evre ve Orman Bakanl evre Ynetimi Genel Mdrl
Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı Sanayi Tesislerinde Atık Yönetimi Arzu NURAY Kimyager
İÇERİK • Yasal çerçeve – Çevre Kanunu – Atık Mevzuatı • Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik – Atık Listesi • Atık Yönetiminde Üretici Sorumlulukları
- Büyükşehir Belediyesi Kanunu - Belediye Kanunu -Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği - Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği - Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği - Hafriyat ve İnşaat Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - PCB ve PCT’li Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği - Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Yönetmeliği - Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı TAŞINIM - Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği İŞLETME VE BERTARAF - Çevre Kanunu ATIK TÜRÜNE GÖRE YÖNETİM ÇERÇEVE MEVZUAT Türkiye’de Atık Mevzuatı Atıkların
ATIK MEVZUATI-TEBLİĞLER Tanker Temizleme Tesisleri Tebliği (2009) Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalatına Dair DTS Tebliği (2010/3) Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Metal Hurdalara İlişkin DTS Tebliği (2010/23) Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimlerine Dair Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği (2010/15) Tehlikesiz ve İnert Atıkların Geri Kazanımı Tebliği Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar Hakkında Tebliğ (2001 -2005 -2010) YÜRÜRLÜKTEN KALKTI (28. 10. 2010)
ATIK MEVZUATI- GENELGELER İnert Maden Atıklarının Alan Islahı, Restorasyon, Dolgu Maksadıyla Kullanımı veya Depolanmasına İlişkin Genelge (2010/13) Ormanlık Alanlarda Katı Atık Bertaraf Tesislerine Verilecek İzinlere İlişkin Genelge (2010/2) Entegre Atık Yönetim Planı (2010/9) Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yetki Devri (2008/06) Tıbbi Atıkların Güvenli Bertarafı (2008/9) Katı Atık Karakterizasyonu ve Katı Atık Bertaraf Tesisleri Bilgi Güncellemesi (2007/10) Tıbbi Atık Yıl Sonu Raporları (2006/25) Tıbbi Atıkların Sterilizasyonu (2006/7) Katı Atık Bertaraf Tesisleri İş Termin Plânı (2006/14) Tehlikeli Atık Taşınımı (2005/11) Katı Atık ve Atıksu Yönetimi (2004/12) Katı Atık (2004/7) Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü (2004/5) Katı Atık (2003/8)
ÇEVRE KANUNUNDA ATIK YÖNETİMİNE İLİŞKİN GENEL PRENSİPLER Atıkların, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi yasaktır. (Madde 8) Kirleten öder (Madde 8)
ATIK YÖNETİMİNE İLİŞKİN GENEL PRENSİPLER Atık üreticileri atıklarını en az düzeye düşürmelidir. (Madde 11) Atıkların üretiminin/zararlarının önlenmesi/azaltılması Atıkların geri kazanılması Geri kazanılabilen atıkların kaynağında ayrı toplanması Geri kazanım imkânı olmayan atıklar, yönetmeliklerle belirlenen uygun yöntemlerle bertarafının sağlanması
ATIK YÖNETİMİNE İLİŞKİN GENEL PRENSİPLER Atık geri kazanım, geri dönüşüm ve bertaraf tesislerini kurmak ve işletmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişiler, Bakanlıktan lisans almakla yükümlüdür. (Madde 11) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik
ATIK YÖNETİMİNE İLİŞKİN GENEL PRENSİPLER Evsel atıklar hariç olmak üzere, atık taşıma ve/veya toplama işlerini yapan kurum veya kuruluşlar Bakanlıktan lisans almak zorundadır. (Madde 11) Bilgi verme ve bildirim yapma yükümlülüğü (Madde 12) Tehlikeli atıkların ithalatı yasaktır. (Madde 13)
ATIK YÖNETİMİNE İLİŞKİN GENEL PRENSİPLER Müteselsilen sorumluluk • Tehlikeli atıkların; toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması, geri kazanımı, yeniden kullanılması bertarafı faaliyetlerinde bulunanlar, bu Kanun ile getirilen yükümlülükler açısından müteselsilen sorumludurlar. Malî Sorumluluk Sigortası • Sorumlular bu Kanunda belirtilen meslekî faaliyetleri nedeniyle oluşacak bir kaza dolayısıyla üçüncü şahıslara verebilecekleri zararlara karşı tehlikeli kimyasal ve tehlikeli atık malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olup, faaliyetlerine başlamadan önce Bakanlıktan gerekli izni alırlar. (Madde 13) Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına İlişkin Tarife ve Talimat (09/05/2010 - 27576)
YÖNETMELİK Atık Çerçeve Direktifi (75/442/EEC, 15/07/1975) Atık Direktifi (2006/12/EC, 05/04/2006) ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK 05. 07. 2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete Atık Listesinin Oluşturulmasına Dair Komisyon Kararı (2000/532/EC, 03/05/2000)
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK • Amaç Atıkların oluşumlarından bertaraflarına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik genel esasların belirlenmesi En öncelikli seçenek önleme azaltma tekrar kullanım geri dönüşüm enerji geri kazanımı bertaraf En son seçenek
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Atık : Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan EK-1’de yer alan sınıflardaki herhangi bir madde, EK I ATIK SINIFLARI Q 1 Aşağıda başka şekilde belirtilmemiş üretim veya tüketim artıkları, Q 2 Standart dışı ürünler, Q 3 Son kullanım süresi geçmiş olan ürünler, Q 4 Dökülmüş, niteliği bozulmuş ya da yanlış kullanıma maruz kalmış olan maddeler (örneğin, kaza sonucu kontamine olmuş maddeler ve benzeri), Q 5 Aktiviteler sonucu kontamine olmuş ya da kirlenmiş maddeler (örneğin, temizleme işlemi atıkları, ambalaj malzemeleri, konteynırlar ve benzeri), Q 6 Kullanılmayan kısımlar (örneğin, bozuk piller ve bitik katalizörler ve benzeri) Q 7 Yararlı performans gösteremeyen maddeler (örneğin, kontamine olmuş asitler, kontamine olmuş çözücüler, bitik yüzey işlem tuzları ve benzeri), Q 8 Endüstriyel işlem kalıntıları (örneğin, cüruflar, dip tortusu ve benzeri), Q 9 Kirliliğin önlenmesi işlemlerinden kaynaklanan kalıntılar (örneğin, yıkama çamurları, filtre tozları, kullanılmış filtreler ve benzeri), Q 10 Makine/yüzey işlemleri kalıntıları (örneğin, torna atıkları, frezeleme kırıntıları ve benzeri), Q 11 Hammadde çıkarılması ve işlenmesinden kaynaklanan kalıntılar (örneğin, petrol sahası slopları, madencilik atıkları ve benzeri), Q 12 Saflığı bozulmuş materyaller (örneğin, PCB'lerle kontamine olmuş yağlar vb), Q 13 Yasa ile kullanımı yasaklanmış olan ürün, madde ve materyaller, Q 14 Sahibi tarafından artık kullanılmayan ürünler (örneğin, tarımsal, evsel, ofis, ticari ve market kalıntıları ve benzeri), Q 15 Arazi ıslahı ve iyileştirilmesi faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan kontamine olmuş madde, materyal ve ürünler, Q 16 Yukarıdaki kategorilerde yer almayan herhangi madde, materyal ve ürünler.
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Bertaraf : EK-II A’da yer alan işlemlerden herhangi birisi, EK II-A BERTARAF YÖNTEMLERİ erine Özel D 1 ile D 1 Toprağın altında veya üstünde düzenli depolama (ör, düzenli depolama vb), D 2 Arazi ıslahı (ör, sıvı veya çamur atıkların toprakta biyolojik bozulmaya uğraması vb), D 3 olarak bulunan boşluklara enjeksiyonu vb) D 4 doldurulması vb), D 5 edilmiş ve örtülmüş hücresel depolama vb) D 6 Deniz/okyanus hariç bir su kütlesine boşaltım D 7 Deniz yatakları dahil deniz/okyanuslara boşaltım D 8 bileşiklerin veya karışımların oluşmasına neden olan ve bu ekin başka bir yerinde ifade edilmeyen biyolojik işlemler, D 9 bileşiklerin veya karışımların oluşmasına neden olan fiziksel-kimyasal işlemler (örneğin, buharlaştırma, kurutma, kalsinasyon vb), D 1 0 Yakma (Karada) D 11 Yakma (Deniz üstünde) D 12 Sürekli depolama (bir madende konteynerların yerleştirilmesi vb) D 13 D 1 ila D 12 arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutulmadan önce harmanlama veya karıştırma, D 14 D 1 ila D 13 arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutulmadan önce yeniden ambalajlama, D 15 D 1 ila D 14 arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutuluncaya kadar depolama (atığın üretildiği alan içinde geçici depolama, toplama hariç)
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Geri kazanım : EK-II B’de yer alan işlemlerden herhangi birisi, EK II-B GERİ KAZANIM İŞLEMLERİ R 1 Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma R 2 Solvent (çözücü) ıslahı/yeniden üretimi, R 3 Solvent olarak kullanılmayan organik maddelerin ıslahı/geri dönüşümü (kompost ve diğer biyolojik dönüşüm prosesleri dahil) R 4 Metallerin ve metal bileşiklerinin ıslahı/geri dönüşümü, R 5 Diğer anorganik malzemelerin ıslahı/geri dönüşümü, R 6 Asitlerin veya bazların yeniden üretimi, R 7 Kirliliğin azaltılması için kullanılan parçaların (bileşenlerin) geri kazanımı, R 8 Katalizör parçalarının (bileşenlerinin) geri kazanımı, R 9 Yağların yeniden rafine edilmesi veya diğer tekrar kullanımları, R 10 Ekolojik iyileştirme veya tarımcılık yararına sonuç verecek arazi ıslahı, R 11 R 1 ila R 10 arasındaki işlemlerden elde edilecek atıkların kullanımı, R 12 Atıkların R 1 ila R 11 arasındaki işlemlerden herhangi birine tabi tutulmak üzere değişimi, R 13 R 1 ila R 12 arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutuluncaya kadar atıkların depolanması (atığın üretildiği alan içinde geçici depolama, toplama hariç)
YÖNETMELİĞİN KAPSAMI VE İSTİSNALARI Kapsam EK-IV’de listesi verilen atıklar İstisnalar • • • Atmosfere salınan gaz atıklar, Radyoaktif atıklar, Taş ocağı faaliyetleri ile mineral kaynakların aranması, çıkarılması, işlenmesi ve depolanması sonucu oluşan atıklar, Hayvan kadavraları ile tarımsal atıklar, Sıvı haldeki atıklar hariç atık sular, Kullanım ömürleri bitmiş patlayıcılar ve atıkları
YÜKÜMLÜLÜKLER VE MUAFİYET Muafiyet Yükümlülük Lisans alma • Atık bertarafı ve geri kazanımı yapan gerçek ve tüzel kişiler Bakanlıktan lisans almakla yükümlüdürler. • Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Taşıma lisansı • Atık toplama ve/veya taşıma işlerini yapan kişi, kurum veya kuruluşlar İl Çevre ve Orman Müdürlüklerinden taşıma lisansı almakla yükümlüdürler Lisans alma • Atığın üretildiği yerde kendi atıklarının geri kazanımını yapan ve piyasaya sürmemek üzere geri kazanılan ürünlerin tamamını aynı tesis içerisinde tekrar kullanan tesis veya kuruluşlar Taşıma lisansı • Evsel atıklar • Tehlikesiz atıklar • Ambalaj atıkları
YÜKÜMLÜLÜKLER VE MUAFİYET Yükümlülük Muafiyet Kayıt tutma Atık üreten tesis ve işletmeler ile bertaraf ve geri kazanım işlemlerini yapan kişi, kurum ve kuruluşlar kayıt tutmakla yükümlüdürler. yok • atık türü, • atığın kod numarası, • atık miktarı, • atığın kaynağı, • gönderildiği tesis, • taşıma şekli, • atığın EK-II A ve EK-II B’de belirtilen yöntemlere göre tabi tutulduğu işlemler
YÜKÜMLÜLÜKLER VE MUAFİYET Yükümlülük Muafiyet Mali sorumluluk sigortası Tehlikeli atıkların toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması, geri kazanımı, yeniden kullanılması ve bertarafı faaliyetlerinde bulunanlar, faaliyetleri nedeniyle oluşacak bir kaza dolayısıyla üçüncü şahıslara ve çevreye verebilecekleri zararlara karşı tehlikeli atık malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadırlar Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına İlişkin Tarife ve Talimat (09/05/201027576) Tehlikeli atık dışındaki diğer atık türleri
ATIK LİSTESİ Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-IV Atık Listesi • Sınıflandırma Türü: Atıkların kaynağı, oluşumları ve özelliklerine göre • 20 Bölüm 839 Atık Muallaklı Atıklar 232 + + 173 261 405 434 Tehlikeli Atık Tehlikesiz Atık
TEHLİKELİ ATIK KODLARI Atık Listesinde (M) işaretleri atıklar tehlikeli olma olasılığı bulunan atıklardır. Değerlendirme EK-III A ve EK-III B’ye göre yapılır. ( * ) işaretli olanlar tehlikeli atıktır, Tehlikeli atıklar, EK-III A’daki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahiptirler, Atık Listesinde (A) işaretli atıklar, EK-III B’de yer alan tehlikeli atık konsantrasyonuna bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfına girer.
ATIK LİSTESİ 10 ISIL İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN ATIKLAR 10 01 Enerji Santrallerinden ve Diğer Yakma Tesislerinden Kaynaklanan Atıklar (19 Hariç) 10 01 01 (10 01 04’ün altındaki kazan tozu hariç) dip külü, cüruf ve kazan tozu 10 01 02 Uçucu kömür külü 10 01 03 Turba ve işlenmenmiş odundan kaynaklanan uçucu kül 10 01 04* Uçucu yağ külü ve kazan tozu 10 01 05 Baca gazı kükürt giderme işleminden (desülfrizasyon) çıkan kalsiyum bazlı katı atıklar 10 01 07 Baca gazı kükürt giderme işleminden (desülfrizasyon) çıkan kalsiyum bazlı çamurlar 10 01 09* Sülfürik asit A 10 01 13* Yakıt olarak kullanılan emülsifiye hidrokarbonların uçucu külleri A 10 01 14* Atıkların birlikte yakılmasından (co-incineration) kaynaklanan ve tehlikeli maddeler içeren dip külü, cüruf ve kazan tozu M 10 01 15 10 01 14 dışındaki birlikte yakılmadan (co-incineration) kaynaklanan dip külü, cüruf ve kazan tozu 10 01 16* Atıkların birlikte yakılmasından (co-incineration) kaynaklanan ve tehlikeli maddeler içeren uçucu kül 10 01 17 10 01 16 dışındaki birlikte yakılmadan (co-incineration) kaynaklanan uçucu kül 10 01 18* Tehlikeli maddeler içeren gaz temizleme atıkları 10 01 19 10 01 05, 10 01 07 ve 10 01 18 dışındaki gaz temizleme atıkları 10 01 20* Saha içi atıksu arıtımından kaynaklanan tehlikeli maddeler içeren çamurlar A M M M
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK EK-III A TEHLİKELİ KABUL EDİLEN ATIKLARIN ÖZELLİKLERİ H 1 H 2 H 3 -A H 3 -B H 4 H 5 H 6 H 7 H 8 H 9 H 10 H 11 H 12 H 13 H 14 Patlayıcı Oksitleyici Yüksek oranda Tutuşabilenler Tutuşabilen Tahriş edici Zararlı Toksik Kanserojen Korozif Enfeksiyon yapıcı Üreme yetisini azaltıcı Mutajenik Havayla, suyla veya asitle temasında toksik veya aşırı toksik gazları üreten maddeler Atıldığında veya başka bir madde üretirken, örnek olarak süzüntü suyu, yukardaki özelliklerden birini gösteren madde ve preparatlar Ekotoksik
ATIK YÖNETİMİ GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK EK-III B TEHLİKELİ ATIK EŞİK KONSANTRASYONLARI a) b) c) ç) d) e) f) R 36, egori R 62 g) ğ) h) ı) i) j) k) Parlama noktası ≤ 55 0 C, konsantrasyonun ≥ %0, 1 olması, R 35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması, konsantrasyonun ≥ %5 olması, konsantrasyonun ≥ %10 olması, konsantrasyonun ≥ %20 olması, konsantrasyonun ≥ %0, 1 olması, maddesindeki konsantrasyonun ≥%0, 5 olması, konsantrasyonun ≥ %5 olması maddesindeki konsantrasyonun ≥ 0, 1 olması, konsantrasyonun ≥ 1 de olması
ATIK SINIFLANDIRMA HİYERARŞİSİ Önceden yapılmış analiz var mı? Evet Hayır Atığa ve içindeki maddelere ilişkin bilimsel veri var mı (MSDS gibi)? Evet Hayır Fiziksel-Kimyasal Analiz Hayır Biyolojik Analiz Evet Tehlikeli mi?
Atık Sınıflandırma Kılavuzu; - Atık Listesi - Sınıflandırma Yöntemleri - Sınıflandırma Hiyerarşisi - Analizler - Atık Bilgi Formları - Sınıflandırmalar arası değişim tabloları
YAYIMLANAN KILAVUZ KİTAPÇIKLAR • Sektörler: – Döküm – Deri Sektörü – Galvanizasyon – Metal İşleme – Boya/Vernik – Otomotiv – Boya Üretim – Atıkların sınır ötesi taşınımı – Evimizdeki Tehlikeli Atıklar
TAKY-Atık Yönetim Planı Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere hazırlanan kısa ve uzun vadeli program ve politikalardır. • Atık Üreticileri, üç yıllık Atık Yönetim Planını hazırlayarak Valilikten onay alır. • Mahalli İdareler, evlerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yönetimine ilişkin planlarını Mahalli Çevre Kuruluna sunar. • Valilik, atık üreticisinin ve belediyenin atık yönetim planlarını esas alan 3 yıllık “İl Tehlikeli Atık Yönetim Planını” hazırlayarak Bakanlığa sunar. • Bakanlık, bölgesel atık yönetim planlarını hazırlar. http: //atikyonetimi. cevreorman. gov. tr/
Geçici Depolama Nedir? Tehlikeli atıkların ara depolanması, geri kazanımı/bertarafı, tesis içinde tekrar kullanımı öncesinde geçici depolanması. Nerede Yapılır? - Tesis içinde, - Üreticiye ait uygun bir alanda. İzin/Lisans Prosedürü? - Atık üretimi ≤ 1000 kg/ay Atık üretimi ≥ 1000 kg/ay İzin almaksızın 180 gün depolanabilir Geçici Depolama İzni İÇOM (en fazla 6 ay süreyle atık depolanabilir)
Geçici Depolama Nasıl Olmalıdır? - Atıklar tesis ve binalardan uzak olmalı, - Beton saha üzerinde uluslar arası standartlardaki konteynırlarda, - Konteynır üzerinde “tehlikeli atık” ibaresi, miktar, tarih yazılmalı, - Konteynırlar kapalı olmalı, - Reaksiyona girmeyecek şekilde depolanmalı.
TEHLİKELİ ATIK TAŞIMA ULUSAL ATIK TAŞIMA FORMU Form 4 Nüshadan oluşur A, B, C, D E (Uluslar arası Taşıma için kullanılır) A ve C nüshaları 2şer adet A A B C C D Tehlikeli atıklar § Lisanslı araçlarla taşınmak zorundadır. 31
TEHLİKELİ ATIK BEYAN SİSTEMİ – TABS http: //cbs. cevreorman. gov. tr TOPLANAN VERİLER: (1) Firmaya ilişkin: • Ad – Adres - İletişim bilgileri • Sorumlu personel bilgileri - Personel sayısı • Sektör bilgileri- NACE Rev. 2 (2) Atıklara ilişkin olarak; • Atık kodu (6 haneli) • Atık yağ ise kategorisi • Atık miktarı • Ölçü birimi • İşlemin nerede yapıldığı (Tesis içi- Tesis Dışı- Stok – İhracat) • Geri kazanım /bertaraf yöntemi (R ve D kodları) • Geri kazanım /bertaraf tesisi bilgisi 2010 YILI ATIKLARI OCAK-MART 2011’DE BEYAN EDİLECEKTİR
ATIK YAĞLAR • • Sanayiciler, Tesislerinden kaynaklanan atık yağ miktarını en az düzeye indirecek tedbirleri almakla, Tesislerinden kaynaklanan atık yağların analizini Yönetmeliğin EK-1 listesinde verilen parametrelere göre Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir laboratuarda yaptırarak atık yağlarının kategorisini belirlemekle, Yönetmelik EK-2’deki Atık Yağ Beyan Formunu doldurarak takip eden bir sonraki yılın Şubat ayı sonuna kadar İÇOM’a göndermekle, Atık yağların lisans almış taşıyıcılar vasıtasıyla taşınarak, kategorilerine uygun lisanslı işleme ve bertaraf tesislerine gönderilmesini sağlamakla yükümlüdür.
ATIK PİL VE AKÜMÜLATÖRLER • • Pil ve akümülatör üretenler ile piyasaya sürenler, Yönetmeliğe uygun şartlarda toplanmasını, taşınmasını ve bertarafını sağlamak ve bu amaçla yapılacak harcamaları karşılamakla yükümlüdürler. Pil ve akümülatör üreticileri ve ithalatçıları “kota uygulaması” ve “depozito uygulaması” sistemlerine tabidir. Pil üretiminde kurşun, cıva ve kadmiyum kullanımına kısıtlamalar getirilmiştir. Pil ve akümülatör ürünleri Türk Standartlarına uygun olarak etiketlenmek ve işaretlenmek zorundadır. Atık pil ihracatında Bakanlıktan onay alınır. Zararlı maddeleri içeren pilleri üretmemekle veya ithal etmemekle, ürettikleri veya ithal ettikleri pildeki zararlı madde miktarını en az düzeye indirecek tedbirleri almakla yükümlüdür. Pil ve akümülatörlerin ithalatı esnasında Bakanlığımızdan alınacak Çevre Uyum Belgesi bulundurulması zorunludur.
ELEKTRİKLİ ve ELEKTRONİK EŞYALARDA BAZI ZARARLI MADDELERİN KULLANIMININ SINIRLANDIRILMASI Üreticiler; • Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden sonra piyasaya sürülen elektrik ve elektronik eşyalarda Cr +6, civa, kadmiyum, kurşun gibi zararlı maddelerle, PBB ve PBDE gibi alev geciktirici malzemeleri kullanmamakla, • Piyasaya sürdükleri ürünlerinin yönetmelikte belirtilen kriterleri sağladığını gösterir bilgi ve belgeleri 5 yıl süreyle muhafaza etmekle, • Yönetmelik EK-3’te yer alan uygunluk beyan formunu her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa sunmakla,
BİTKİSEL ATIK YAĞLAR • Yemeklik Bitkisel Yağ Üreticileri ; - Kızartmalık yağ ambalajlarının etiketlerinde Yönetmelikte tanımlanan çevre bilgisine yer vermek, - Piyasaya sürülen kızartmalık yağ miktarlarını yıllık olarak Bakanlığa bildirmek, - Prosesten kaynaklanan atık yağları (soap-stock, tank dibi tortu, yağlı toprak, yağ tutuculardan kaynaklanan yağlar) taşıma lisanslı araçlarla geri kazanım veya bertaraf tesisine göndermek, - Kullanılmış kızartmalık yağların düzenli olarak toplanması amacıyla halkın eğitimi ve bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaları desteklemekle yükümlüdür. • Atık Bitkisel Yağ Üreticileri; - Mutfaklarından kaynaklanan kullanılmış kızartmalık yağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirmek ve bunları lisanslı taşıyıcılarla lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine göndermekle yükümlüdür.
POLİKLORLU BİFENİL VE POLİKLORLU TERFENİLLER (PCB/PCT) Kullanılmış PCB, PCB içeren madde ve ekipmanları elinde bulunduranlar; • Bakanlığa bildirimde bulunmak, Bakanlıktan envanter kayıt numarası almakla, • Arındırma ve/veya bertaraf işleminden sonra envanter bilgilerindeki değişiklikleri PCB envanter formu kullanarak Bakanlığa bildirmekle, • PCB analizlerini yaptırmakla, • Etiketleme yapmak veya yaptırmakla, • Geçici depolama alanlarında gerekli hususları uygulamakla, • Kurallara uygun olarak taşıma yapmakla, Tehlikelere karşı PCB’li ortamlarda gerekli önlemleri almakla, • Arındırma ve/veya bertaraf işlemlerini yönetmeliğe uygun olarak yapmak veya yaptırmakla, • En geç 2025 yılı sonuna kadar PCB’li madde ve ekipmanların bertarafını sağlamakla yükümlüdür.
Tıbbi Atıklar • Tıbbi atık üreticileri (sağlık kuruluşu vb. ): Atıkların kaynağında ayrı toplanması, taşınması ve geçici depolanması • Belediyeler: Atıkların geçici atık depolarından alınarak bertaraf sahasına taşınması ve nihai bertaraflarının sağlanması sorumluludurlar. Atık yönetim planını hazırlamak Atıkları kaynağında ayrı toplamak Atıkları ayrı taşımak Tıbbi Atık Üreticisi Atıkları geçici depolamak Personeli eğitmek Bertaraf harcamalarını karşılamak Tıbbi atık miktarını kayıt altına almak
http: //atikyonetimi. cevreorman. gov. tr
İLGİNİZE TEŞEKKÜRLER Detaylı ve Güncel Bilgi: http: //www. atikyonetimi. cevreorman. gov. t r/ Arzu NURAY Kimyager 0 -312 -207 -6519 anuray@cob. gov. tr
- Slides: 40