Fakultet za poslovni menadment Bar Osnovi menadmenta IV

  • Slides: 24
Download presentation
Fakultet za poslovni menadžment Bar Osnovi menadžmenta IV vježbe 23. 11. 2010.

Fakultet za poslovni menadžment Bar Osnovi menadžmenta IV vježbe 23. 11. 2010.

Dizajn organizacije i organizaciona struktura n Dizajn organizacije I organizaciona struktura n Cetiri kamena

Dizajn organizacije i organizaciona struktura n Dizajn organizacije I organizaciona struktura n Cetiri kamena temeljca n Dizajn organizacije n Tipovi organizacionih struktura

Dizajn organizacije i organizaciona struktura “KOMPANIJI JE POTREBNO DA SE NEPRESTANO IZNOVA RAĐA. NAJTEŽE

Dizajn organizacije i organizaciona struktura “KOMPANIJI JE POTREBNO DA SE NEPRESTANO IZNOVA RAĐA. NAJTEŽE JE KRENUTI U PROMJENE KADA KOMPANIJI IDE DOBRO. MEĐUTIM, UKOLIKO SE NE STARTUJE NA VRIJEME, PREKASNO JE DA SE BILO ŠTA URADI KADA SVE KRENE NIZBRDO”

Dizajn organizacije I organizaciona struktura Ciljevi poglavlja da: § Objasni relaciju organizovanje – organizacija/struktura,

Dizajn organizacije I organizaciona struktura Ciljevi poglavlja da: § Objasni relaciju organizovanje – organizacija/struktura, § Definiše četiri osnovna “stuba” (kamena temeljca) organizacije, § Ukaže na evoluciju dizajna organizacije, § Potencira najvažnije tipove organizacionih struktura

Dizajn organizacije I organizaciona struktura Organizovanje je važna funkcija menadžmenta koja predstavlja oblikovanje odnosa

Dizajn organizacije I organizaciona struktura Organizovanje je važna funkcija menadžmenta koja predstavlja oblikovanje odnosa unutar organizacije, formirajući tako njenu strukturu u okviru koje se ostavruju ili će se ostvarivati planirani ciljevi OBUHVATA: PRIBAVLJANJE, ALOCIRANJE I RASPOLAGANJE RESURSIMA KAO I USPOSTAVLJANJE ODGOVARAJUĆEG MODELA ORGANIZACIONE STRUKTURE Dizajn organizacije je “utvrđivanje organizacione strukture” koja je najprikladnija za strategiju, ljude, tehnologiju i zadatke organizacije. Organizaciona struktura: način podjele, organizovanja i koordinacije aktivnosti organizacije

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n ZNAČAJ ORGANIZACIJE - ADEKVATNA ORGANIZACIJA OMOGUĆUJE EFIKASNO I

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n ZNAČAJ ORGANIZACIJE - ADEKVATNA ORGANIZACIJA OMOGUĆUJE EFIKASNO I EFEKTIVNO OSTVARIVANJE CILJEVA - POGREŠAN RAZVOJ I PRIMJENA MODELA ORGANIZACIONE STRUKTURE VODI KA NEUSPJEHU - ORGANIZACIONA STRUKTURA JE RELATIVNO STABILAN SISTEM - IDEALAN MODEL ORGANIZACIONE STUKTURE NE POSTOJI - POSTOJE RAZLIKE U NAČINU ORGANIZOVANJA U STABILNIM USLOVIMA I U KRIZI

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n ŠTA SE MJENJA? – – – PROMJENA OBLIKA

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n ŠTA SE MJENJA? – – – PROMJENA OBLIKA ORGANIZACIJE PROMJENA MISIJE PROMJENA NAČINA OBAVLJANJA BIZNISA PROMJENA VLASNIŠTVA PROMJENA VELIČINE – SMANJIVANJE PROMJENE U KULTURI ORGANIZACIJE

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n POKAZATELJI LOŠE ORGANIZACIJE n EKONOMSKI I DRUGI INDIKATORI

Dizajn organizacije I organizaciona struktura n POKAZATELJI LOŠE ORGANIZACIJE n EKONOMSKI I DRUGI INDIKATORI POSLOVANJA n UMNOŽAVANJE UPRAVLJAČKIH NIVOA n PONAVLJANJE ISTIH ORGANIZACIONIH PROBLEMA NA RAZLIČITIM MJESTIMA n OSLANJANJE NA “KOORDINATORE” I “POMOĆNIKE” n LOŠI MEĐULJUDSKI ODNOSI n NEFORMALNA ORGANIZACIONA STRUKTURA n PREVIŠE SASTANAKA KOJE POSJEĆUJE PREVIŠE LJUDI I SL.

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE 1. Podjela rada ( pečenje hamburgera i prženje

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE 1. Podjela rada ( pečenje hamburgera i prženje čipsa), 2. Podjela na sektore (priprema hrane i posluživanje gostiju) 3. Hijerarhija (menadžeri, zamjenici menadžera, kelneri), 4. Koordinacija (kelneri i kuvari-koordinirani rad)

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE (a) PODJELA RADA i (b) PODJELA NA SEKTORE

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE (a) PODJELA RADA i (b) PODJELA NA SEKTORE Podjela sveukupnog procesa rada na zadatke pojedinaca ili grupa, a zatim kombinovanje zadataka na logičan i efikasan način n (b) A. Smith, Wealth of Nations, proizvodnja čioda Podjela rada – povećanje produktivnosti/specijalizacija, Specijalizacija poslova – nedostaci / otuđenje Grupisanje sličnih i logički povezanih radnih aktivnosti u sektore (podjela na sektore)

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE HIJERARHIJA Preciziranje ko će kome unutar organizacije podnositi

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE HIJERARHIJA Preciziranje ko će kome unutar organizacije podnositi izvještaje, povezivanje sektora i stvaranje organizacione hijerarhije § Pojam hijerarhije – šema većeg broja nivoa organizacione strukture, § Raspon kontrole menadžmenta – broj predviđenih ljudi koji direktno § Lanac komandovanja – plan kojim se precizira ko kome podnosi § Fenomen visoke i ravne hijerarhije podnose izveštaj jednom menadžeru, izveštaj, Potraga za kvalitetom uslovljava promjene u hijararhiji

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE KOORDINACIJA Proces organizovanja kojim se integrišu aktivnosti pojedinačnih

ČETIRI OSNOVNA “STUBA” (KAMENA TEMELJCA) ORGANIZACIJE KOORDINACIJA Proces organizovanja kojim se integrišu aktivnosti pojedinačnih sektora kako bi se efikasno realizovali ciljevi organizacije Diferencija i integracija Diferencija – razlike u ponašanju i stilu rada koje se prirodno javljaju kod članova različitih sektora, a koje mogu da dovedu do komplikacija prilikom koordinacije aktivnosti organizacije Integracija – stepen u kome članovi različitih sektora rade zajedno u atmosferi saradnje

PRISTUPI ZA POSTIZANJE EFIKASNE KOORDINACIJE Komunikacija je ključ efikasne koordinacije, a koordinacija zavisi od

PRISTUPI ZA POSTIZANJE EFIKASNE KOORDINACIJE Komunikacija je ključ efikasne koordinacije, a koordinacija zavisi od prikupljanja, prenosa i prerade podataka § Upotreba osnovnih tehnika menadžmenta (mehanizmi kao što su: lanac komandovanja, komplet pravila i procedura, obilasci radnih mesta. . . ), § Premošćivanje granica (kroz pojedinca koji služi kao veza između sektora), § Redukcija (smanjivanje) potrebe za koordiniranjem (kreiranje “slobodnog dodatnog prostora”u pogledu resursa ili stvaranje nezavisnih jedinica)

DIZAJN ORGANIZACIJE § Klasičan pristup (Taylor, Fayol, Weber. . . ) : najefikasnija i

DIZAJN ORGANIZACIJE § Klasičan pristup (Taylor, Fayol, Weber. . . ) : najefikasnija i § Pristup zadatak – tehnologija (J. Woodward): različite § Downsizing – smanjenje (Toffler) smanjivanje org. šeme najproduktivnija je ona organizacija sa strukturom hijerarhije gdje svaki radnik ima osećaj dužnosti prema organizaciji i primjenjuje skup razumnih normi i pravila u svojim aktivnostima, tehnologije proizvodnje različitih proizvoda (složene tehnologije zahtijevaju i složene org. strukture, nadzor i koordinaciju) prilagođavajući se ravnoj organizaciji (smanjenje hijararhije i prilagođavanje globalnom okruženju) ; Značaj : konkurentnost, ostanak na tržištu, efikasnost. . .

DIZAJN ORGANIZACIJE n ORGANIZACIJA PROŠLOSTI TRAJNOST ORGANIZACIONIH RJEŠENJA ČVRSTA ORGANIZACIONA STRUKTURA SVEOBUHVATNA ORGANIZACIONA REGULACIJA

DIZAJN ORGANIZACIJE n ORGANIZACIJA PROŠLOSTI TRAJNOST ORGANIZACIONIH RJEŠENJA ČVRSTA ORGANIZACIONA STRUKTURA SVEOBUHVATNA ORGANIZACIONA REGULACIJA USMJERNOST PREMA UNUTRA PRIMARNA USMJERENOST NA NACIONALNO TRŽIŠTE HIJERARHIJSKI ODNOSI NOSLILAC FUNKCIJE SPECIJALISTA PLANSKO RUKOVOĐENJE

DIZAJN ORGANIZACIJE n ORGANIZACIJA SADAŠNJOSTI – PROBLEMSKI USMJERENA – PRIVREMENA ORGANIZACIONA RJEŠENJA – FLEKSIBILNA

DIZAJN ORGANIZACIJE n ORGANIZACIJA SADAŠNJOSTI – PROBLEMSKI USMJERENA – PRIVREMENA ORGANIZACIONA RJEŠENJA – FLEKSIBILNA ORGANIZACIONA REGULACIJA – NA OKRUŽENJE USMJERENA – GLOBALNA USMJERENOST NA ŠIRA TRŽIŠTA – INTERAKCIJSKO DJELOVANJE IZMEĐU – UČESNIKA

DIZAJN ORGANIZACIJE NOVA ORGANIZACIONA PARADIGMA n DINAMIČNOST I TURBULENTNOST USMJERAVAJU ORGANIZACIONO TRANSFORMISANJE PREDUZEĆA U

DIZAJN ORGANIZACIJE NOVA ORGANIZACIONA PARADIGMA n DINAMIČNOST I TURBULENTNOST USMJERAVAJU ORGANIZACIONO TRANSFORMISANJE PREDUZEĆA U PRAVCU JEDNOSTAVNE I FLEKSIBILNE ORG. STR. n NOVA PARADIGMA JE EKSTREMNO SUPROTNA STAROJ – USMJERENA JE PRVENSTVENO NA DESTRUKCIJU STARE BIROKRATSKO-HIJERARHIJSKE ORGANIZACIJE n PREDUZEĆE SE POSMATRA KAO MALA ORGANIZACIJA SA JEDNOSTAVNOM STRUKTUROM ILI KAO DINAMIČKA MREŽA KOJU ČINE JEZGRO I NIZ SPECIJALIZOVANIH ORGANIZACIJA OKUPLJENIH OKO ZAJEDNIČKOG POSLA

TIPOVI ORGANIZACIONIH STRUKTURA § Funkcionalne organizacije /struktura prema funkciji § § Organizacija prema proizvodu/tržištu

TIPOVI ORGANIZACIONIH STRUKTURA § Funkcionalne organizacije /struktura prema funkciji § § Organizacija prema proizvodu/tržištu (divizije), Matrična organizacija

MODEL FUNKCIONALNE ORG. STRUKTURE Funkcionalna organizacija – vid osnivanja sektora u kojem su pojedinci

MODEL FUNKCIONALNE ORG. STRUKTURE Funkcionalna organizacija – vid osnivanja sektora u kojem su pojedinci angažovani na aktivnostima u okviru pojedinačnih funkcija MODEL SE PRIMJENJUJE U STABILNIM USLOVIMA POSLOVANJA I ODGOVARAJU MU SLJEDEĆE KARAKTERISTIKE: q q q OKRUŽENJE JE IZVJESNO I RELATIVNO STABILNO CILJEVI SU TRAJNI I DOBRO DEFINISANI TEHNOLOGIJA JE RELATIVNO STABILNA I JEDNOOBRAZNA ODLUČIVANJE PROGRAMIRANO, PRODUKTIVNOST RADA I INTENZIVNOST SU OBJEKTIVNO USLOVLJENE VELIČINE

MODEL FUNKCIONALNE ORG. STRUKTURE ● ● ● PREDNOSTI: SPECIJALIZACIJA AKTIVNOSTI SPECIJALIZACIJA RUKOVOĐENJA MOGUĆNOST RAZVOJA

MODEL FUNKCIONALNE ORG. STRUKTURE ● ● ● PREDNOSTI: SPECIJALIZACIJA AKTIVNOSTI SPECIJALIZACIJA RUKOVOĐENJA MOGUĆNOST RAZVOJA STRUČNJAKA MINIMUM ZAHTJEVA U POGLEDU INTERDISCIPLINARNOG ZNANJA VISOKA SPOSOBNOST PRILAGOĐAVANJA TEHNOLOŠKIM PROMJENAMA NEDOSTACI: OTEŽANA KOORDINACIJA SPORO REAGUJE NA TRŽIŠNE PROMJENE NEOPHODNI DODADTNI KOORDINACIONI MEHENIZMI NEINVENTIVNOST I NEDOVOLJNA TRŽIŠNA ORIJENTISANOST KONFLIKTI IZMEĐU FUNKCIJA HIJERARHIJA VODI KA BIROKRATIZACJI STRUKTURE DIVERSIFIKACIJA DODATNO OTEŽAVA KOORDINACIJU I SL.

MODEL DIVIZIONE ORGANIZACIONE STRUKTURE Organizacija prema proizvodu ili tržištu (diviziona organizacija)– okuplja u jednu

MODEL DIVIZIONE ORGANIZACIONE STRUKTURE Organizacija prema proizvodu ili tržištu (diviziona organizacija)– okuplja u jednu radnu jedinicu sve koji su uključeni u proizvodnju i marketing jednog proizvoda ili grupe srodnih proizvoda, sve one koji se nalaze na određenom području , ili sve koji rade sa određenom vrstom klijenata MODEL ODGOVARA NESTABILNIM USLOVIMA ČIJE SU OSNOVNE KARAKTERISTIKE: n n n n n OKRUŽENJE JE RELATIVNO NEMIRNO I NEIZVJESNO CILJEVI SU PROMJENJIVI I RAZLIČITI TEHNOLOGIJA JE KOMPLEKSNA I DINAMIČNA VELIKI BROJ AKTIVNOSTI U KOJIMA SU INOVACIJE I KREATIVNOST ZNAČAJNI SISTEM JE MANJE HIJERARHIJSKI, A VIŠE FLEKSIBILAN, KOORDINACIJOM I KONTROLOM SE OTKLANJAJU PROPUSTI DOLAZI DO DECENTRALIZACIJE, PODSTIČE SE RAZVOJ PREDUZETNIŠTVA POVEČAVA ODGOVORNOST MENADŽMENTA I SL.

MODEL MATRIČNE ORGANIZACIONE STRUKTURE Matrična struktura nastaje kombinovanjem prednosti funkcionalne i divizione strukture. Ona

MODEL MATRIČNE ORGANIZACIONE STRUKTURE Matrična struktura nastaje kombinovanjem prednosti funkcionalne i divizione strukture. Ona spada u model upravljanja projektima i proizvodima. Služi za upravljanje velikim brojem aktivnosti koje su povezane. To je organizaciona struktura u kojoj svaki radnik podnosi izvještaj funkcijskom ili divizionom menadžeru i menadžeru projekta ili grupe

PROJEKTNA ORGANIZACIJA q q KARAKTERIŠE JE: ORIJENTACIJA NA ZADATKE SISTEMSKA ORIJENTACIJA VREMENSKA ORIJENTACIJA ODGOVORNOST

PROJEKTNA ORGANIZACIJA q q KARAKTERIŠE JE: ORIJENTACIJA NA ZADATKE SISTEMSKA ORIJENTACIJA VREMENSKA ORIJENTACIJA ODGOVORNOST ZA TROŠKOVE OGRANIČENO VRIJEME PROJEKTA DINAMIČKI KARAKTER POSLOVA INTERDISCIPLINARNI TIMSKI RAD PREDNOSTI: PROJEKAT SE TRETIRA KAO PLANIRANA, USKLAĐENA I KONTROLISANA ORGANIZACIJA ORGAN PROJEKTA VODI BRIGU SAMO O REALIZACIJI AKTIVNOSTI PROJEKTA GARANTUJE SE IZVRŠENJE PROJEKTNIH CILJEVA MINIMIZIRA SE PROJEKTNI RIZIK

Tipovi organizacije Formalna i neformalna organizaciona struktura Organizacija i dezorganizacija Tri tipa: – Obavezna

Tipovi organizacije Formalna i neformalna organizaciona struktura Organizacija i dezorganizacija Tri tipa: – Obavezna dezorganizacija – Virtuelna korporacija – Razbijena organizacija