ETMN TOPLUMSAL TEMELLER Elle gelen dn bayram El

EĞİTİMİN TOPLUMSAL TEMELLERİ

• Elle gelen düğün bayram • El elin eşeğini türkü çığırarak ararmış • Girmeden ayrımcılık bir millete düşman giremez. Toplu attıkça yürekler, onu top sindiremez. Sen ben desin efrat, aradan birliği kaldır; Milletler için kıyamet işte o zamandır. Kaç yurda veda etmedik bu uğurda? Elverdi gidenler, acıyın eldeki yurda! Mehmet kif ERSOY

• • Bir elin nesi var? İki elin sesi var. Akraba ile ye, iç, alışveriş etme. Komşu komşunun külüne muhtaçtır. Şeyh Edebali: İnsanı yaşat ki toplum yaşasın

Bilgi Toplumu Sanayi Toplumu Tarım Toplumu İlkel Toplum 1750 -1990 MÖ 8000 -MS 1750

Toplumsal Sosyalleşme Ve Toplum • Toplumsal gereksinimleri karşılamak için etkileşen, belli sınırlar içinde yaşayan, ortak bir kültürü paylaşan çok sayıda insanın oluşturduğu birlikteliğe toplum denir. • İnsanın toplumsal sosyalleşme sürecinde ; • aile, okul, yönetim birimleri, sivil örgütler, arkadaşlar, akran grupları yer almaktadır.

Toplumsal gelişme için bireyin özgür olması önemli midir? Birey nasıl özgür olur?

Eğitimin Toplumsal Kaynağı • Eğitim, toplumun yaşam biçiminin bütününe bağlıdır. • Eğitim; bireyin bireyselleşmesi kadar, aynı zamanda onun toplumsallaşması aracıdır. • Eğitimin en iyi gerçekleşmesi için sınırsız bir iletişim toplumu gereklidir. İletişimde engel olmaz ise insanların yeteneklerini en yüksek düzeyde gerçekleştirmesi mümkün olur. Bu nedenle ana iletişim aracı olan dil önemlidir.

Toplumsal Temel Olarak Eğitim Toplum İlişkisi • 1888 yılında W. Dithey tarafından ortaya atılan bir yaklaşıma göre “insan tamamen toplum tarafından şekillenir. Eğitim toplumun bir işlevidir. Mevcut toplumsal düzeni devam ettirmeyi sağlayacak bireyler yetiştirmeyi amaçlar. ” • Fiche göre: “Toplum eğitimin bir işlevidir. Toplum eğitim tarafından şekillenir. ” • Rousseau ise “fert doğuştan temizdir. Bütün toplumsal kurumlar kişinin temizliğini, ahlâkını olumsuz yönde etkiler” teorisini ortaya atmıştır.

Esasen eğitim ; • Birey olarak daha yüksek ekonomik sosyal standartlara ulaşmak, • Toplum ve ülke olarak çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak, • Gerçek demokratik bir toplumsal düzen sağlamak, için vardır.

Temel Toplumsal Kurumlar ve Eğitim • • • Toplumsal kurum: Toplumun bir temel gereksinimi etrafında toplanmış bir çok kişi tarafından paylaşılmış bulunan davranış örnekleri bileşimidir. Toplumsal kurumlar uzun süre yaşamak, mal ve hizmet üretmek için kurulurlar. Başlıca toplumsal kurumlar; Aile Eğitim Hukuk Ekonomi Politika Din’dir.

Aile Kurumu Ve Eğitim • Aile insan neslinin devamını sağlayan cinsler arası ilişkileri kurallara bağlayan davranışlar dizgesidir. • İnsan, kişilik yapısının temelini büyük ölçüde aileden kazanır ve bu davranışların sonradan değiştirilmesi zordur. Birey önce aile içinde toplumsallaşır.

Sizin çocuğunuz hangisi olsun?

• Aile ortamı demokratik olmalı, çocuklarla ilgili alınacak kararlarda onların görüşleri alınmalı

Eşler arası ilişkiler sağlıklı ve düzenli olmalı

Anne-baba davranışlarında tutarlı ve yapıcı olmalı

• Ailede eşler arası kavgalara yer verilmemelidir • Anne-baba çocuklarına içten ve sevgi ile davranmalıdır • Aileler çocuklarının sosyalleşmesine yardımcı olmalıdır • Aileler çocukların kişilik gelişmelerine ve özgüven kazanmalarına yardımcı olmalıdır

Sizin çocuğunuz hangisi olsun?

• Aileler çocukların bağımsız bir kimlik ve benlik kazanmalarına yardımcı olmalıdır • Anne –baba ne aşırı müdahaleci ve koruyucu ne de tümüyle ilgisiz olmalıdır

Anne-baba ergenlik çağındaki gençlerin gelişimini dikkat etmelidir. Çıkabilecek sorunları olumlu bir yaklaşımla çözmek gerekir

Eğitim Kurumu • Eğitim ve öğretimin kurumsallaşmasına insanların birbirleriyle ilişki kurup, iş bölümü yapıp kendilerine toplumsal bir yaşama ortamı oluşturmaları neden olmuştur. Eğitim yetiştirdiği bireylerle, ürettiği ve yaydığı değerlerle toplumu etkileyip onun değişip gelişmesinde rol oynar.

Hukuk Kurumu ve Eğitim • Hukukun amacı : Toplumda adaleti sağlama, toplum düzenini sağlama, bireylerin ihtiyacını karşılama olarak özetlenebilir. Toplumda düzen sağlayıcı kurallardan başlıcaları; • Dinsel kurallar • Ahlaki kurallar • Hukuki kurallardır. Hukuku diğer kurallardan ayıran en önemli özellik yaptırım gücünün olmasıdır.

• Pozitif Hukuk nedir? • Hukukun üstünlüğü nedir? Niçin önemlidir?

Anayasanın 42. Maddesi • Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. • Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. • Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkilapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.

Anayasanın 42. Maddesi • Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz. • İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır. • Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir. • Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.

Anayasanın 42. Maddesi • Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez. • Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır.

EKONOMİ KURUMU VE EĞİTİM • İnsanlar doğdukları andan itibaren ölünceye kadar ihtiyaçlarını karşılama çabası içine girerler. İnsanların ihtiyaçları yeteri kadar karşılanmadığında bu onlara üzüntü verir. • İnsanların bu ihtiyaçlarının birçoğunun karşılanması ekonomik kaynaklara dayanır.

EKONOMİ KURUMU VE EĞİTİM • İnsanlar rahat yaşamak için sürekli üretmek zorundadır. Toplumlarda üretim ilişkilerini düzenleyen bu kuruma ekonomik kurumu diyebiliriz. • Ekonomi kurumu yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal kuralları da belli bir düzene koyar.

EKONOMİ KURUMU VE EĞİTİM • İnsan; bireysel ve toplumsal düzeydeki ekonomik gelişmesini, öğretme ve öğrenme yeteneklerine borçludur. • Okul, toplumsal yaşama girmesiyle, gerek bilimsel bilginin, gerekse ekonomik işleyiş olarak bilginin ve ekonomik role ilişkin becerilerin öğrenilmesine ve geliştirilmesine yardımcı olur.

Toplumda en zengin insanlar en bilgili veya en zeki olanlar mıdır?

POLİTİKA KURUMU VE EĞİTİM • Politika, bir toplumun yönetim ilişkilerini ve yönetim süreçlerini belli kurallara bağlayan bir toplumsal kurumdur. • Çağdaş toplumlarda politikada temel alınması gereken ilke ve değerler vardır. Bunlardan; Demokratiklik, Laiklik, Saygı, İnanç, Akılcılık, İnsan haklarına saygı ve Toplumculuk ön plana çıkmaktadır.

POLİTİKA KURUMU VE EĞİTİM • Toplum tarafından kurulan eğitim kurumu, toplumun bireylerine milli ideolojiyi, toplumsal değerleri ve toplumun hedeflerini kazandırarak onları var olan anayasal düzene bağlı yurttaşlar olarak yetiştirirler.

POLİTİKA KURUMU VE EĞİTİM - Politik kurumlar, devlet yönetimini üstlendikleri için eğitimle ilgili aldıkları kararlar ile eğitimin gelişmesinde etkili olan kurumlardır. - Ancak eğitim kurumları da toplumun bireylerini lider, yönetici, bürokrat vb. olarak yetiştirerek politika kurumuna katkı sağlar.

DİN KURUMU VE EĞİTİM • Dinin hemen bütün toplumlardaki görevi, insanı günlük yaşayış sıkıntılarından kurtarıp iç rahatlığa götürmesi ve insanların kendilerini denetlemesine imkan oluşturmasıdır. • Toplumun biçimlenmesinde önemli bir rolü vardır. • Dinin Türk toplumunun biçimlenmesinde devlet örgütünden günlük yaşam ayrıntılarına kadar birçok katkısı olmuştur.

DİN KURUMU VE EĞİTİM • Hemen hemen bütün toplumlarda başlangıçta dini nitelik taşıyan eğitim, sonradan toplumun büyümesi ve gelişmesi, sanayi ve sanayi ötesi toplumlar haline gelmesiyle birlikte giderek farklı hale dönüşmüştür.

DİN KURUMU VE EĞİTİM • Eski çağlarda tapınakların aslında birer okul gibi kullanıldığının delilleri çoktur. Bu okullar din adamı yetiştirmekle görevli okullardı. Dinsel kurumlar toplum üzerinde daha etkili olmaya başlayınca bu okullar işlevlerini daha da artırarak devlet adamları, memurlar yetiştirmeye başlamışlardır.

Kuranı kerim inanlar için rehber ve şifa, inanmayanlar için ise ağırlıktır

DİN KURUMU VE EĞİTİM

DİN KURUMU VE EĞİTİM • Dinsel değerler ve inançlar, toplumun kırsal kesimindeki insanlarda kent insanlarından daha belirgindir. Neden?

DİN KURUMU VE EĞİTİM • Toplumlarda din çağlar boyunca daima önemli bir eğitim öğretim konusu olmuştur. • Burada eğitimin rolü, dinin toplumda birlik ve beraberlik sağlayacak ve toplumsal yaşama katkı sağlayacak şekilde, sağlıklı ve doğru bir biçimde öğrenilmesini sağlamaktır.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Eğitimle ilgili toplumsal olgular : • -Sosyal denetim ve eğitim • -Toplumsal hareketlilik ve eğitim • -Demografik özellik ve eğitim • -Toplumsal sorumluluk ve eğitim

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM SOSYAL DENETİM VE EĞİTİM • Aynı toplum içinde yaşayan bireyler birbirlerinden çok farklı kişisel özelliklere sahiptirler. • Ancak belli durumlarda gösterdikleri davranışlar büyük oranda birbirine benzer. • Bu benzerlik bireylere toplum içinde yaşama ilişki ve iş birliği kurma kolaylığı sağlar. • Toplumlarda toplumsal normlara uygun olacak biçimde birlikte yaşam yine o toplum tarafından oluşturulan toplumsal mekanizmalar tarafından denetlenir.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Toplumlarda sosyal denetimi sağlayan mekanizmalar: • • -Töreler -Toplumsal değerler -Normlar -Yasalar ve denetim araçlarıdır.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Toplumda bireyler toplumsal değer ve normlara, ilişki içinde bulunduğu ya da hiç tanımadığı diğer bireylerin toplumsal baskısı sonucu uymak zorundadırlar. • Toplumun bireyler üzerinde dışlama, ayıplama, küçük görme, tehdit, kovma gibi çeşitli yaptırımları olabilmektedir.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Ancak günümüzde teknolojik gelişmelere bağlı olarak özellikle büyük yerleşim yerlerinde yüze etkileşim azalması nedeniyle toplumsal yaptırım etkisinin azaldığı söylenebilir. • Toplumsal yaptırımın etkisi kırsal kesimlerde çok fazladır.

• Toplum bireylerinin, yapmaları yasaklanmış bazı davranışlar vardır. Bu davranışlar toplumun bireylerine eşit olarak uygulanan hukuk kuralları tarafından denetlenebilir. Bu denetim şekline biçimsel denetim denilmektedir.

TOPLUMSAL HAREKETLİLİK VE EĞİTİM • Toplumsal hareketlilik toplumsal statü değişimlerini incelemektedir. • Örneğin: Coğrafik koşullar, daha iyi iş bulmak, doğal afetler ve göçler bir toplumsal hareketliliktir. • İki tür toplumsal hareketlilikten söz edilmektedir. • -Yatay hareketlilik • -Dikey hareketlilik TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Yatay hareketlilik: • Aynı toplumsal düzeyde kalma koşuluyla bir benzer gurup yada durumdan diğerine doğru ileriye hareketi ifade eder. Bu tür harekette statü değişikliği olmamaktadır.

• Dikey hareketlilik: • Bir toplumsal kurumdan diğerine geçişi ifade eder. Bu hareketlilik de toplumsal statü değişikliği söz konusudur. Bu nedenle iyi bir statü kazanmak yukarı, daha düşük statü kazanmak aşağı doğru harekettir. • Eğitimin nicelik ve nitelik bakımından gelişmesi statü gruplarının dikey hareketliliğine neden olur. Yani eğitim dikey statü ile doğru orantılıdır. TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM

DEMOGRAFİK ÖZELLİK VE EĞİTİM • Nüfusun yaşa, cinsiyete ve bölgelere göre yapısına demografik yapı diyebiliriz. • Toplumların demografik yapıları ile ekonomik ve toplumsal yapıları arasında bir ilişki vardır. Bir toplumun nüfusundaki niceliksel artışlar ve azalışlar, o toplumda niteliksel değişimlere yol açar.

• Toplumda çalıştırılacak insan sayısı, üretim, tüketim miktarı, eğitilecek insanların sayısı, ulusal gelirin artış oranı ve gelirden bireylerin elde edecekleri pay nüfustan direkt olarak etkilenmektedir. TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Gelişmiş toplumlarda nüfus azalması görülmektedir. Bunun nedenleri; Aile planlamasının iyi anlaşılmasına, • Ailenin çocuk sahibi olma konusunda bilinç düzeyinin artmasına, • Toplumda kadınların giderek daha bağımsızlaşmasına,

• Yaşamın uzamasına • Üretici olarak ailenin öneminin azalmasına • Çocukların çalışmalarının kısıtlanarak aileye gelir getirici olmaktan çıkarılmış olmasına, • Eğitimin zorunlu hale getirilmesine, ve • Çocuk büyütmenin maliyetinin yüksek olmasına bağlıdır.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Gelişmekte olan toplumda nüfus artışı fazladır. Bunun nedenleri; • Toplumlarda halâ geniş aile yapısının olmasına, • Ekonominin tarıma dayalı olmasına, • Çocuk konusunda dinsel inanışın baskısına,

• Kalabalık ailelerin güçlü aile görüntüsü çizmesine, • Çocukların aile için bir gelir iş gücü oluşturmasına ve • Değişik nedenlerle ölüm oranlarının fazla olmasına bağlıdır.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Eğitim ile toplumların nüfus yapısı arasında yakın ilişki vardır. • Toplumun eğitim oranı arttıkça; ölüm oranları azalmakta, • Doğurganlık konusunda bireyler bilinçlenmekte ve • Eğitim seviyesi arttıkça gelişme kolaylaşmaktadır. • Hızlı nüfus artışı da eğitimi olumsuz etkilemektedir.

TOPLUMSAL SORUMLULUK VE EĞİTİM • Toplumsal sorumluluk bireyler tarafından sonradan yani eğitim yoluyla kazanılan bir davranıştır. • Sorumluluk duygusunun toplumsallaşma süreci içinde kazanıldığını söyleyebiliriz. • Toplumsal yardımlaşma, ahlak kurallarına uyma, TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM

• Kendine ve diğer bireylere karşı takındığı tavır, • Çevresine sahip çıkma, toplumsal değerleri koruma, • Hep bu sorumluluk duygusu içinde değerlendirilir.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • İnsan önce kendine karşı sorumludur. • Kişinin bütün davranış, eylem ve işlerinin akla, mantığa, ve vicdan duygusuna uygun olması sorumluluk belirtir ve eğitimle kazanılır. • Toplum içindeki insan başkalarına karşı da sorumludur. • Toplum içinde yaşayan birey diğerinin hak ve hukukuna saygılı olmak durumundadır.

TOPLUMSAL OLGULAR BAKIMINDAN EĞİTİM • Birey ayrıca topluma karşı da sorumludur. • Toplumsal değerleri koruma geliştirmeye çalışma aynı zamanda da topluma uygun davranışlar sergilemeye mecburdur. • Eğitimin bu sorumluluk duygusunun kazanılmasında önemli bir yeri vardır. Aile eğitimi bu duyguların gelişmesinde ilk önemli kurumdur.

• Ailede bu duyguları kazanmış biri topluma daha çok uyum sağladığı söylenebilir.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Kültür kavramı iki yüzyıl kadar önce filozoflar tarafından ortaya konulmuştur. 1793 yılı basımı bir Alman sözlüğünde ilk defa yer almıştır. • Çok çeşitli kültür tanımı yapmak mümkündür. Ancak sosyoloji bakımından şu şekilde tanımlanır.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Kültür; bir toplumun üyeleri arasında paylaşılan, devredilen ve değişim süreci içinde bulunan öğrenilmiş davranış kalıplarıyla bu kalıpların, (inanç, değer, tavır ve maddesel öğeleri kapsayan) ürünlerin oluşturduğu bir yaşam biçimidir.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Kültür kısmen eğitim yoluyla, kısmen de içinde bulunan sosyal çevreden edinilir. Hiçbir kültür toplum olmadan var olmaz. Benzer biçimde hiçbir toplum da kültür olmadan var olamaz.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Kültürü oluşturan temel birtakım öğeler vardır. • Bunlardan önemlileri: – – – Değerler, Semboller, İnançlar, Dil, Normlar,

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Değerler: • Toplum bireylerini amaç ve davranışlarını belirlemede onlara neyin doğru neyin yanlış olduğunu gösteren standartlardır.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • Semboller: • Belirli bir durum veya olayı anlamlandıran şeylerdir. • Örneğin: Bir ülkenin bayrağı. Her kültürün kendine özgü sembolü vardır. Dilde dışarıdan bakıldığında bir semboldür.

TOPLUMSAL TEMEL OLARAK KÜLTÜR VE EĞİTİM • • İnançlar: Paylaşılan fikirlerdir. Dil: Kültürün en önemli halkasıdır. Çekirdek bir oluşumdur. Semboller sistemdir. Kullanılış tarzı kültürü derinden etkiler. Kültürün oluşması ve aktarılmasında doğrudan ilişkilidir.

• Normlar: • Belli bir durum karşısında nasıl davranılması gerektiği konusundaki beklentilerdir. Herhangi bir durum karşısında nasıl davranılacağını bilmek insanın yaşamını kolaylaştırır.

Chicha içkisinin Amazon yerlileri tarafından yapılışı