık Sağlık kültürü Spor kültürü ve olimpik eğitim Afet eğitimi ve güvenli yaşam Rehberlik ve psikolojik danışma Kariyer bilinci geliştirme